Ριζική αναδιάταξη στρατηγικών συμφερόντων στην Αρκτική – Το παιχνίδι έχει ήδη γείρει

Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοι έχουν καταλήξει στο πλαίσιο μιας νέας στρατηγικής συμφωνίας για την Αρκτική. Μια στρατηγική που δεν είναι καθόλου πρόσκαιρη ούτε και ρητορική -παίρνει τη μορφή ενός πλαισίου συμφωνίας που έχει κοινά στοιχεία με το μοντέλο που χρησιμοποίησε η Βρετανία στην Κύπρο.
Το σχέδιο συμφωνίας μεταξύ των ΗΠΑ και του Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε προβλέπει την παρουσία στρατιωτικών βάσεων υπό αμερικανική διοίκηση στην Αρκτική, πρόσβαση σε κρίσιμα ορυκτά, και την εγκατάσταση στοιχείων της μελλοντικής αντιπυραυλικής αρχιτεκτονικής «Χρυσός Θόλος». Το μοντέλο αυτό μοιάζει με τη συμφωνία του Λονδίνου με τη Λευκωσία οπου η Βρετανία διατηρεί την κυριαρχία, αλλά οι βάσεις λειτουργούν ως κυρίαρχο έδαφος των ΗΠΑ με πλήρη στρατιωτική και επιχειρησιακή χρήση, χωρίς να απαιτείται αδεια από τη Δανία..
Παρά τις αντιδράσεις, σήμερα ισχύουν τρία δεδομένα:
- Η Γροιλανδία έχει ενταχθεί πλήρως στο αμερικανικό στρατηγικό δόγμα
- Η Ευρώπη δεν έχει μπλοκάρει ουσιαστικά τις εξελίξεις, ούτε και μπορεί να το κάνει.
- Το ΝΑΤΟ προσαρμόζεται αντί να αντιστέκεται
Αυτό σημαίνει ότι οι ΗΠΑ:
- αυξάνουν τα αρκτικά τους μέτωπα,
- αποκτούν στρατηγικό βάθος έναντι της Ρωσίας,
- και το κάνουν χωρίς επίσημη ρήξη με τους συμμάχους.
Δεν μας αφορά η Γροιλανδία επαναλαμβάνει σε όλους τους τόνους η Μόσχα
Μέσω δηλώσεων του Πούτιν και του Κρεμλίνου, ξεκαθαρίζει ότι η Γροιλανδία δεν αποτελεί αντικείμενο ενδιαφέροντος για τη Μόσχα, ενώ ταυτόχρονα εξετάζει τη συμμετοχή της στο νέο Συμβούλιο Ειρήνης που προωθεί ο Τραμπ, στο πλαίσιο των ειρηνευτικών συνομιλιών για την Ουκρανία, χωρίς όμως να υπάρχει άμεση σύνδεση των δύο θεμάτων.
Πολλές ισχυρές χώρες, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ε.Ε., η Ρωσία και η Κίνα, διστάζουν να συμμετάσχουν, ανησυχώντας ότι ο οργανισμός μπορεί να παρακάμψει τον ΟΗΕ, ενώ η συμμετοχή απαιτεί οικονομική συνεισφορά και ηγεμονική παρουσία των ΗΠΑ υπό τον Τραμπ.
Τη χρειάζονται οι Ηνωμένες Πολιτειες στη Γροιλανδία ως πλατφόρμα έγκαιρης προειδοποίησης έναντι Ρωσίας και Κίνας.
Συγκεκριμένα: Κόμβο αεροναυτικών και διαστημικών συστημάτων, βάση προβολής ισχύος στον Αρκτικό Ωκεανό, εργαλείο διεύρυνσης επιχειρησιακής ΑΟΖ στην Αρκτική και… ασφαλές έδαφος για πρόσβαση σε θαλάσσιους και υπεδάφιους πόρους.
Αρα, η ιστορία μπορεί να μην γράψει ότι το 2026 η Γροιλανδία έγινε η 51η Πολιτεία των ΗΠΑ. Θα γράψει όμως ότι εκείνη την περίοδο παγιώθηκε η αμερικανική παρουσία στην Αρκτική με τρόπο μη αναστρέψιμο.
Στη μεγάλη στρατηγική, κερδίζει περα από την πρόθεσή αυτός που μετατρέπει τον χώρο σε λειτουργικό του πλεονέκτημα και ακριβώς σε αυτό το επίπεδο, το αποτέλεσμα είναι ήδη ορατό.
Οπως έχουμε αναφέρει ήδη πιο πάνω η η ιδέα του Τραμπ για ένα διεθνές «Συμβούλιο Ειρήνης» έχει μπει στην ατζέντα ως μέρος της ευρύτερης στρατηγικής του για την παγκόσμια ασφάλεια και διπλωματία. Αυτό το όργανο, που έχει στόχο να αντιμετωπίσει κρίσεις όπως ο πόλεμος στη Γάζα και να προωθήσει ένα πλαίσιο ειρήνης πέρα από τον ΟΗΕ, έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις και συζητήσεις σε διεθνές επίπεδο.
Η στάση της Μόσχας αντικατοπτρίζει πλήρως την ευρύτερη ρωσική στρατηγική: η Ρωσία θέλει να παραμείνει στρατηγικά ενεργή στην Αρκτική, αλλά ταυτόχρονα αποφεύγει να εμπλακεί άμεσα σε διενέξεις για κυριαρχία που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν άλλους τομείς συνεργασίας ή να προκαλέσουν μεγαλύτερη ενότητα των δυτικών συμμαχιών εναντίον της.
Συμπέρασμα
Η Αρκτική είναι η νέα κεντρική σκακιέρα της παγκόσμιας ισχύος, μια σκακιέρα όπου οι ΗΠΑ επιχειρούν να έχουν πρακτικό έλεγχο, χωρίς να χρειάζεται να καταφύγουν σε στρατιωτική βία ή την επίσημη προσάρτηση.
Αυτή η στρατηγική μπορεί να καθορίσει τις ισορροπίες δύναμης στις επόμενες δεκαετίες, ιδίως καθώς η Ρωσία εξετάζει τη συμμετοχή της στο νέο Συμβούλιο Ειρήνης, ενώ ταυτόχρονα δηλώνει ότι η κυριαρχία της Γροιλανδίας δεν ανήκει στην ατζέντα της.