Τροποποιείται η Κοινή Οργάνωση Αγορών από την Κυπριακή Προεδρία ΕΕ

Γιατί οι αλλαγές αυτές είναι σημαντικές για την Κύπρο
Μια σημαντική ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την ενίσχυση της θέσης των γεωργών στην αγορά και τη διασφάλιση πιο δίκαιων όρων στην αγροδιατροφική αλυσίδα ολοκληρώνεται το επόμενο διάστημα, με την επίτευξη πολιτικής συμφωνίας μεταξύ Συμβουλίου και Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την τροποποίηση του κανονιστικού πλαισίου της Κοινής Οργάνωσης Αγορών, αναφέρει σε ανακοίνωση το Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος.
“Σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη καμπή, το Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος ως Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ ανέλαβε τον φάκελο τροποποίησης της Κοινής Οργάνωσης Αγορών, με αρκετά σύνθετα και ανοιχτά ζητήματα να απαιτούν άμεση πολιτική διευθέτηση” αναφέρει.
Προσθέτει ότι η τροποποίηση του Κανονισμού αποτέλεσε μία από τις ουσιαστικές προτεραιότητες που προώθησε η Κυπριακή στον τομέα της γεωργίας, ανταποκρινόμενη στις έντονες ανησυχίες των Ευρωπαίων παραγωγών για το εισόδημα και τη θέση τους στην αλυσίδα αξίας.
Σημειώνει ότι η ανάγκη επίσπευσης της νομοθετικής διαδικασίας ήταν επιτακτική, ώστε οι Ευρωπαίοι γεωργοί να μπορέσουν να δουν απτά οφέλη χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση.
“Με ρόλο πραγματικου αμερόληπτου διαπραγματευτή, η Προεδρία πραγματοποίησε στοχευμένες διμερείς τεχνικές συναντήσεις με τα κράτη μέλη και εντατικές διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, επιδιώκοντας την αναδιαμόρφωση προνοιών που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν δυσλειτουργίες στην αγροδιατροφική αλυσίδα. Παράλληλα, προχώρησε σε εκτενή τεχνική αναθεώρηση και λεπτομερή επεξεργασία των ρυθμίσεων, με σκοπό την επίλυση ή πρόληψη πιθανών προβλημάτων και τη διαμόρφωση ενός πιο άρτιου, λειτουργικού και εφαρμόσιμου νομοθετικού πλαισίου” αναφέρει το Υπουργείο.
Η συμφωνία που επετεύχθη, τονίζει, “πέραν της επιτυχίας για την Κυπριακή Προεδρία, αποτελεί ουσιαστική τομή για την ενίσχυση της θέσης των παραγωγών στην αγορά”.
Σημειώνει ότι οι γεωργοί αποκτούν ισχυρότερη προστασία μέσω υποχρεωτικών γραπτών συμβολαίων που καθορίζουν εκ των προτέρων τιμή, ποσότητα, χρόνο πληρωμής και όρους συνεργασίας, περιορίζοντας τις αιφνίδιες αλλαγές τιμών και τις αθέμιτες πρακτικές, ενώ η Προεδρία έχει πετύχει με στοχευμένη ευελιξία να επιτρέψει σε επιτυχημένες πρακτικές συναλλαγών να συνεχίσουν να εφαρμόζονται, αποφεύγοντας έτσι επιπλέον διοικητικό άχθος για Οργανώσεις Παραγωγών και Συνεταιρισμούς.
Ταυτόχρονα, προσθέτει πως “με τις ενέργειες της Προεδρίας, ενισχύεται η αναγραφή προέλευσης στα γεωργικά προϊόντα, με αναλογικότητα κανόνων, χωρίς πρόσθετες διοικητικές επιβαρύνσεις, επιτρέποντας στους παραγωγούς να αναδείξουν την αξία και τον τοπικό χαρακτήρα της παραγωγής τους”.
“Συνολικά, η επιτυχής ολοκλήρωση της διαπραγμάτευσης επιβεβαιώνει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να ανταποκρίνεται γρήγορα και αποτελεσματικά στις ανάγκες του πρωτογενούς τομέα” αναφέρει το Υπουργείο και προσθετει πως η ολοκλήρωση της συμφωνίας στέλνει ένα σαφές μήνυμα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να ανταποκρίνεται γρήγορα και αποτελεσματικά στις ανάγκες του πρωτογενούς τομέα, ενισχύοντας τη διαφάνεια στην αγορά, τη συλλογική δύναμη των παραγωγών και τη δίκαιη κατανομή της προστιθέμενης αξίας.
“Η συμβολή της Κυπριακής Προεδρίας υπήρξε καθοριστική για τη διαμόρφωση ενός ισορροπημένου και πρακτικού κανονιστικού πλαισίου, το οποίο ενισχύει το εισόδημα των γεωργών, ενδυναμώνει τη θέση τους στην αλυσίδα αξίας και θέτει τις βάσεις για μια πιο δίκαιη και ανθεκτική αγροδιατροφική αγορά στην Ευρώπη”.
Για την Κύπρο, τονίζει, αλλά και για άλλα κράτη μέλη με μικρές και οικογενειακές γεωργικές εκμεταλλεύσεις, η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς δημιουργεί νέες δυνατότητες στήριξης του αγροτικού εισοδήματος και ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας των τοπικών προϊόντων.
Οπως αναφέρεται, η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά σε σημαντικές αλλαγές στους κανόνες που ρυθμίζουν τη λειτουργία της αγοράς αγροτικών προϊόντων, με στόχο να ενισχυθεί η θέση των γεωργών απέναντι στους μεγάλους αγοραστές και να γίνει πιο δίκαιη η κατανομή των κερδών στην αγροδιατροφική αλυσίδα.
Οι αλλαγές αυτές αποτελούν άμεση απάντηση στις έντονες κινητοποιήσεις των Ευρωπαίων αγροτών το 2024 και αναμένεται να επηρεάσουν θετικά ιδιαίτερα χώρες με μικρές εκμεταλλεύσεις, όπως η Κύπρος, σημειώνει το Υπουργείο.
“Με απλά λόγια, η νέα ευρωπαϊκή πρωτοβουλία στοχεύει σε τρία βασικά πράγματα: καλύτερες τιμές για τους παραγωγούς, περισσότερη διαφάνεια για τους καταναλωτές και ισχυρότερες οργανώσεις παραγωγών”.
Επιπρόσθετα, μία από τις σημαντικότερες αλλαγές είναι ότι οι αγρότες θα έχουν πλέον το δικαίωμα –και στις περισσότερες περιπτώσεις την υποχρέωση– να πωλούν τα προϊόντα τους με γραπτές συμβάσεις πριν από την παράδοση. Αυτό σημαίνει, αναφέρει το Υπουργείο, ότι θα είναι γνωστά εκ των προτέρων η τιμή, η ποσότητα, ο χρόνος πληρωμής, και οι όροι συνεργασίας.
“Με αυτόν τον τρόπο περιορίζονται οι αυθαίρετες αλλαγές τιμών και ενισχύεται η προστασία των παραγωγών από αθέμιτες εμπορικές πρακτικές”.
Επίσης, σημειώνει ότι οι νέοι κανόνες δίνουν μεγαλύτερη ευελιξία στις Οργανώσεις Παραγωγών ώστε να διαπραγματεύονται συλλογικά καλύτερες τιμές για τα μέλη τους. Αυτό, προσθέτει, είναι ιδιαίτερα σημαντικό για μικρούς παραγωγούς που μόνοι τους έχουν περιορισμένη διαπραγματευτική ισχύ.
Επιπλέον, αναφέρει, απλοποιείται η διαδικασία αναγνώρισης οργανώσεων, ενισχύεται η δυνατότητα συνεργασίας μεταξύ παραγωγών, και αυξάνεται η χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ιδιαίτερα για νέους γεωργούς.
“Για χώρες όπως η Κύπρος, όπου κυριαρχούν μικρές οικογενειακές εκμεταλλεύσεις, η εξέλιξη αυτή μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα σημαντική”.
Επιπλέον, η ανακοίνωση αναφέρει ότι για πρώτη φορά θεσπίζονται ευρωπαϊκοί κανόνες για τη χρήση όρων όπως «δίκαιο προϊόν», «ισότιμο εμπόριο» και «βραχεία αλυσίδα αξίας»
“Οι όροι αυτοί θα μπορούν να χρησιμοποιούνται μόνο όταν ανταποκρίνονται πραγματικά στην πραγματικότητα και όχι απλώς ως εμπορικά συνθήματα. Αυτό προστατεύει τόσο τους παραγωγούς όσο και τους καταναλωτές από παραπλανητικές πρακτικές” αναφέρει το Υπουργείο.
Επισημαίνει πως ιδιαίτερα οι «βραχείες αλυσίδες αξίας», δηλαδή η απευθείας ή σχεδόν απευθείας διάθεση προϊόντων από τον παραγωγό στον καταναλωτή, μπορούν να αυξήσουν το εισόδημα των αγροτών και να ενισχύσουν την τοπική οικονομία.
Επιπρόσθετα, τονίζει ότι οι νέοι κανόνες ενισχύουν τη δυνατότητα αναγραφής της χώρας ή της περιοχής παραγωγής στα τρόφιμα και με τον τρόπο αυτό ενισχύεται η σύνδεση μεταξύ τοπικής παραγωγής και κατανάλωσης και προωθούνται τα τοπικά προϊόντα
Αυτό βοηθά, συνεχίζει, τους καταναλωτές να γνωρίζουν τι αγοράζουν, τους παραγωγούς να αναδεικνύουν την ποιότητα των τοπικών προϊόντων, και τις μικρές αγορές, όπως της Κύπρου, να προστατεύουν την παραγωγή τους από αθέμιτο ανταγωνισμό.
Εξάλλου, οι νέες ρυθμίσεις προβλέπουν ότι ονομασίες που σχετίζονται με το κρέας θα χρησιμοποιούνται μόνο για προϊόντα που πράγματι περιέχουν κρέας.
Με αυτόν τον τρόπο προστατεύονται οι κτηνοτρόφοι, αποφεύγεται η σύγχυση των καταναλωτών, και διασφαλίζεται η αξία των προϊόντων ζωικής παραγωγής.
Το Υπουργείο Γεωργίας προσθέτει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αυξάνει τη χρηματοδότηση για επενδύσεις μέσω οργανώσεων παραγωγών, ιδιαίτερα όταν συμμετέχουν νέοι γεωργοί.
Σε ορισμένες περιπτώσεις η ενίσχυση μπορεί να φτάνει έως και το 70% του κόστους επένδυσης, ενώ προβλέπεται επιπλέον στήριξη για χώρες όπου οι οργανώσεις παραγωγών είναι λιγότερο ανεπτυγμένες.
Γιατί οι αλλαγές αυτές είναι σημαντικές για την Κύπρο
Σε ό,τι αφορά την Κύπρο, το Υπουργείο σημειώνει ότι η κυπριακή γεωργία βασίζεται κυρίως σε μικρές και μεσαίες εκμεταλλεύσεις και σε προϊόντα με έντονη τοπική ταυτότητα, όπως το χαλλούμι. Οι νέες ρυθμίσεις μπορούν να ενισχύσουν τη διαπραγματευτική δύναμη των παραγωγών, αυξήσουν την αξία των τοπικών προϊόντων, μειώσουν τις αθέμιτες πρακτικές στην αγορά, και στηρίξουν το αγροτικό εισόδημα.
“Συνολικά, πρόκειται για ένα σημαντικό βήμα προς μια πιο δίκαιη και ανθεκτική αγροδιατροφική αλυσίδα στην Ευρώπη — με άμεσα οφέλη τόσο για τους παραγωγούς όσο και για τους καταναλωτές” καταλήγει το Υπουργείο.