Τερματικό Βασιλικού: Προσπάθεια για να μη χαθεί κι άλλος χρόνος – Σκέψεις για να αναλάβει κρατική εταιρεία το έργο

Η Κυβέρνηση ανανέωσε τις τελευταίες μέρες τις προσπάθειες της για να βρει και να αξιοποιήσει κάθε διαθέσιμο παράθυρο στη νομοθεσία, ώστε να αποφύγει τη χρονοβόρα διαδικασία νέων προσφορών για τις εναπομείνασες εργασίες στο τερματικό φυσικού αερίου στο Βασιλικό και να προχωρήσει σε συμφωνία με κάποια ξένη κρατική εταιρεία, με την ελπίδα ότι μια τέτοια διέξοδος θα κρινόταν εν τέλει νόμιμη.
Οι προσπάθειες προς αυτή την κατεύθυνση είχαν ξεκινήσει επί εποχής Γιώργου Παπαναστασίου και συνεχίζονται από τον νέο υπουργό Μιχάλη Δαμιανό, με άμεση εμπλοκή και στήριξη του Προεδρικού.
Από κυβερνητικής πλευράς εκτιμάται πως η νομοθεσία -που είναι πλήρως εναρμονισμένη με το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης- επιτρέπει υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις παράκαμψη της διαδικασίας ανοικτού διαγωνισμού για το συγκεκριμένο ενεργειακό έργο, νοουμένου ότι ανάδοχος για την ολοκλήρωση του τερματικού θα είναι κρατική εταιρεία.
Αρχικά είχε αναφερθεί πως για να μπορέσει να τύχει αξιοποίησης το συγκεκριμένο παράθυρο στη νομοθεσία θα πρέπει η κρατική εταιρεία στην οποία θα ανατεθούν οι εργασίες να ανήκει σε κράτος μέλος της ΕΕ.
Στη συνέχεια όμως εκφράστηκε η άποψη πως θα μπορούσε ο νέος ανάδοχος να είναι και κρατική εταιρεία από τρίτο κράτος.
Πάνω σε αυτή τη βάση θεώρησης των πραγμάτων έγιναν πρόσφατα κάποιες διερευνητικής φύσης επαφές τόσο με κρατική εταιρεία χώρας της ΕΕ, όσο και με κρατική εταιρεία τρίτου κράτους. Το έδαφος για συμφωνία φάνηκε να είναι περισσότερο σε ό,τι αφορά την τρίτη χώρα, η οποία προφανώς είναι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Και η εταιρεία με την οποία έγιναν κάποιες επαφές -και ανανεώθηκαν χθες κατά την επίσκεψη του Μιχάλη Δαμιανού στη χώρα- είναι η κραταιά ADNOC ή μία από τις θυγατρικές της. Μόλις προ μερικών ημερών, η ADNOC υπέγραψε με την ινδική Hindustan Petroleum Corp συμφωνία προμήθειας υγροποιημένου φυσικού αερίου διάρκειας 10 ετών, αξίας 3 δισ. δολαρίων.
Η διαθέσιμη πληροφόρηση είναι περιορισμένη και αναφέρει ότι υπάρχει μεν ζωηρό ενδιαφέρον από την ADNOC για το τερματικό στο Βασιλικό, αλλά οι προοπτικές για συμφωνία δεν είναι πολλές για την ώρα. Η ADNOC έχει διαμηνύσει με διάφορους τρόπους στην Κυβέρνηση ότι την ενδιαφέρει να εμπλακεί άμεσα στα ανοικτά ενεργειακά μέτωπα της Κύπρου, περιλαμβανομένου του τερματικού αλλά και της επένδυσης σε τεμάχια στην κυπριακή ΑΟΖ. Τεμάχια που είτε έχουν ήδη παραχωρηθεί (οπότε θα πρέπει να τα εξασφαλίσει, με το αζημώτο, από τις εταιρείες που τα διαχειρίζονται σήμερα), είτε δεν έχουν διατεθεί για έρευνες. Στην τελευταία περίπτωση θα πρέπει να προκηρυχθεί νέος γύρος αδειοδότησης από το Υπουργείο Ενέργειας.
Σε ό,τι αφορά, όμως, το τερματικό, η ADNOC δεν φέρεται από τις υπάρχουσες πληροφορίες πρόθυμη να εμπλακεί μόνο ως εργολάβος. Θέλει και τον ρόλο του διαχειριστή ή συνδιαχειριστή, τον οποίο σήμερα κατέχει η κρατική ΕΤΥΦΑ. Μια τέτοια προοπτική, όμως, περιπλέκει νομικά τα πράγματα και μειώνει τις πιθανότητες συμφωνίας.
Τίποτε δεν μπορεί για την ώρα να θεωρηθεί οριστικό. Το βέβαιο είναι πως σε περίπτωση που η Δημοκρατία δεν θα αποφύγει εν τέλει την προκήρυξη νέου διαγωνισμού για την ολοκλήρωση των έργων στο Βασιλικό, η εισαγωγή φυσικού αερίου μετατίθεται σε βάθος χρόνου. Κι αυτό γιατί η ΕΤΥΦΑ δεν είναι ακόμα έτοιμη να τοποθετηθεί επίσημα και δεσμευτικά ως προς το τι διαπίστωσε και τι προτείνει η γαλλική Technip, παρ’ ότι η Gap Analysis των Γάλλων τής παραδόθηκε στις 19 Δεκεμβρίου. Όταν η ΕΤΥΦΑ καταλήξει τι λέει η μελέτη της Technip και ενημερώσει το αρμόδιο Υπουργείο και την Προεδρία, τότε ίσως ανοίξει ο δρόμος για την επόμενη χρονοβόρα διαδικασία: Να ετοιμαστούν όροι για την προκήρυξη των επόμενων προσφορών. Για να γίνει αυτό, όμως, θα πρέπει η ΕΤΥΦΑ να δεχθεί να αναλάβει νομικές ευθύνες έναντι των λαθών και παραλείψεων της κινεζικής CPP κατά την αγορά και εγκατάσταση εξοπλισμού στα έργα που έχουν γίνει μέχρι τώρα.