Υψηλό κόστος, καθυστερήσεις και αβεβαιότητα σκιάζουν το έργο LNG

Διαγωνισμός για εργολάβους από ΔΕΦΑ για τερματικό Βασιλικού, σενάριο για ΦΑ το 2030
Απόφαση για να προχωρήσει σε διαγωνισμό για προεπιλογή εργολάβων για το έργο του Τερματικού Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (LNG) στο Βασιλικό, όπως και για να απευθυνθεί στην κεντρική επιτροπή αλλαγών και απαιτήσεων για να εγκρίνει κονδύλι και να πληρώσει τις έρευνες επικινδυνότητας πήρε χθες η ΔΕΦΑ, ενώ σύμφωνα με τη ΡΑΕΚ, το χείριστο σενάριο είναι η έλευση φυσικού αερίου δεν θα συμβεί μέχρι το 2030.
Αυτά λέχθηκαν κατά τη συνεδρία σήμερα, Τρίτη, της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ενέργειας, κατά την οποία βουλευτές έθεσαν θέμα καθυστερήσεων και συμβούλων.
Όσον αφορά την πορεία υλοποίησης του έργου, ο Πρόεδρος της Δημόσιας Επιχείρησης Φυσικού Αερίου (ΔΕΦΑ), Γιώργος Ασιήκαλης, ανέφερε κατά τη συνεδρία ότι δόθηκε παράταση έξι μηνών στην εταιρεία Technip, που παρέχει υπηρεσίες συντονιστή του έργου, προκειμένου να ολοκληρώσει τον συνολικό σχεδιασμό.
Σημείωσε επίσης ότι μπήκε το σύστημα των βαλβίδων και η μονάδα παραγωγής αζώτου στην πλωτή μονάδα αποθήκευσης και επαναεριοποίησης υγροποιημένου φυσικού αερίου «Προμηθέας», που βρίσκεται στη Μαλαισία, με τις όλες εργασίες να κοστίζουν κάτω από 1 εκατομμύριο ευρώ.
«Χθες καταφέραμε και κάναμε ακόμη δυο βήματα μπροστά. Πήραμε απόφαση να βγούμε σε διαγωνισμό για προεπιλογή εργολάβων. Έχουμε πάρει απόφαση να πάμε στην κεντρική επιτροπή αλλαγών και απαιτήσεων για να εγκρίνει ένα κονδύλι και να πληρώσουμε τις έρευνες επικινδυνότητας. Προχωρούμε ολοταχώς σε διαγωνισμούς για την ολοκλήρωση του έργου», είπε ο κ. Ασιήκαλης.
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ενέργειας και βουλευτής του ΔΗΣΥ, Κυριάκος Χατζηγιάννης, έθεσε θέμα για συμβούλους, ζητώντας έρευνα από πλευράς Γενικού Ελεγκτή, ο οποίος παρίστατο στη συνεδρία. «Ζητώ από τον Γενικό Ελεγκτή να ερευνήσει εάν τα σχήματα κοινοπραξίας των συμβούλων περιστρέφονται γύρω από δυο συγκεκριμένα άτομα. Δεν μπορούν όλοι αυτοί να δίνουν συμβουλές και να έχουμε αυτά τα αποτελέσματα. Οποιοδήποτε εμπιστευτικό έγγραφο έχει έρθει στην κατοχή μου, είναι υποχρέωση μου να το δώσω στον Γενικό Ελεγκτή», είπε.
«Χόρευαν μόνο δυο άτομα πάνω στις πίστες. Θέλω να ξέρω κατά πόσο υπήρχαν όντως σύμβουλοι και όχι εικονικοί σύμβουλοι. Με βάση την τοποθέτηση της ΡΑΕΚ, ξεκάθαρα λογαριάζουν ότι πριν το 2030 δεν πρόκειται σε καμία περίπτωση να έρθει φυσικό αέριο στην Κύπρο. Μόνο η επίπτωση στο κεφάλαιο των ρύπων, θα σημαίνει άλλο ένα πρόσθετο δισεκατομμύριο από το δισεκατομμύριο που έχει ήδη κοστίσει. Όλα αυτά είναι κολάσιμα και θα πρέπει ο Γενικός Ελεγκτής να έρθει να ελέγξει τα πράγματα. Ζητήσαμε να ετοιμαστεί έρευνα και για το θέμα των συμβούλων, αλλά και για την ορθότητα των αποφάσεων», είπε.
Ο Γενικός Ελεγκτής Ανδρέας Παπακωνσταντίνου διευκρίνισε ότι, «εμείς ελέγχουμε τον οργανισμό, όχι τον σύμβουλο», προσθέτοντας ότι «εάν είχαν συμβούλους που δεν έπρεπε να είχαν, την ευθύνη την έχει η ΕΤΥΦΑ».
Ο βουλευτής του ΔΗΣΥ και Αναπληρωτής Πρόεδρος της Επιτροπής Ενέργειας Αβέρωφ Νεοφύτου, ανέφερε κατά τη συζήτηση ότι «ξένος εμπειρογνώμονας ήταν στην ομάδα ετοιμασίας προσφορών της ΔΕΦΑ». Έφυγε, είπε, «και μεταπήδησε σε ένα άλλο οργανισμό και εκείνος ο οργανισμός έπιασε την προσφορά να ελέγχει την εφαρμογή του ιδίου που την ετοίμασε με άλλο καπέλο» για να προσθέσει ότι «είναι πάρα πολύ σοβαρό το θέμα».
«Το κόστος των συμβουλών το πληρώνει ο φορολογούμενος και αυτή η πολιτεία σφυρίζει αδιάφορα. Αν ήμουν στη θέση της ΔΕΦΑ ή του κράτους θα είχα κινήσει 100 αγωγές στους συμβούλους», πρόσθεσε ο κ. Νεοφύτου.
«Για τα θέματα του τερματικού δεν υπήρχε άλλη χρέωση. Πληρωνόταν ο κεντρικός πάροχος. Δεν κρύψαμε κάτι, τα ποσά είναι ακριβή όπως βγαίνουν από το λογιστικό πρόγραμμα. Υπάρχει πλήρης διαφάνεια», ανέφερε ο Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής της Εταιρείας Υποδομών Φυσικού Αερίου (ΕΤΥΦΑ), Νικόλας Βαλανίδης.
«Στα μεγάλα έργα είναι το ίδιο μοτίβο. Μπαίνουμε σε περιπέτειες και κάποιοι στο τέλος της ημέρας τελειώνουν με αυτή τη διαδικασία κερδίζοντας πάρα πολλά χρήματα», είπε από πλευράς του ο Πρόεδρος του Κινήματος Οικολόγων Σταύρος Παπαδούρης.
«Τις συμβάσεις με τους νομικούς συμβούλους δεν είναι οι σημερινοί άνθρωποι της ΔΕΦΑ και της ΕΤΥΦΑ που τις υπέγραψαν. Είναι παλιές ιστορίες που έγιναν πριν χρόνια», ήταν το σχόλιο του Προέδρου της ΔΕΦΑ επί του θέματος. «Έγινε μια αλλαγή σε ένα από τους συνεργάτες αυτή της συνεργασίας. Ένας από τους ειδικούς έφυγε και πήγε σε μια άλλη εταιρεία. Εμείς προσπαθούμε καθημερινά να υλοποιήσουμε το έργο. Με τον τερματισμό του συμβολαίου, ξεκινήσαμε τις διαδικασίες να βρούμε πρότζεκτ μάνατζερ», πρόσθεσε.
«Είχαμε τον έλεγχο και την επίβλεψη. Είναι καταγεγραμμένα. Είχαμε δώσει δυο εισηγήσεις. Το να λέτε ότι μπήκε πρότζεκτ μάνατζερ είναι άτοπο και δεν ισχύει. Ό,τι ρίσκο υπήρχε, το καταγράψαμε. Οι μελέτες και τα σημειώματα του ανεξάρτητου μηχανικού, υπάρχουν στην ΕΤΥΦΑ», ήταν η απάντηση της εκπροσώπου της εταιρείας «Hill International».
Ο Πρόεδρος της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Κύπρου (ΡΑΕΚ), Πολύβιος Λεμονάρης, σημείωσε σε ό,τι αφορά την έλευση φυσικού αερίου πως «εμείς τρέχουμε κυλιόμενα μελέτες για την επάρκεια και περιλαμβάνουν το χείριστο σενάριο ότι η έλευση του φυσικού αερίου δεν θα έρθει μέχρι το 2030».
Πολύ σοβαρά χαρακτήρισε όσα λέχθηκε στα ζητήματα των συμβούλων ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Κώστας Κώστα. «Δεν ξέρει κανένας αν θα γίνει το έργο, πότε θα τελειώσει και πόσα θα στοιχίσει. Μόνο οι σύμβουλοι μπορεί να παίρνουν και πάνω από 60-70 εκατομμύρια. Το πλοίο κοστίζει 440 χιλιάδες ευρώ τον μήνα μόνο γιατί είναι στη Μαλαισία», είπε.
«Μειώσαμε το προσωπικό στο μισό. Το κόστος το μηναίο θα είναι κατά 190 χιλιάδες λιγότερο. Το πλοίο είναι ακόμα στη Μαλαισία και είναι υπό διερεύνηση πού θα πάει. Υπήρξε ενδιαφέρον από εταιρείες να το χρησιμοποιήσουν όμως η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μας επιτρέπει να το κάνουμε», ανέφερε ο κ. Ασιήκαλης για το πλοίο «Προμηθέας».
Ο τέως Γενικός Διευθυντής της ΔΕΦΑ, Μάριος Μενελάου, ανέφερε στους βουλευτές ότι «η ΔΕΦΑ και η ΕΤΥΦΑ βασίζονταν σε εξωτερικούς τεχνικούς συμβούλους» και πως «το κόστος μη έλευσης του φυσικού αερίου ανέρχεται σε 350 εκατομμύρια ετησίως».
Ο κ. Μενελάου προχώρησε σε εισήγηση. «Έχω στην κατοχή μου μια προσωρινή λύση που δόθηκε στην Κολομβία και είναι εφαρμόσιμη και στην Κύπρο», είπε και διερωτήθηκε «γιατί να μην εξεταστεί η κατασκευή αγωγών από το κοίτασμα Αφροδίτη».
«Έχουμε εντοπίσει ουκ ολίγες φορές ότι κανένα έργο δεν τελειώνει. Πρέπει να δούμε ξανά τα έγγραφα των δημοσίων συμβάσεων», σημείωσε εκπρόσωπος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Κύπρου (ΕΤΕΚ).