Η νέα «Εθνική Στρατηγική Τουρισμού Κύπρου» ως το 2035 θέτει στόχο να προσελκύσει 5 εκατομμύρια επισκέπτες. Η «διόγκωση» είναι μία άποψη. Ερωτάται το Υφυπουργείο: γιατί στόχος είναι η ποσότητα…ενώ ποιότητα θα ήταν: 4 εκατ. με 25% ψηλότερη δαπάνη, ή έστω 4,5 εκατ. με 11% ψηλότερη δαπάνη, καλύτερη εξυπηρέτηση, πιο μικρούς κίνδυνους, χαμηλή πίεση σε υποδομές, φύση, εργασία; Τα έσοδα είναι τα ίδια.
Το Υφυπουργείο εξέτασε τους 6 κινδύνους του ευαίσθητου τουρισμού και πρότεινε λύσεις; Ο κόσμος πια τους γνωρίζει: α) Ένας πόλεμος στην περιοχή (με αίτιο τις βρετανικές βάσεις ή κάτι ανάλογο), β) εκροές από τον πυρηνικό σταθμό Άκκουγιου στη νότια Τουρκία, γ) καταστροφές από κλιματική κρίση (τυφώνες, καύσωνες, τσουνάμι, λειψυδρία), έστω σπάνιες, δ) μια στενή «εποχικότητα» με εισροές σε 4-5 μήνες, αντί ολόχρονα, ε) «ολιγοψώνιο» με τουρίστες συντριπτικά από 3-4 χώρες (αν πληγούν, πλήττεται ο τουρισμός μας), στ) ανεπάρκεια νερού και υπηρεσιών υγείας, ασφάλειας.
Για τα α), β), γ) η Ευρ. Επιτροπή θέτει πρότυπα και τότε μας ενισχύει. Η Στρατηγική δεν λέει «πώς αντιμετωπίζονται οι 6 κίνδυνοι, πώς η αδυναμία γίνεται αντοχή». Για τους κινδύνους δ)-στ) παρατηρούμε ότι υπάρχουν προβλήματα (προσωπικό, ύδρευση, ενέργεια, εποχικότητα, κ.ά.), ωστόσο η ξενοδοχειακή υποδομή είναι αρκετά καλή. Η Πάφος με 52 ξενοδοχεία και 17.870 κλίνες, η Αγία Νάπα με 60 ξενοδοχεία και 15.700 κλίνες, η Λεμεσός με 33 και 10.600, η Λάρνακα με 37 και 4.450. Η Λευκωσία, με τουρισμό επιχειρηματιών, διπλωματών κ.ά. διαθέτει 13 ξενοδοχεία με 1.890 κλίνες, ενώ στα ορεινά λειτουργούν για φυσιολάτρες 37 ξενοδοχεία με 2.000 κλίνες.
Για τους κινδύνους δ) εποχικότητα και ε) ολιγοψώνιο από 3-4 πηγές, «κλειδί» είναι οι οργανισμοί διαχείρισης και προώθησης προορισμού (DMO/ DMMO). Διενεργούν διαχείριση για 12 μήνες, για όλες τις περιοχές, όλα τα γούστα. Προσφέρεται «βεντάλια υπηρεσιών» (δράσεις, καθαριότητα, ενέργεια κ.ά.), όχι μόνο τα απλά. Παράλληλα, το ΤΕΠΑΚ δημιουργεί ψηφιακό οδηγό για διεθνή προβολή αξιοθέατων. Μπορεί και άλλα.
Δεν πείσθηκα ότι η Εθνική Στρατηγική προωθεί τον Συνεδριακό Τουρισμό. Πρόκειται για ποιοτικό τουρισμό με επιστήμονες κι επαγγελματίες, που θα ευνοήσει τη Λευκωσία, 3 πόλεις, τα ορεινά. Αποφέρει πολλά έσοδα, σταθερά, ολόχρονα, δεν προκαλεί ζημιές. Ο σύνεδρος ξοδεύει 5-6 φορές πιο πολλά από όσα ο μέσος τουρίστας. Μάλιστα συχνά συμβάλλει κοινωνικά π.χ. καθηγητές μάς δίνουν λύσεις σε θέματα Υγείας, Παιδείας, κ.ά.
Η Κύπρος με άρτιες υποδομές θα χάσει τέτοια ευκαιρία, να γίνει περιφερειακός Κόμβος;
Το Υφυπουργείο Τουρισμού πρέπει να αξιοποιεί αμέσως το άνοιγμα της Κύπρου σε νέες αγορές για εμπόριο, ενέργεια, τεχνολογία, όπως με Ινδία, Ισραήλ, Αραβικές χώρες, ΗΠΑ, Κίνα. Η επιμήκυνση της σεζόν απαιτεί συστηματική προσπάθεια και δράσεις από Δήμους. Οι άγριοι χειμώνες σε άλλες χώρες ευνοούν την Κύπρο. Αν διαφημίζεται έντονα με δίκτυα, ΜΜΕ, ευνοείται ο χειμερινός τουρισμός, από άποψη οικονομική, πολιτιστική, περιβαλλοντική. Το Υφυπουργείο ας ελέγχει τους κινδύνους με στατιστικούς δείκτες π.χ. Gini, Dasgupta, Mehran, Bonferroni, Vergottim, Piesch, Theil, Atkinson, Sheshinski.
Η Στρατηγική ας ενισχύσει τεχνολογικά τη βιομηχανία τουρισμού με βέλτιστες υπηρεσίες με στρατηγικούς ξένους συνεργάτες, δίκτυα προϊόντων. Εκκρεμούν επενδύσεις σε λιμάνια, μαρίνες (Λάρνακα), τραπεζική στήριξη για καταλύματα πολυτελείας, πλατφόρμες, νέες διασυνδέσεις μέσω API, κι ένα πλήρες Κυπριακό brand: φιλικότητα από ντόπιους και επιμόρφωση γκαρσονιών (κουλτούρα, γλώσσα), παράδοση, συνέδρια, διεθνείς αθλητικές δράσεις, εμπειρίες χαράς σε θάλασσα, φύση.
Ο Τουρισμός αντέχει με βάση 4 πυλώνες: καινοτομία-φαντασία, φιλοξενία/ποιοτική επικοινωνία, έλεγχος των 6 κινδύνων, τεχνολογία PR προώθησης και προφύλαξης…. «Welcome, sir, to Cyprus», καλωσορίζει ο Σαίξπηρ στο έργο του «Οθέλλος» (Πράξη 4, Σκηνή 1). Προσφέρει σπουδαία δωρεάν διαφήμιση στο Υφυπουργείο… νοουμένου ότι αυτό θα την αναγνωρίζει.
*Πρώην πρόεδρος Ακαδημίας Επιστημών Κύπρου, πρώην Επιστήμων-ΚΕΠΕ (Κέντρο Επιστημ. Ερευνών), Υπουργείο Συντονισμού Ελλάδας.
Στρατηγική τουρισμού 2035. Ελέγχει ποιότητα και 6 κινδύνους;
Η νέα Εθνική Στρατηγική Τουρισμού Κύπρου για το 2035 στοχεύει στην προσέλκυση 5 εκατομμυρίων επισκεπτών. Ωστόσο, εγείρονται ερωτήματα σχετικά με την έμφαση στην ποσότητα έναντι της ποιότητας, καθώς μια πιο ποιοτική προσέγγιση με λιγότερους επισκέπτες και υψηλότερες δαπάνες θα μπορούσε να αποφέρει παρόμοια έσοδα με μικρότερους κινδύνους για τις υποδομές, το περιβάλλον και την εργασία. Η στρατηγική δεν εξετάζει επαρκώς τους έξι κινδύνους που απειλούν τον τουρισμό: πολέμους στην περιοχή, διαρροές από τον πυρηνικό σταθμό Άκκουγιου, καταστροφές από την κλιματική αλλαγή, εποχικότητα, εξάρτηση από λίγες χώρες προέλευσης και ανεπάρκεια πόρων (νερό, υγεία, ασφάλεια). Ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέτει πρότυπα για τους πρώτους τρεις κινδύνους, η στρατηγική δεν προσφέρει συγκεκριμένες λύσεις για την αντιμετώπισή τους. Η Κύπρος διαθέτει ικανοποιητική ξενοδοχειακή υποδομή, με συγκέντρωση ξενοδοχείων και κλινών σε περιοχές όπως η Πάφος, η Αγία Νάπα, η Λεμεσός και η Λάρνακα. Η Λευκωσία και τα ορεινά προσφέρουν εναλλακτικές μορφές τουρισμού, αλλά απαιτούν περαιτέρω ανάπτυξη. Για την αντιμετώπιση της εποχικότητας και της εξάρτησης από λίγες αγορές, η διαχείριση και προώθηση προορισμού (DMO/DMMO) είναι κρίσιμης σημασίας. Η επέκταση της τουριστικής περιόδου και η προσέλκυση επισκεπτών από νέες αγορές, όπως η Ινδία, το Ισραήλ, οι Αραβικές χώρες, οι ΗΠΑ και η Κίνα, είναι απαραίτητη. Η αξιοποίηση των ήπιων χειμώνων της Κύπρου για την προώθηση του χειμερινού τουρισμού αποτελεί επίσης μια ευκαιρία.