Χάος στα ΤΑΕΠ: Αναμονές πάνω από 11 ώρες και βλάβες αξονικών

Προβλήματα αξονικού τομογράφου, αναμονή πάνω από 11 ώρες, στην έκθεση ΕΥ για ΤΑΕΠ
Βλάβη στον αξονικό τομογράφο και γνωματεύσεις μέσω τηλεδιάγνωσης, εισαγωγή ασθενών από ειδικευόμενους αντί ειδικούς ιατρούς, και μέση αναμονή που ξεπερνούσε τις 5 ώρες, με ένα περιστατικό να ξεπερνά ακόμα και τις 11 ώρες, είναι κάποια από τα ευρήματα που καταγράφονται στην έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, από αιφνίδιο έλεγχο που διεξήγαγε μεταμεσονύχτια στα ΤΑΕΠ των Γενικών Νοσοκομείων Λευκωσίας και Λεμεσού.
Όπως αναφέρεται στην έκθεση, ο αιφνιδιαστικός έλεγχος της Ελεγκτικής Υπηρεσίας στα ΤΑΕΠ των Γενικών Νοσοκομείων Λευκωσίας και Λεμεσού είναι ο πρώτος στα χρονικά της Ελεγκτικής Υπηρεσίας που έγινε κατά τις μεσονύχτιες ώρες (11μμ – 2πμ) και μάλιστα ξημερώματα αργίας (1η Οκτωβρίου 2025).
Όπως σημειώνει ο Γενικός Ελεγκτής, Ανδρέας Παπακωνσταντίνου, «από τη στιγμή που το κράτος παρέχει συγκεκριμένες υπηρεσίες καθ’ όλη τη διάρκεια του 24ώρου, τότε θα πρέπει αυτές οι υπηρεσίες να αντιμετωπίζονται με την ίδια σοβαρότητα και να παρέχονται στο ίδιο, αν όχι και καλύτερο, επίπεδο ποιότητας με τις αντίστοιχες που παρέχονται στις ‘κανονικές’ ώρες εργασίας».
Η έκθεση καταγράφει τις θετικές εντυπώσεις που προέκυψαν από τον έλεγχο. Όπως σημειώνεται, επιβεβαιώθηκε η παρουσία όλων των εφημερευόντων ειδικών ιατρών κατηγορίας Α, οι οποίοι τελούσαν σε καθεστώς ενεργής εφημερίας. Επιβεβαιώθηκε, επίσης, ότι ο χρόνος ανταπόκρισής τους ήταν εντός των προβλεπόμενων διαδικασιών του Οργανισμού, δηλαδή εντός 30 λεπτών από την ώρα κλήσης τους στο ΤΑΕΠ.
Από την άλλη, τα κενά που εντοπίστηκαν αφορούσαν, μεταξύ άλλων, στην επαναλαμβανόμενη βλάβη του αξονικού τομογράφου, στη μη αξιοποίηση του εφημερεύοντος ακτινολόγου, στην καθυστέρηση στη λειτουργία νέου αξονικού τομογράφου σημαντικής οικονομικής αξίας.
Συγκεκριμένα, λόγω βλάβης του αξονικού τομογράφου την ημέρα του ελέγχου, οι ασθενείς μεταφέρονταν σε ιδιωτικό νοσηλευτήριο του ΓεΣΥ για διενέργεια αξονικής τομογραφίας μέσω αγοράς υπηρεσιών. Η συμφωνία με το ιδιωτικό νοσηλευτήριο, η οποία συνήφθη την ίδια ημέρα της βλάβης (30.9.2025) προνοεί αποκλειστικά τη διενέργεια εξετάσεων μόνον, χωρίς την παροχή ιατρικής γνωμάτευσης ακτινολόγων.
Όπως σημειώνεται, οι ιατρικές γνωματεύσεις διενεργήθηκαν μέσω τηλεδιάγνωσης από συγκεκριμένη εταιρεία στην Ελλάδα, παρά την παρουσία εφημερεύοντος ακτινολόγου στο Γ.Ν. Λευκωσίας, αφού οι ακτινολόγοι του Γ.Ν. Λευκωσίας αρνήθηκαν να παράσχουν υπηρεσίες, επικαλούμενοι λόγους πρακτικούς και ιατρικούς.
Σύμφωνα με την ΕΥ, αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι, σε όλες τις επαρχίες, είχαν ήδη εξασφαλιστεί από τη Διοίκηση του ΟΚΥπΥ, συμφωνίες πλήρους 24ωρης κάλυψης, με εξαίρεση την επαρχία Λευκωσίας, όπου η κάλυψη περιορίζεται στο κανονικό ωράριο εργασίας των αναδόχων.
Σημειώνεται, ακόμη, ότι ο αξονικός τομογράφος εμφάνισε δύο διαδοχικές βλάβες σε μικρό χρονικό διάστημα, γεγονός που θέτει ερωτηματικά ως προς τη συντήρησή του.
Πέρα από αυτά, παρατηρήθηκε ότι το Ακτινολογικό Τμήμα του Γ.Ν Λευκωσίας παρέλαβε στις 26.6.2025, καινούριο αξονικό τομογράφο με συνολικό κόστος σύμβασης €1,5 εκ. πλέον Φ.Π.Α., ο οποίος δεν έχει λειτουργήσει μέχρι σήμερα.
Επιπλέον, διαπιστώθηκε η απουσία νομοθετικού πλαισίου στην παροχή υπηρεσιών τηλεδιάγνωσης που να διασφαλίζει την ποιότητα παροχής των εν λόγω υπηρεσιών. Με αφορμή την πιο πάνω συμφωνία του ΟΚΥπΥ, αγοράς υπηρεσιών τηλεδιάγνωσης από συγκεκριμένη εταιρεία στην Ελλάδα, η Ελεγκτική Υπηρεσία ζήτησε με επιστολή της προς το Υπουργείο Υγείας και την Εθνική Αρχή Ηλεκτρονικής Υγείας να διευκρινιστεί κατά πόσο οι τηλεδιαγνωστικές υπηρεσίες καλύπτονται σήμερα από υφιστάμενο νομικό πλαίσιο, και κατά πόσο υπάρχουν οι απαραίτητοι μηχανισμοί διασφάλισης και εποπτείας της ποιότητας, της ασφάλειας και της επάρκειας των παρεχόμενων υπηρεσιών προς τους ασθενείς.
Σε απαντητική επιστολή της η Εθνική Αρχή Ηλεκτρονικής Υγείας, ημερ. 29.12.2025, πληροφόρησε την ΕΥ ότι η εφαρμογή της τηλεδιαγνωστικής στην Κύπρο πραγματοποιείται χωρίς ειδικό, ολοκληρωμένο και αυτοτελές νομοθετικό πλαίσιο. Περαιτέρω, αναφέρθηκε ότι δεν υφίστανται ειδικοί επαρκείς μηχανισμοί για την πλήρη διασφάλιση της ποιότητας και ασφάλειας των εν λόγω υπηρεσιών, καθώς επίσης απουσιάζει και το ειδικό νομικό πλαίσιο ως προς την κατανομή της νομικής ευθύνης μεταξύ των εμπλεκομένων. Η Εθνική Αρχή Ηλεκτρονικής Υγείας, ως η αρμόδια αρχή, ετοιμάζει προσχέδιο νομοθεσίας.
Επιπλέον, εντοπίστηκαν περιπτώσεις εισαγωγής ασθενών σε θαλάμους και κλινικές από ειδικευόμενους ιατρούς αντί από τους εφημερεύοντες ειδικούς ιατρούς, κατά παράβαση των γραπτών οδηγιών του Οργανισμού. Τα σχετικά έντυπα στον ιατρικό φάκελο των ασθενών έφεραν υπογραφή ειδικευόμενων ιατρών, χωρίς να τεκμηριώνεται γραπτώς οποιαδήποτε επικοινωνία του ειδικευόμενου ειδικού ιατρού με τον ειδικό ιατρό. Η ΕΥ σημειώνει ότι η πρακτική αυτή ενέχει τον κίνδυνο λανθασμένης ή ελλιπώς τεκμηριωμένης κλινικής απόφασης, με ενδεχόμενη επίπτωση στην ποιότητα της παροχής υπηρεσιών στους ασθενείς. Επίσης, σε περίπτωση νομικών διαδικασιών, ενδεχομένως να εκθέτει τον Οργανισμό καθώς και τους εμπλεκόμενους ιατρούς σε νομική ευθύνη.
Σημειώνεται, επίσης, ότι κατά τη διάρκεια του ελέγχου που διενεργήθηκε στο ΤΑΕΠ του Γ.Ν. Λεμεσού, διαπιστώθηκε περιστατικό κατά το οποίο ο ασθενής έχρηζε γνωμάτευσης από ιατρό ειδικότητας νευροχειρουργικής. Αυτή ζητήθηκε μέσω τηλεομοιότυπου από το Γ.Ν. Λευκωσίας και λήφθηκε με καθυστέρηση, ενώ ο ασθενής είχε ήδη διακομιστεί για νοσηλεία σε νοσηλευτήριο του ΟΚΥπΥ στην επαρχία Λευκωσίας.
Με αφορμή το πιο πάνω περιστατικό, η Ελεγκτική Υπηρεσία εξέφρασε την ανησυχία της για την πρακτική που εφαρμόζει ο ΟΚΥπΥ, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες δεν διαθέτει κρίσιμη ειδικότητα σε νοσηλευτήρια του δικτύου του. Σύμφωνα με τη θέση της Διοίκησης του Οργανισμού, ειδικότητες όπως η νευροχειρουργική δεν αποτελεί βασική ειδικότητα και δεν αξιολογείται ως αναγκαία η παρουσία της στο Γ.Ν. Λεμεσού, με την Ελεγκτική Υπηρεσία να θεωρεί ότι το ζήτημα χρήζει περαιτέρω εξέτασης από το Υπουργείο Υγείας.
Περαιτέρω, σημειώνονται θέματα που παρατείνουν τον χρόνο των ασθενών στο ΤΑΕΠ, όπως η συνεννόηση μεταξύ διευθυντών κλινικών για το ποια ειδικότητα είναι αρμόδια να χειριστεί ένα περιστατικό, καθώς επίσης και θέματα ενημέρωσης και ανταπόκρισης ειδικών ιατρών κατά τις πρωινές ώρες.
Συγκεκριμένα, από τις περιπτώσεις ασθενών που ελέγχθηκαν, παρατηρήθηκε ότι ο μέσος χρόνος παραμονής ασθενών στο ΤΑΕΠ, οι οποίοι στη συνέχεια έγιναν εισαγωγή για νοσηλεία σε θαλάμους/κλινικές, ήταν 5 ώρες και 15 λεπτά στο Γ.Ν. Λευκωσίας και 2 ώρες και 49 λεπτά στο Γ.Ν. Λεμεσού. Σε μία περίπτωση στο Γ.Ν. Λευκωσίας ο χρόνος παραμονής στο ΤΑΕΠ έφθασε τις 11 ώρες και 28 λεπτά.
Από την απάντηση της Διοίκησης του ΟΚΥπΥ φαίνεται ότι ένα μέρος του χρόνου παραμονής των ασθενών στο ΤΑΕΠ οφείλεται και στο γεγονός ότι οι ώρες 3πμ – 6πμ θεωρούνται ώρες κατά τις οποίες οι ειδικοί ιατροί που εφημερεύουν ενημερώνονται και παρέχουν υπηρεσίες μόνο για τα περιστατικά τα οποία κρίνονται ότι χρήζουν άμεσου χειρισμού. Για τα υπόλοιπα, ο ειδικός ιατρός ενημερώνεται η ώρα 6πμ. Σύμφωνα με την ΕΥ, αυτό ενδέχεται να διατηρεί την αγωνία του ασθενή και την ταλαιπωρία των συγγενών του οι οποίοι συνήθως περιμένουν έξω από το ΤΑΕΠ μέχρι να ενημερωθούν πώς θα τύχει διαχείρισης ο ασθενής.
Επίσης, από την απάντηση της Διοίκησης του ΟΚΥπΥ φαίνεται ότι κάποια περιστατικά καθυστερούν μόνο και μόνο επειδή υπάρχει διαφωνία μεταξύ των διευθυντών κλινικών ως προς την απόφαση σε ποια ειδικότητα ανήκει το περιστατικό.
Η Ελεγκτική αναφέρει ότι ορθά εφαρμόζεται ένας μηχανισμός επίλυσης διαφορών, όμως αυτός πρέπει να είναι άμεσος και να μην προκαλεί οποιαδήποτε καθυστέρηση. «Οι διαφωνίες των υπεύθυνων κλινών δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να προκαλούν καθυστέρηση στη διαχείριση περιστατικών», σημειώνεται.
Ακόμα, σύμφωνα με την έκθεση, οι ιατρικές γνωματεύσεις για ακτινογραφίες σε ασθενείς που νοσηλεύτηκαν στο ΤΑΕΠ του Γ.Ν. Λευκωσίας στις 30.9.2025, διενεργήθηκαν στις 2.10.2025, ενώ οι ασθενείς είχαν ήδη λάβει εξιτήριο στις 30.9.2025 ή την 1.10.2025, παρά το γεγονός ότι εφημέρευε ακτινολόγος στο νοσοκομείο κατά την ώρα διενέργειας των ακτινογραφιών.
Όπως σημειώνεται, η καθυστέρηση στη σύνταξη των γνωματεύσεων αυξάνει τον κίνδυνο μη έγκαιρης αναγνώρισης παθολογικών ευρημάτων, με σαφείς επιπτώσεις στην ασφάλεια των ασθενών και στην ιχνηλασιμότητα των κλινικών αποφάσεων.
Όπως αναφέρεται στην έκθεση, η Διοίκηση του Οργανισμού, μετά τον έλεγχο της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, έδωσε οδηγίες για τερματισμό της πιο πάνω πρακτικής.
«Η εύρυθμη λειτουργία των ΤΑΕΠ αποτελεί βασικό συστατικό στην επίτευξη παροχής ολοκληρωμένης ιατρικής φροντίδας προς τους πολίτες και η ποιότητα των υπηρεσιών δίνει σαφή ένδειξη για το επίπεδο του κοινωνικού κράτους γενικότερα. Είναι γι’ αυτόν τον λόγο που οι απαιτήσεις για το επίπεδο των υπηρεσιών των ΤΑΕΠ είναι αυξημένες», αναφέρεται στην έκθεση, ενώ υπογραμμίζεται ότι δομικά, διαδικαστικά, διαπροσωπικά, εργασιακά θέματα δεν μπορούν να αποτελούν δικαιολογία για να παρατείνεται ο χρόνος παραμονής των ασθενών στα ΤΑΕΠ.