Χ. Φιντάν: Αιχμές κατά Ισραήλ και έκκληση για διαπραγματεύσεις

Τη θέση ότι η Τουρκία αποτελεί προϊόν σύνθετων πολιτισμικών και γεωπολιτικών αλληλεπιδράσεων, που εκτείνονται από το Αιγαίο και την Ελλάδα έως την Κύπρο και τη Μέση Ανατολή, εξέφρασε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν σε συνέντευξή του το βράδυ της Παρασκευής στο τηλεοπτικό δίκτυο Α Χαμπέρ, περιγράφοντας μια χώρα που δεν μπορεί να αποκοπεί από το πολυσύνθετο περιβάλλον της, ενώ παράλληλα προειδοποίησε για τους κινδύνους αποσταθεροποίησης εξαιτίας του πολέμου στο Ιράν.
Η Τουρκία στο σταυροδρόμι πολιτισμών από Αιγαίο έως Μέση Ανατολή
Ο Τούρκος ΥΠΕΞ παρουσίασε την Τουρκία ως χώρα που διαμορφώθηκε μέσα από αλληλεπιδράσεις με διαφορετικούς λαούς και γεωγραφικές ζώνες, υπογραμμίζοντας ότι η στρατηγική της δεν μπορεί να περιορίζεται σε μία μόνο κατεύθυνση.
«Η θέση μας, δηλαδή η πολιτική μας γραμμή, είναι σαφής. Η ιστορική πορεία της Τουρκίας είναι σαφής. Οι σχέσεις που έχει δημιουργήσει με τους πολιτισμούς, τα έθνη και τους λαούς αυτής της γεωγραφικής περιοχής είναι σαφείς, και τα διδάγματα που έχουμε αντλήσει από τα σύγχρονα γεγονότα στον κόσμο είναι προφανή. Φυσικά, για εμάς ως Τουρκία, αυτό έχει γίνει πλέον κλισέ, αλλά βρισκόμαστε σε μια εξαιρετικά μοναδική κατάσταση. Αυτό ισχύει μάλλον μόνο για λίγες χώρες. Λόγω της γεωγραφικής μας θέσης, είμαστε συνδεδεμένοι με διαφορετικές πολιτισμικές και πολιτικές ζώνες, καθώς και με τις γεωγραφικές μνήμες τους. Δηλαδή, δεν είναι δυνατόν να αυτό-προσδιοριστούμε μόνο με βάση μία από αυτές. Είμαστε σε αλληλεπίδραση με όλες και πρέπει να αναπτύξουμε μια περιφερειακή ανάλυση, μια περιφερειακή στάση και περιφερειακή δράση σε σχέση με όλες αυτές», ανέφερε.
Από το Αιγαίο και την Ελλάδα έως την Κύπρο και την Ασία
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη γεωγραφική θέση της Τουρκίας, με αναφορές που περιλαμβάνουν το Αιγαίο, την Ελλάδα και την Κύπρο, ως κρίσιμα στοιχεία της ευρύτερης εικόνας της.
«Στα ανατολικά σας βρίσκεται το Ιράν. Το Ιράν ανοίγεται προς την Ασία από κάτω από την Κασπία. Υπάρχει το Αφγανιστάν, υπάρχει το Πακιστάν. Προς τα εκεί... Στα νότια σας υπάρχει μια δίοδος προς τη Μέση Ανατολή μέσω του Ιράκ και της Συρίας. Στα βόρεια η Μαύρη Θάλασσα (σ.σ. εκ παραδρομής είπε Μεσόγειος) και η λεκάνη πέρα από αυτήν. Ακριβώς στα δυτικά υπάρχει η λεκάνη του Αιγαίου. Στα βορειοδυτικά υπάρχει η Ελλάδα και η Βουλγαρία, πίσω από τις οποίες υπάρχει μια άλλη γραμμή που ανοίγεται προς τη Ρουμανία, υπάρχουν τα Βαλκάνια. Δηλαδή, όλες αυτές οι γραμμές εδώ είναι δικές μας, ξεχάσαμε τη Μεσόγειο, στο νότο υπάρχει η Κύπρος και πέρα από αυτήν μια τεράστια λεκάνη που μας περιμένει. Όλα αυτά έχουν τις δικές τους δυνατότητες, ευκαιρίες, κρίσεις και δυσκολίες. Τώρα δεν μπορούμε να απαλλαγούμε από αυτά, δεν μπορούμε να αποκοπούμε», σημείωσε.
Προειδοποιήσεις για νέα ένταση στις σχέσεις ΗΠΑ–Ιράν
Ο Χακάν Φιντάν υπογράμμισε τη σημασία της διατήρησης των διαπραγματεύσεων μεταξύ Ιράν-ΗΠΑ, στρέφοντας το λόγο του κυρίως προς την Ουάσιγκτον για την πορεία προς την ειρήνη.
«Το σημαντικό εδώ είναι να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις. Να μην αποσυρθούν οι πλευρές από τις διαπραγματεύσεις, να είναι ειλικρινείς και να εμπιστεύονται η μία την άλλη. Φυσικά, το Ιράν, δικαιολογημένα, έχει χάσει σε μεγάλο βαθμό την εμπιστοσύνη του απέναντι στις ΗΠΑ. Δύο φορές στο παρελθόν, ενώ γίνονταν διαπραγματεύσεις, προέκυψε κατάσταση πολέμου. Τώρα υπάρχει η πιθανότητα να συμβεί κάτι παρόμοιο και την τρίτη φορά».
Αιχμές για τον ρόλο του Ισραήλ
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών άσκησε, παράλληλα, κριτική στο Ισραήλ, αποδίδοντάς του ευθύνη για την ένταση στην περιοχή.
«Αυτό που μας λυπεί είναι ότι, δυστυχώς, η περιοχή παρασύρεται βήμα-βήμα σε ένα παιχνίδι που το σενάριο γράφει το Ισραήλ.
Το μεγαλύτερο εμπόδιο που στέκεται μπροστά στην ειρήνη αυτή τη στιγμή είναι η στάση του Ισραήλ. Όπως γνωρίζετε, οι ΗΠΑ οδεύουν προς εκλογές. Βρίσκονται υπό μεγάλη πίεση. Κανείς δεν έχει καταλάβει το σκεπτικό για τη συνέχιση του πολέμου, αφού οι στρατιωτικοί στόχοι που είχε αρχικά δηλώσει έχουν επιτευχθεί. Πρέπει να αλλάξει το σκεπτικό του», συνέστησε ο Τούρκος υπουργός.
Ισραήλ, ο «κηδεμόνας» των ΗΠΑ
Ο Χακάν Φιντάν σχολιάζοντας τη σχέση ΗΠΑ-Ισραήλ έθεσε ζήτημα επιρροής και πολιτικών ισορροπιών στο εσωτερικό των ΗΠΑ, κάνοντας λόγο για «πολιτική κηδεμονία» του Τελ Αβίβ επί της Ουάσιγκτον.
«Εδώ, φυσικά, αν η Αμερική πρόκειται να καταλήξει σε συμφωνία ή διαπραγματεύσεις με το Ιράν, πρέπει να αναλάβει το ρίσκο να ασκήσει πολύ σοβαρή επιρροή πάνω στο Ισραήλ. Εδώ θα δούμε ποιος θα λυγίσει τον καρπό του άλλου. Δηλαδή, ποιος ελέγχει ποιον και σε ποιο βαθμό; Πόσο θα επηρεάσει;
Αυτό θα είναι στην πραγματικότητα μια εσωτερική πολιτική πάλη στο αμερικανικό σύστημα που θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε. Δηλαδή, θα καταφέρει η Αμερική να απαλλαγεί από μια τέτοια κηδεμονία ή όχι; Υπάρχει ένα τέτοιο πρόβλημα στην αμερικανική πολιτική. Βρίσκεται υπό μια μεγάλη κηδεμονία», υποστήριξε.
Διεθνής κινητοποίηση και ρόλος της Τουρκίας
Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας απηύθυνε έκκληση για διεθνή κινητοποίηση προκειμένου να επέλθει αποκλιμάκωση, υπογραμμίζοντας τον ενεργό ρόλο της Τουρκίας.
«Πολλοί, ευτυχώς, δηλαδή οι μεγάλες χώρες της Ευρώπης, η Κίνα, η Ρωσία, κάνουν προτάσεις και συζητούμε για το τι μπορούμε να κάνουμε σε αυτό το θέμα. Δηλαδή, τι μπορούμε να κάνουμε μαζί διαμεσολαβώντας ή συμβάλλοντας σε μία λύση. Συζητάμε με όλους. Το γεγονός ότι διαπιστώνεται μια τέτοια σύγκλιση προθέσεων και απόψεων ενισχύει το αίσθημα ευθύνης που φέρουμε. Σε γενικές γραμμές, βρισκόμαστε σε φάση ιδιαίτερα εντατικής διπλωματικής κινητικότητας», δήλωσε ο Χακάν Φιντάν.