Φάρος που φωτίζει τους μισούς

Η δήλωση του Προέδρου της Δημοκρατίας ότι η Κύπρος θα λειτουργήσει ως «φάρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ανατολική Μεσόγειο», αφήνει στο μυαλό -για εμάς τους περήφανους Κύπριους στην έναρξη της Ευρωπαϊκής μας Προεδρίας- φωτισμένες εικόνες της περιοχής μας. Όμως, για τους απόντες Κύπριους από τις χαρές μας, τους Τουρκοκύπριους, η εικόνα αυτή γεννά ερωτήματα και αφήνει σκιές.
Ένας φάρος, εξ ορισμού, φωτίζει κυκλικά. Το φως του δεν κατευθύνεται επιλεκτικά ούτε λειτουργεί ως προβολέας που αναδεικνύει μόνο ό,τι βρίσκεται μπροστά του. Ο ρόλος του είναι να καθοδηγεί όλους όσοι βρίσκονται γύρω του, να προειδοποιεί για τους κινδύνους, να προσφέρει ασφάλεια. Κι όταν μια ολόκληρη κοινότητα απουσιάζει από τις εκδηλώσεις, τις ομιλίες και το συμβολικό ξεκίνημα μιας ευρωπαϊκής προεδρίας, τότε εύλογα τίθεται το ερώτημα ποιοι ακριβώς φωτίζονται.
Η απουσία Τουρκοκυπρίων, τόσο από τις επίσημες τελετές όσο και από το πολιτικό αφήγημα που προβλήθηκε, σε μια περίοδο που γίνονται ξανά προσπάθειες για επανέναρξη του διαλόγου, δημιουργεί ξανά την αίσθηση ότι ο φάρος φωτίζει μόνο μία πλευρά του νησιού. Η άλλη, αναπόσπαστο μέρος της Κυπριακής πραγματικότητας, παραμένει στη σκιά. Και η σκιά αυτή δεν είναι ποτέ κάτι το ουδέτερο κι αφηρημένο. Δυστυχώς, πάντα, εκλαμβάνεται ως σιωπηρή τιμωρία ή ως υπενθύμιση αποκλεισμού.
Για την τουρκοκυπριακή πλευρά, η προχθεσινή μέρα δεν μπορεί να εκλαμβάνεται ως «θέμα πρωτοκόλλου». Αγγίζει την ουσία των διακηρύξεων περί συνεργασίας, διαλόγου και οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Όταν η Κύπρος προβάλλεται ως γέφυρα μεταξύ Ευρώπης και περιοχής, αλλά αγνοεί μία από τις δύο κοινότητές της, το μήνυμα αποδυναμώνεται, δεν πείθει.
Ίσως αυτή η ανάγνωση να θεωρηθεί πικρόχολη αφού καλύπτει τη μισή μόνο σκέψη. Όμως, η σκέψη μας είναι μισή εδώ και μισό αιώνα. Η άλλη μισή είναι στη σκιά με την προσμονή να φωτιστεί. Όμως είναι και μια άποψη που εκφράζεται ανοιχτά από Τουρκοκύπριους και αντανακλά ένα αίσθημα βαθιάς απογοήτευσης. Αν ο φάρος της Κύπρου θέλει πραγματικά να καθοδηγεί, τότε το φως του οφείλει να φτάνει παντού. Διαφορετικά φωτίζει και υπενθυμίζει μόνο ότι η Κύπρος είναι μισή.