Το ξεκαθάρισμα του Βάρχελι, το πατίνι της Μαρίας και η αγιάτρευτη πολιτική νόσος

Η επίσκεψη του Ευρωπαίου Επιτρόπου Όλιβερ Βάρχελι στη Λευκωσία έβαλε τέλος σε ένα αφήγημα που καλλιεργούνταν εδώ και ημέρες. Ότι ίσως υπάρξει κάποια διαφοροποίηση στα ευρωπαϊκά πρωτόκολλα για την αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού. Τελεσίδικα, δεν υπάρχει καμία διαφοροποίηση. Δεν υπήρχε ποτέ τέτοια πιθανότητα. Η θέση της ΕΕ ήταν και παραμένει ξεκάθαρη. Όπου εμφανίζεται κρούσμα, θανατώνονται τα ζώα ολόκληρης της κτηνοτροφικής μονάδας. Χωρίς εξαιρέσεις. Χωρίς ευχολόγια. Χωρίς πολιτικές παρεμβάσεις.
Το ζήτημα όμως είναι άλλο. Είναι το τι έκανε -ή μάλλον τι δεν έκανε- η Κυπριακή Δημοκρατία όταν εμφανίστηκε το πρώτο κρούσμα στα κατεχόμενα. Οι καθ’ ύλην αρμόδιοι όφειλαν να δράσουν τάχιστα. Να κινητοποιούσαν τους μηχανισμούς του κράτους. Να ελάμβαναν τα αυστηρότερα δυνατά μέτρα στα οδοφράγματα και όχι μόνο. Κυρίως, να προχωρούσαν σε μαζικό εμβολιασμό του ζωικού πληθυσμού στις ελεύθερες περιοχές.
Αυτό θα έκανε κάθε σοβαρό κράτος που θέλει να προστατεύσει την κτηνοτροφία του. Δεν έγινε όμως. Κι εδώ γεννάται ένα ερώτημα, που όσο περνούν οι ημέρες γίνεται όλο και πιο βασανιστικό. Όταν εμφανίστηκε ο αφθώδης πυρετός στα κατεχόμενα, γιατί δεν αντιμετωπίστηκε ως άμεση απειλή για τη χώρα; Τα κατεχόμενα αποτελούν μέρος της επικράτειας της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Το είχε υποδείξει ξανά η στήλη. Οφείλει σήμερα να το επαναλάβει. Διότι η επίσκεψη του Ευρωπαίου Επιτρόπου έχει ξεκαθαρίσει πλήρως το τοπίο. Και πλέον, οφείλει ο καθένας να αναλάβει την ευθύνη των πράξεων ή των παραλείψεων του. Αφού λοιπόν, τα κατεχόμενα αποτελούν μέρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, τότε η εμφάνιση του ιού εκεί έπρεπε να είχε σημάνει συναγερμό από την πρώτη στιγμή.
Αντί να κινητοποιηθούν οι μηχανισμοί του κράτους, χάθηκε πολύτιμος χρόνος. Και ο χρόνος, σε τέτοιες περιπτώσεις, είναι το πιο κρίσιμο στοιχείο. Κάθε ημέρα καθυστέρησης αυξάνει τον κίνδυνο εξάπλωσης της νόσου. Κάθε ημέρα αδράνειας φέρνει πιο κοντά τις καταστροφικές συνέπειες για έναν ολόκληρο παραγωγικό τομέα.
Ο Επίτροπος Βάρχερλι το κατέστησε σαφέστατο. Ενημέρωσε από τα μέσα Δεκεμβρίου, μόλις βρέθηκε το πρώτο κρούσμα στα κατεχόμενα, τις κυπριακές Αρχές ότι δεν τίθεται θέμα έκπτωσης στα πρωτόκολλα της ΕΕ. Τουτέστιν, αφού η επικράτεια της Δημοκρατίας θεωρείται και είναι μια, έπρεπε να είχαν προχωρήσει αμέσως σε εμβολιασμό όλων των ζώων στις ελεύθερες περιοχές.
Το υπουργείο Γεωργίας, όμως, ύπνωττε. Σήμερα βρισκόμαστε μπροστά σε μια πραγματικότητα όπου κτηνοτροφικές μονάδες οδηγούνται στη θανάτωση όλων των ζώων τους, ενώ η απειλή για ολόκληρη την κτηνοτροφία της χώρας παραμένει απολύτως υπαρκτή.
Ειλικρινά, λυπόμαστε γιατί πρέπει να επανέλθουμε. Όμως, κυρία Μαρία Παναγιώτου, είμαστε υποχρεωμένοι με οργή να ρωτήσουμε: Γιατί δεν πήγατε ακόμη σπίτι σας; Προ ημερών γράφαμε ότι ο αφθώδης πυρετός τρέχει με Φερράρι και η υπουργός τον κυνηγά με μοτοποδήλατο. Τελικά, αποκαλύπτεται πως τρέχει με πατίνι…
Δεν πρόκειται για μια απλή διοικητική δυσλειτουργία. Είναι μια κρίση που απειλεί έναν ολόκληρο παραγωγικό τομέα της οικονομίας. Σε κάθε σοβαρή δημοκρατία, όταν μια κρίση τέτοιου μεγέθους ξεσπά και αποκαλύπτεται ότι υπήρχε χρόνος για προληπτικές ενέργειες που δεν έγιναν, είναι μονόδρομος: Πρέπει η πολιτική ευθύνη να αναλαμβάνεται.
Αντί γι’ αυτό, είδαμε τον Βίκτωρα Παπαδόπουλο να σπεύδει να στηρίξει την υπουργό Γεωργίας έναντι της απαίτησης ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ να παραιτηθεί. Κατάφερε, κάνοντας λόγο για «κρεσέντο λαϊκισμού», να προκαλέσει ένα εκρηκτικό κρεσέντο οργής.
Είναι λαϊκισμός να ζητά κάποιος ανάληψη της πολιτικής ευθύνης σε ένα μείζον θέμα που αφορά το συμφέρον της Κύπρου; Από πότε η λογοδοσία θεωρείται λαϊκισμός; Ακόμη χειρότερα, από πότε η παραμονή σε μια θέση, παρά την εμφανή αποτυχία διαχείρισης μιας κρίσης, θεωρείται ένδειξη «πολιτικού ορθολογισμού»;
Ακούσαμε επίσης το εξωφρενικό επιχείρημα ότι μια παραίτηση «δεν θα λύσει το πρόβλημα». Προφανώς και δεν θα λύσει το πρόβλημα του αφθώδους πυρετού. Καμία παραίτηση δεν μπορεί να εξαφανίσει έναν ιό. Η παραίτηση δεν αποσκοπεί στη θεραπεία μιας ζωικής νόσου. Αποσκοπεί στη θεραπεία μιας πολιτικής νόσου. Που για δεκαετίες μολύνει τον ευρύτερο χώρο της πολιτικής. Την επικράτηση -επιτέλους- του πολιτικού ορθολογισμού μέσω της έμπρακτης ανάληψης της πολιτικής ευθύνης.
Διότι αν ούτε σε μια κρίση που απειλεί να πλήξει καίρια την κτηνοτροφία, να επηρεάσει τις εξαγωγές και να δημιουργήσει αλυσιδωτές συνέπειες στην οικονομία της χώρας δεν αναλαμβάνεται πολιτική ευθύνη, πότε ακριβώς θα αναληφθεί;
Το βασανιστικό ερώτημα δεν αφορά πλέον μόνο την Μαρία Παναγιώτου. Αφορά και τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη. Πότε θα επιβάλει την ανάληψη των πολιτικών ευθυνών από τον καθένα στον οποίο έχει αναθέσει κάποιον τομέα εξουσίας; Αν ακόμη και σε μια τέτοια κρίση κανείς δεν αποχωρεί, τότε πρέπει να πετάξουμε στον Καιάδα την έννοια της πολιτικής λογοδοσίας.
Ο «πολιτικός ορθολογισμός», τον οποίο επικαλούνται ορισμένοι για να απορρίψουν μια παραίτηση, φαίνεται τελικά να σημαίνει κάτι πολύ απλό: Ότι κανείς δεν φεύγει ποτέ. Αν αυτό είναι το νέο δόγμα που οραματίζονται, ας ειπωθεί καθαρά. Για να γνωρίζουν οι πολίτες ότι στη χώρα αυτή η πολιτική ευθύνη υπάρχει μόνο ως αόριστη έννοια. Όχι ως πράξη.
Η παραίτηση δεν είναι διακοσμητική πράξη. Δεν είναι επικοινωνιακό τρικ ή «λαϊκίστικη» υπερβολή. Είναι η απαραίτητη πράξη λογοδοσίας, η μόνη που μπορεί να δώσει κάποιο νόημα στην έννοια της πολιτικής ευθύνης σε αυτή τη χώρα.
Κυρία Παναγιώτου, όσο καθυστερείτε, τόσο βαθαίνει η κρίση εμπιστοσύνης των πολιτών. Κάθε μέρα που παραμένετε στη θέση σας, χωρίς να αναλαμβάνετε την ευθύνη, γίνεστε αιτία μεγαλύτερης διασποράς αυτής της πολιτικής νόσου. Και αυτό, παραβιάζει το πιο σημαντικό πρωτόκολλο…