Στην Ολομέλεια ο προϋπολογισμός €67,3 εκατ. του ΔΣΜΚ Επένδυση €50 εκατ. σε συστήματα αποθήκευσης ενέργειας

Ενώπιον της ολομέλειας της Βουλής οδηγείται το νομοσχέδιο για τον προϋπολογισμό του Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς Κύπρου και την έγκριση κονδυλίων του Διαχειριστή ύψους 67,3 εκατ. ευρώ (67.287.000) για τη χρήση του έτους που λήγει την 31η Δεκεμβρίου 2026.
Στο πλαίσιο της συζήτησης του θέματος στην Επιτροπή Οικονομικών της Βουλής ο Διευθυντής Λειτουργίας Αγοράς Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς Κύπρου Δρ. Κωνσταντίνος Βαρνάβας, ανέφερε ότι το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού αφορά την ανάκτηση του κόστους για την εγκατάσταση γενικών συστημάτων αποθήκευσης, σημειώνοντας την ανάγκη στελέχωσης του οργανισμού καθώς και το ζήτημα της στέγασής του.
Ο κ. Βαρνάβας σημείωσε ότι το 2025 αποτέλεσε έτος-ορόσημο για τον ΔΣΜΚ, καθώς επιτεύχθηκε η πιστοποίησή του από τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Κύπρου (ΡΑΕΚ) ως προς την ανεξαρτησία του από φορείς που δραστηριοποιούνται στην ανταγωνιστική αγορά ηλεκτρισμού. Παράλληλα, τον Οκτώβριο τέθηκε σε εμπορική λειτουργία η ανταγωνιστική αγορά ηλεκτρισμού.
Σε ό,τι αφορά τη στελέχωση, ανέφερε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη διαδικασία πρόσληψης 23 υπαλλήλων, σημειώνοντας ότι, από τους 22 υπαλλήλους της Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου (ΑΗΚ) που είχαν μετακινηθεί στον οργανισμό, πέντε έχουν ήδη επιστρέψει, ενώ δρομολογείται η επιστροφή και των υπολοίπων, με βασικό ορόσημο τη στελέχωση του Εθνικού Κέντρου Ενέργειας. Οι υπάλληλοι της ΑΗΚ παραμένουν προσωρινά για μεταφορά τεχνογνωσίας στους νέους εργαζόμενους, πρόσθεσε
Ως προς τη στέγαση ανέφερε ότι ο ΔΣΜΚ ενοικιάζει σήμερα δύο κτήρια, ενώ προωθείται η μεταστέγαση σε ιδιόκτητο κτήριο. Σημαντικό κονδύλι του προϋπολογισμού, ύψους €50 εκατ., αφορά την εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης υπό την κυριότητα του Διαχειριστή, εκ των οποίων €49 εκατ. προέρχονται ως χορηγία από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα συστήματα αυτά αναμένεται να συμβάλουν στη μείωση των περικοπών ενέργειας από οικιακά και εμπορικά φωτοβολταϊκά και στη βελτίωση της λειτουργίας του ηλεκτρικού συστήματος.
Από πλευράς του ο προεδρεύων της Επιτροπής και βουλευτής του ΔΗΚΟ Χρύσης Παντελίδης συνεχάρη για το άνοιγμα της αγοράς παρά τα προβλήματα τα οποία θα λυθούν στην πράξη, όπως είπε. Απηύθυνε το ερώτημα κατά πόσο το όφελος από τα συστήματα αποθήκευσης θα είναι εκτός από τη μείωση περικοπών και οικονομικό, προς όφελος των καταναλωτών.
Από πλευράς του, ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Άντρος Καυκαλιάς διερωτήθηκε αν θα ολοκληρωθεί η διαδικασία μέχρι το καλοκαίρι του 2026 και ποιος θα έχει πρόσβαση στο σύστημα αποθήκευσης, ενώ ζήτησε και το αριθμό αδειών που εγκρίθηκαν για αποθήκευση μέχρι σήμερα. Υπογράμμισε ότι αυτή την στιγμή δεν υπάρχει σχέδιο χορηγιών ανοικτό ούτε για φωτοβολταϊκά ούτε για αποθήκευση.
Όσον αφορά την εξοικονόμηση ο κ. Βαρνάβα ανέφερε ότι θα υπάρχει εξοικονόμηση από τη στιγμή που το ηλεκτρικό σύστημα θα λειτουργεί πιο αποδοτικά, θα απελευθερώνει τις υπόλοιπες μονάδες παραγωγής, είτε συμβατικές, είτε είναι ΑΠΕ. Είπε επίσης, ότι η μείωση των περικοπών και η μεταφορά της ενέργειας σε ώρες αιχμής που η τιμή είναι πιο ακριβή, έχει όφελος στο κόστος. Πρόσθεσε ότι η αντικατάσταση των πλέον ακριβών μονάδων και οποιουδήποτε συμβατικού παραγωγού σημαίνει ότι θα υπάρχει μείωση του κόστους του ηλεκτρικού και μείωση κόστους προς τους καταναλωτές.
Ο Κώστας Μεσημέρης Διευθυντής Λειτουργίας Συστήματος ανέφερε ότι έχει κατατεθεί ένα συμπληρωματικό ενημερωτικά το οποίο επεξηγεί για τα τρία συστήματα αποθήκευσης που έχουν πρόθεση να εγκαταστήσουν. Έχει ήδη γίνει διαγωνισμός και έχει αξιολογηθεί, ανέφερε, προσθέτοντας ότι είναι κοντά σε κατακύρωση, η οποία θα γίνει αμέσως μετά την ψήφιση του προϋπολογισμού και έγκριση σχετικής άδειας από την ΡΑΕΚ, που είναι σε τελικό στάδιο. «Ελπίζουμε εντός Μαρτίου να υπογραφεί η κατακύρωση» σημείωσε.
Το έργο αναμένεται να διαρκέσει μέχρι 8 μήνες από την ημερομηνία κατακύρωσης, ανέφερε. «Σίγουρα το καλοκαίρι δεν το προλαβαίνουμε προσπαθούμε να προλάβουμε τον χειμώνα του 2026 κάτι που είναι ρεαλιστικά εφικτό». Πρόσθεσε ότι οι τρεις άδειες που αναμένουμε, μόνο για το έργο της Πάφου έχει εξασφαλιστεί πολεοδομική άδεια, για το έργο στην Αθαλάσσας έχει εξασφαλιστεί παρέκκλιση και αναμένεται να εκδοθεί εντός των ημερών ενώ για το έργο στη Λάρνακα, σε σημείο κοντά στο κυκλικό κόμβο Καλού Χωριού υπάρχει κάποια επιφύλαξη γιατί είναι πολύ κοντά στον αυτοκινητόδρομο και ξεκίνησε διαδικασία για να εξασφαλιστεί παρέκκλιση. Σημείωσε ότι και τα τρία είναι σε υφιστάμενους υποσταθμούς της ΑΗΚ που υπήρχε διαθέσιμος χώρος και επιλέγηκαν γιατί επιλύουν προβλήματα δικτύου σε ώρες αιχμής, είναι έργα που δεν χρειάζονται έργα σύνδεσης και μπορούν να αξιοποιήσουν υφιστάμενο εξοπλισμό και επίσης κατανέμουν ομοιόμορφα το φορτίο.
Τα συστήματα που έχουμε είναι συνολικής ενέργειας 400 μεγαβατώρες άρα γύρω στα 200 κοντέινερ θα εγκατασταθούν στους τρεις αυτούς χώρους. Πρόσθεσε ότι αυτούς τους χώρους μίσθωσε ο διαχειριστής και έχει συμβάσεις έτοιμες για υπογραφή, εκ των οποίων τα 40 κοντέινερ θα είναι στην Αθαλάσσα.
Το έργο, εκτιμάται ότι θα έχει συνολικό κόστος περί τα €54.000.000 (πλέον ΦΠΑ) και η χρηματοδότηση προβλέπεται να καλυφθεί από το Πρόγραμμα Πολιτικής Συνοχής «ΘΑλΕΙΑ 2021-2027» και για τον σκοπό αυτό ο ΔΣΜΚ βρίσκεται σε συνεχή επαφή και συνεργασία με τη Διεύθυνση Ελέγχου του Υπουργείου Μεταφορών Επικοινωνιών και Έργων, που ενεργεί ως Ενδιάμεσος Φορέας.
Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με τις άδειες που εκδοθήκαν μέχρι σήμερα, ανέφερε ότι υπάρχουν στο διαχειριστή μεταφοράς συνολικά αιτήσεις για 1000 μεγαβάτ, τα 180 μεγαβατ είναι της ΑΗΚ για Δεκέλεια και ΑΗΚ και τα 820 μεγαβάτ είναι από ιδιώτες που ήρθαν είτε υπό την μορφή ως αυτόνομα συστήματα είτε ως υβριδικά με εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκών και αποθήκευσης. «Δώσαμε προκαταρτικούς όρους και αναμένεται από τους αιτητές να προσκομίσουν τα απαιτούμενα έγγραφα. Εκδώσαμε όρους για 155 μεγαβατ», είπε.
Αναφέρθηκε επίσης ότι το μεγάλο πλεονέκτημα είναι ότι το σύστημα αποθήκευσης θα δίνει άμεσες εφεδρείες και αυτό σημαίνει ότι μπορεί να προληφθούν οι αποκοπές ηλεκτρικού ρεύματος.