Στο μικροσκόπιο του Γενικού Ελεγκτή ο «Φορέας Κοινωνικής Στήριξης» Τα ευρήματα της έκθεσης

Η Ελεγκτική Υπηρεσία δημοσίευσε Ειδική Έκθεση “Έλεγχος Ανεξάρτητου Φορέα Κοινωνικής Στήριξης για τα έτη 2018-2024” που ετοιμάστηκε από την Υπηρεσία.
Προλογισμός της έκθεσης από τον Γενικό Ελεγκτή
Σκοπός του Ανεξάρτητου Φορέα Κοινωνικής Στήριξης (Φορέας) είναι η παροχή οικονομικής στήριξης σε φοιτητές που, λόγω έκτακτων περιστατικών, αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες στη συνέχιση της πανεπιστημιακής τους εκπαίδευσης.
Μέχρι και το 2022 τα έσοδα και οι δαπάνες του Φορέα ανέρχονταν στα €0,5εκ ετησίως. Το 2023 και 2024 τα έσοδα του Φορέα είχαν σημαντική αύξηση, ανήλθαν στα €2,5εκ. Σημαντική αύξηση παρατηρήθηκε και στις δαπάνες οι οποίες ανήλθαν στα €1,6εκ. για το 2024. Τα αυξημένα έσοδα για τα έτη 2023 και 2024 έδωσαν τη δυνατότητα να βοηθηθούν περισσότεροι δυσπραγούντες φοιτητές κατά το 2024, κάτι ιδιαίτερα θετικό.
Το νομικό πλαίσιο λειτουργίας του Φορέα έχει ιδιαιτερότητες σε σχέση με άλλα φιλανθρωπικά
ταμεία: Ιδρύθηκε με Νόμο, τα έσοδα του προέρχονται αποκλειστικά από ιδιωτικές εισφορές, διοικείται από Επιτροπή με Πρόεδρο την/τον σύζυγο του/της εκάστοτε Προέδρου της Δημοκρατίας, το Γενικό Λογιστή (Ταμία) και τους Γενικούς Διευθυντές τριών Υπουργείων (Μέλη).
Οι εν λόγω ιδιαιτερότητες του Φορέα, δημιουργούν, κατά την άποψη της Υπηρεσίας μας, ιδιάζουσα σχέση: Ο/Η σύζυγος της/του Προέδρου του Φορέα είναι ο/η εκάστοτε Πρόεδρος της Δημοκρατίας, που λαμβάνει αποφάσεις οι οποίες επηρεάζουν άμεσα ή έμμεσα τις ιδιωτικές εταιρείες – εισφορείς.
Βέβαια, η εν λόγω ιδιάζουσα σχέση δεν προκύπτει με ευθύνη των εμπλεκόμενων (Φορέα, εισφορέων, εκτελεστικής εξουσίας) αφού οι σχετικές ρυθμίσεις καθορίστηκαν με το Νόμο το 2014 (Ν. 156(Ι)/2014).
Από τον έλεγχο εντοπίστηκαν συγκεκριμένες περιπτώσεις όπου σημαντικές εισφορές καταβλήθηκαν από εταιρείες οι οποίες είχαν κάποιας μορφής οικονομική δραστηριότητα με το κράτος, π.χ. εταιρεία που διαβουλευόταν με το κράτος για συμβόλαιο αρκετών εκατομμυρίων, την ίδια περίοδο κατέβαλε εισφορά στο Φορέα.
Οι περιπτώσεις αυτές δεν υποδηλώνουν από μόνες τους σκοπιμότητα. Ούτε είναι ασύνηθες, ιδιωτικές εταιρείες, στα πλαίσια του κοινωνικού τους έργου, να ενισχύουν ένα φιλανθρωπικό φορέα. Αυτό που ιδιαίτερα προβληματίζει είναι η ύπαρξη παραγόντων, οι οποίοι μόνοι τους ή συνδυαστικά, μπορούν να υπονομεύσουν τη δημόσια εμπιστοσύνη των πολιτών.
Η Υπηρεσία μας κρίνει ότι το υφιστάμενο σύστημα λειτουργίας και διαχείρισης του Φορέα δεν επαρκεί για να διασφαλίσει τη θεσμική ακεραιότητα που απαιτείται στις περιπτώσεις όπου η φιλανθρωπία διασταυρώνεται με την πολιτειακή εξουσία. Θεωρούμε ότι απαιτείται περισσότερη διαφάνεια.
Προς αυτή την κατεύθυνση η Υπηρεσία μας υποβάλλει συγκεκριμένη σύσταση (βλ. σημείο 1.23 στη Σύνοψη). Βέβαια μπορούν να εξετασθούν και να εφαρμοσθούν άλλα εναλλακτικά μέτρα.
Σε κάθε περίπτωση, τελικός στόχος θα πρέπει να είναι η ενίσχυση της διαφάνειας, ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος τα οφέλη λειτουργίας του Φορέα να επισκιάζονται από δημόσια αμφισβήτηση.
Διαβάστε ολόκληρη την έκθεση ΕΔΩ