ΣΑΗ: Η αγορά ηλεκτρισμού χρειάζεται ακρίβεια και διαφάνεια

Ο Σύνδεσμος Αγοράς Ηλεκτρισμού υποστηρίζει ότι η δημόσια συζήτηση για την ενέργεια πρέπει να στηρίζεται σε τεκμηριωμένα στοιχεία, υποστηρίζοντας πως η ΑΗΚ διαθέτει ήδη τη μεγαλύτερη πρόσβαση σε ΑΠΕ και διατηρεί δεσπόζουσα θέση στην αγορά. Παράλληλα, αμφισβητεί την παρουσίαση των συστημάτων net metering και net billing ως καθαρού κόστους, σημειώνοντας ότι συμβάλλουν στη μείωση της ανάγκης για συμβατική παραγωγή. Ο ΣΑΗ εκφράζει ακόμη ανησυχία για ενδεχόμενη επέκταση διμερών συμβολαίων της ΑΗΚ με ιδιώτες παραγωγούς, θέτοντας ζήτημα ανταγωνισμού. Παράλληλα, αναφέρεται σε προβλήματα με το σύστημα μετρητικών δεδομένων MDMS και ζητεί θεσμική ακρίβεια και διαφάνεια στην αγορά ηλεκτρισμού.
Αυτούσια η ανακοίνωση
Αγορά ηλεκτρισμού: Δεδομένα, πραγματικότητες και η ανάγκη για θεσμική ακρίβεια
Η δημόσια συζήτηση γύρω από την αγορά ηλεκτρισμού οφείλει να στηρίζεται σε τεκμηριωμένα στοιχεία και να αποτυπώνει με ακρίβεια τη λειτουργία της αγοράς. Οι πρόσφατες τοποθετήσεις του Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΗΚ δημιουργούν μια εικόνα, η οποία δεν ανταποκρίνεται πλήρως στα πραγματικά δεδομένα.
Ο Σύνδεσμος Αγοράς Ηλεκτρισμού (ΣΑΗ), ως θεσμικός εκπρόσωπος των συμμετεχόντων στην Ανταγωνιστική Αγορά Ηλεκτρισμού, θεωρεί υποχρέωσή του να αποσαφηνίσει ορισμένα κρίσιμα ζητήματα, με στόχο την ορθή ενημέρωση της κοινής γνώμης και τη διασφάλιση ενός τεκμηριωμένου δημόσιου διαλόγου.
Η πραγματική εικόνα για την πρόσβαση της ΑΗΚ στις ΑΠΕ
Με βάση επίσημα στοιχεία της ΡΑΕΚ, η πραγματικότητα είναι ότι η ΑΗΚ Προμήθεια διαθέτει τη μεγαλύτερη, με διαφορά, πρόσβαση σε εγκατεστημένη ισχύ Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) σε σχέση με οποιονδήποτε άλλο προμηθευτή στην Κύπρο. Οι συμβάσεις αγοράς ενέργειας από ΑΠΕ που έχει συνάψει, στην τιμή των 11 σεντς/kWh, αντιστοιχούν σε εγκατεστημένη ισχύ που υπερβαίνει το σύνολο των εμπορικών φωτοβολταϊκών πάρκων των ιδιωτών παραγωγών.
Αυτό άλλωστε επιβεβαίωσε μέσα από τη δημόσια του τοποθέτηση ο ίδιος ο Πρόεδρος της ΑΗΚ, δηλώνοντας ότι ο οργανισμός εκπροσωπεί 233,5 MW εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ στην αγορά, πέραν των 20 MW ιδιόκτητων φωτοβολταϊκών και των συστημάτων Net Metering και Net Billing. Τα δεδομένα αυτά κάθε άλλο παρά συνάδουν με το αφήγημα περί περιορισμένης πρόσβασης ή αποκλεισμού από τις ΑΠΕ.
Net Metering & Net Billing: Η συνολική εικόνα
Οι δε αναφορές που παρουσιάζουν τα συστήματα Net Metering και Net Billing με αντίστοιχη ισχύ 447MW και 119MW, ως καθαρό κόστος για την ΑΗΚ, δεν αποτυπώνουν πλήρως την πραγματικότητα.
Όταν τα συστήματα Net Metering εξάγουν ενέργεια σε χαμηλές ή μηδενικές τιμές, η συγκεκριμένη ενέργεια διεισδύει στην ηλεκτροπαραγωγή, μειώνει το κόστος της ΑΗΚ και πωλείται σε καταναλωτές της. Εάν δεν υπήρχε η παραγόμενη ενέργεια από Net Metering, η ΑΗΚ Παραγωγή θα έπρεπε να την καλύψει με ακριβά συμβατικά καύσιμα. Άρα, πώς ο συμψηφισμός τις βραδινές ώρες είναι καθαρό κόστος;
Σε ό,τι δε αφορά το Net Billing, το όποιο περίσσευμα παραγόμενης ενέργειας από καταναλωτές που είναι συμβεβλημένοι με το εν λόγω σχέδιο, αγοράζεται από την ΑΗΚ στην τιμή των 11 σεντς. Παράλληλα, δίδεται η δυνατότητα μείωσης της χρήσης συμβατικών καυσίμων και του κόστος ηλεκτροπαραγωγής.
Εγκατεστημένη ισχύς: Τα πραγματικά μεγέθη
Με βάση τα επίσημα στοιχεία της Υπηρεσίας Ενέργειας (Δεκέμβριος 2025), η εγκατεστημένη ισχύς ΑΠΕ που συνδέεται με συμβάσεις της ΑΗΚ ανέρχεται σε:
- Αιολικά: 157,50 MW
- Net Billing: 160,82 MW
- Φωτοβολταϊκά: 76,42 MW
- Βιομάζα: 3,18 MW
Το σύνολο της πιο πάνω εγκατεστημένης ισχύος είναι 397,92 MW. Πρόκειται για τεχνολογίες συμβαλλόμενες με την ΑΗΚ. Εάν για τεχνικά ή άλλα ζητήματα δεν αξιοποιούνται πλήρως, αυτό δεν αλλάζει την ουσία. Επιπλέον, στη διάθεση της ΑΗΚ Παραγωγή βρίσκονται και τα ιδιόκτητα φωτοβολταϊκά πάρκα συνολικής ισχύος 20MW. Για σκοπούς σύγκρισης, σημειώνουμε ότι όλα μαζί τα εμπορικά πάρκα ιδιωτών παραγωγών ΑΠΕ έχουν εγκατεστημένη ισχύ 365,02MW.
Επίσης, σύμφωνα με τα τελευταία επίσημα στοιχεία της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Κύπρου, το μερίδιο της ΑΗΚ στην προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας για το έτος 2025, μέχρι και τον Σεπτέμβριο του ιδίου έτους, ήταν 90,3% και όχι 84,76% όπως λανθασμένα αναφέρθηκε, με το μερίδιο των ανεξάρτητων προμηθευτών ήταν 9,7% και όχι 15,24%. Ένα ποσοστό που επιβεβαιώνει με τον πιο πανηγυρικό τρόπο τη δεσπόζουσα θέση της στην αγορά.
Ανταγωνισμός και διμερή συμβόλαια
Ο ΣΑΗ εκφράζει έντονο προβληματισμό για τη θέση της ΑΗΚ αναφορικά με την επέκταση των διμερών συμβολαίων με ιδιώτες παραγωγούς ΑΠΕ προκειμένου «να παρέχει φθηνή πράσινη ενέργεια στον καταναλωτή».
Δημιουργούνται εύλογα ερωτήματα που θα πρέπει να απαντηθούν από τις αρμόδιες αρχές:
- Γιατί δεν έχει μειωθεί μέχρι σήμερα το κόστος της ΑΗΚ, παρότι έχει ήδη τη μεγαλύτερη με διαφορά πρόσβαση προμήθειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας;
- Μήπως ο πραγματικό λόγος που ζητά να συμβληθεί ουσιαστικά με το 100% της παραγωγής από ΑΠΕ είναι για να εξοντώσει τον ανταγωνισμό στην προμήθεια ηλεκτρικού ρεύματος; Διότι ένας Οργανισμός «risk free», με δεσπόζουσα θέση στην Αγορά Ηλεκτρισμού, πολύ εύκολα μπορεί να προσφέρει ανταγωνιστικότερα συμβόλαια από όλους τους άλλους προμηθευτές μαζί, το μερίδιο των οποίων είναι ήδη περιορισμένο στο 10%, και να καταστεί μοναδικός αγοραστής.
- Είναι ένα τέτοιο αίτημα συμβατό με την Ανταγωνιστική Αγορά Ηλεκτρισμού ή μήπως ο στόχος είναι να θέσει κίνδυνο την εύρυθμη λειτουργία της;
Το ζήτημα των μετρητικών δεδομένων και του MDMS
Σε σχέση με το λογισμικό MDMS και δεδομένου ότι οι σχετικές τοποθετήσεις του Προέδρου της ΑΗΚ κάθε άλλο παρά αποσαφηνίζουν πλήρως το ζήτημα, ως ΣΑΗ θα θέλαμε να ξεκαθαρίσουμε τα ακόλουθα:
- Έχει ήδη κατατεθεί αριθμός ενστάσεων και παραπόνων από εταιρείες που συμμετέχουν στην Αγορά Ηλεκτρισμού για σημαντική καθυστέρηση και λανθασμένα μετρητικά δεδομένα, εξαιτίας των οποίων επωμίστηκαν υψηλό κόστος, χωρίς να έχουν απολύτως καμιά ευθύνη.
- Το γεγονός ότι τα προβλήματα πηγάζουν από το MDMS και δεν έχουν επιλυθεί ακόμα, το παραδέχτηκε λειτουργός του Διαχειριστή Συστήματος Διανομής στην ημερίδα που διοργανώθηκε από κοινού με τον Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς, «Μηνιαίες εκκαθαρίσεις ΑΑΗ και μετρητικά δεδομένα», στις 3 Μαρτίου 2026.
Η επίλυση αυτών των ζητημάτων αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διαφάνεια και την αξιοπιστία της αγοράς.
Ο σταθμός Δεκέλειας
Αναφορικά με τον ηλεκτροπαραγωγό σταθμό Δεκέλειας και την εκκρεμή, από το 2022, προσπάθεια αναβάθμισής του, η προκήρυξη και κατακύρωση των σχετικών διαγωνισμών δεν συνδέεται με οποιαδήποτε παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Το γεγονός ότι παρατηρήθηκε τόσο μεγάλη καθυστέρηση στη διαδικασία, σε σχέση με τα ορόσημα που η ίδια η ΑΗΚ είχε θέσει ενώπιον της Βουλής, με αποτέλεσμα να προκύψει ζήτημα διαθεσιμότητας γεννητριών, καθώς και η κατάληξη σε απόφαση που διπλασιάζει τον προϋπολογισμό, αποτελούν ζητήματα για τα οποία ο ίδιος ο Οργανισμός οφείλει να δώσει απαντήσεις.
Θεσμική ακρίβεια και υπεύθυνος δημόσιος λόγος
Ο ΣΑΗ θεωρεί ότι η δημόσια συζήτηση για την ενέργεια πρέπει να βασίζεται σε τεκμηριωμένα στοιχεία και να αποφεύγει τη δημιουργία λανθασμένων εντυπώσεων.
Στο πλαίσιο αυτό, διευκρινίζεται ότι οι αναφορές του Προέδρου της ΑΗΚ περί αποκλεισμού της ΑΗΚ από τον Σύνδεσμο προκειμένου να εισέλθει στη θέση της εταιρεία που ανήκει στον Πρόεδρο του ΣΑΗ δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, καθώς η εν λόγω εταιρεία αποτελεί ιδρυτικό μέλος του Συνδέσμου.
Ο ρόλος του ΣΑΗ
Ο Σύνδεσμος Αγοράς Ηλεκτρισμού παραμένει προσηλωμένος στον θεσμικό του ρόλο ως εκπρόσωπος της αγοράς και αξιόπιστος συνομιλητής της πολιτείας.
Με τεκμηριωμένες παρεμβάσεις και υπεύθυνη στάση, συμβάλλει:
- στη διαμόρφωση συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού,
- στην ενίσχυση της διαφάνειας,
- και στη δημιουργία μιας λειτουργικής και βιώσιμης αγοράς ηλεκτρισμού.
Ζητούμενο δεν είναι η αντιπαράθεση, αλλά η διασφάλιση ενός πλαισίου που θα υπηρετεί την αγορά, την οικονομία και, τελικά, τον ίδιο τον καταναλωτή.