«Φωτιά» σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο – Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή ανεβάζει τις τιμές στα ύψη

Οι παγκόσμιες τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου εκτινάχθηκαν την Τρίτη, καθώς ο αμερικανοϊσραηλινός πόλεμος κατά του Ιράν ανέστειλε τις ενεργειακές εξαγωγές από τη Μέση Ανατολή, με την Τεχεράνη να επιτίθεται σε πλοία και ενεργειακές εγκαταστάσεις, να κλείνει τη ναυσιπλοΐα στον Κόλπο και να αναγκάζει σε διακοπές παραγωγής από το Κατάρ έως το Ιράκ.
Οι τιμές του πετρελαίου έχουν αυξηθεί πάνω από 15% από την Παρασκευή και τα συμβόλαια αναφοράς Brent Crude ενισχύθηκαν κατά 6% την Τρίτη, ξεπερνώντας τα 82 δολάρια το βαρέλι, το υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούλιο του 2024, την ώρα που οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου εκτινάχθηκαν κατά 40%, προσθέτοντας στην άνοδο 40% της Δευτέρας.
Οι τιμές της ζάχαρης, των λιπασμάτων και της σόγιας αυξήθηκαν επίσης.
Η σύγκρουση ενέχει τον κίνδυνο να προκαλέσει νέα έξαρση του πληθωρισμού, που θα μπορούσε να ανακόψει την οικονομική ανάκαμψη σε Ευρώπη και Ασία, εάν ο πόλεμος παραταθεί σε μια περιοχή που αντιπροσωπεύει σχεδόν το ένα τρίτο της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και σχεδόν το ένα πέμπτο του φυσικού αερίου.
Η κυκλοφορία μέσω των Στενών του Ορμούζ παρέμεινε κλειστή για τέταρτη ημέρα, αφού το Ιράν επιτέθηκε σε πέντε πλοία, «πνίγοντας» μια βασική αρτηρία από την οποία διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Την Τρίτη, δεξαμενή καυσίμων στο εμπορικό λιμάνι Ντουκμ του Ομάν επλήγη, ενώ ξέσπασε πυρκαγιά στη Φουτζάιρα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, έναν από τους βασικούς περιφερειακούς κόμβους πετρελαίου.
Τη Δευτέρα, το Κατάρ έκλεισε τις εγκαταστάσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), από τις μεγαλύτερες στον κόσμο, οι οποίες προμηθεύουν περίπου το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών LNG.
Η Σαουδική Αραβία ανέστειλε την παραγωγή στο μεγαλύτερο εγχώριο διυλιστήριό της, ενώ το Ισραήλ και το Κουρδιστάν του Ιράκ διέκοψαν επίσης μέρος της παραγωγής φυσικού αερίου και πετρελαίου τους.
Στις ΗΠΑ, όπου οι τιμές της βενζίνης αποτελούν βασικό πολιτικό ζήτημα, το κόστος ξεπέρασε τα 3 δολάρια ανά γαλόνι για πρώτη φορά από τον Νοέμβριο, λίγες εβδομάδες αφότου ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προέβαλε ως επίτευγμά του στη μείωση των τιμών στα 2 δολάρια.
Οι υψηλότερες τιμές στα πρατήρια αποτελούν σημαντικό κίνδυνο για τον Τραμπ και τους Ρεπουμπλικανούς ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, καθώς πολλοί Αμερικανοί δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στο αυξανόμενο κόστος των καθημερινών αγαθών.
Ο Υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ και ο Υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ θα ανακοινώσουν την Τρίτη σχέδια για τον περιορισμό των επιπτώσεων της αύξησης των τιμών στους Αμερικανούς, όπως δήλωσε ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο.
Η Ινδία, μία από τις χώρες με τη μεγαλύτερη εξάρτηση από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο της Μέσης Ανατολής, ανακοίνωσε ότι άρχισε να περιορίζει την παροχή φυσικού αερίου προς τις βιομηχανίες μετά το κλείσιμο της παραγωγής στο Κατάρ.
Το μεγαλύτερο μέρος του καταριανού LNG κατευθύνεται προς την Ασία, αλλά ένα μέρος του πηγαίνει και στην Ευρώπη, η οποία εξαρτάται πλήρως από εισαγωγές για τις ανάγκες της σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Η Ευρώπη αναμένεται να κινηθεί άμεσα για την αναπλήρωση των αποθεμάτων της, που μειώθηκαν μετά από έναν ψυχρό χειμώνα, και θα χρειαστεί να βασιστεί ακόμη περισσότερο στο αμερικανικό φυσικό αέριο, αφού απομακρύνθηκε από το ρωσικό αέριο μετά την εισβολή του 2022 στην Ουκρανία.
Τα ναύλα παγκοσμίως έχουν επίσης εκτιναχθεί σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, καθώς η σύγκρουση εντείνεται και η Τεχεράνη στοχοποιεί πλοία που διέρχονται από τα Στενά.
Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ σημαίνει ότι εκατοντάδες δεξαμενόπλοια φορτωμένα με πετρέλαιο και LNG παραμένουν ακινητοποιημένα κοντά σε μεγάλους κόμβους, όπως το λιμάνι της Φουτζάιρα στα ΗΑΕ, αδυνατώντας να φτάσουν σε πελάτες στην Ασία, την Ευρώπη και αλλού.
Αυτό σημαίνει επίσης ότι η Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ, το Ιράκ, το Κουβέιτ και το Ιράν θα χρειαστεί να αρχίσουν να μειώνουν την παραγωγή πετρελαίου μέσα σε λίγες ημέρες, εκτός αν μπορέσουν να βρουν νέα δεξαμενόπλοια για τη μεταφορά του πετρελαίου που συνεχίζει να αντλείται.
Δυτικοί ειδικοί σε θέματα ασφάλειας προσπαθούν να εκτιμήσουν πόσους πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) διαθέτει ακόμη το Ιράν για να διατηρήσει την ένταση των επιθέσεών του.
Η Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ, το Ομάν και το Κουβέιτ έχουν μέχρι στιγμής καταφέρει να αναχαιτίσουν τους περισσότερους πυραύλους και drones που στοχεύουν ενεργειακές εγκαταστάσεις, λιμάνια και αεροδρόμια, ωστόσο αυξάνονται οι ανησυχίες για το ενδεχόμενο εξάντλησης των αποθεμάτων αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας.
Πηγή: ΚΥΠΕ