Πότε θα καθαρίσουμε το σπίτι μας;

Στην Ελλάδα, αλλά και στην Κύπρο, πάμε χέρι-χέρι σε πολλά πράγματα. Μοιάζουμε σε αρκετά. Σε μερικά διαφέρουμε.
Δεν θα κάνουμε συγκρίσεις εδώ. Τι νόημα έχει να ζυγίσουμε αρετές από τη μία, και ανήθικες πράξεις από την άλλη;
Γενικά, όμως, θέλουμε να πιστεύουμε ότι είμαστε στην «καλή πλευρά». Αυτό προκύπτει, περισσότερο από ευσεβή πόθο παρά από ποσοτική και ποιοτική τεκμηρίωση. Υπάρχουν πολλές χώρες που, εμπιστευόμενες ποιοτικές και επαγγελματικές μελέτες, βλέπουν ακριβώς πού βρίσκονται.
Υπάρχουν, ευτυχώς, μέσα ενημέρωσης που πιστεύουν και επενδύουν στην λεγόμενη «Ερευνητική Δημοσιογραφία».
Υπάρχουν και αναγνωρισμένοι οργανισμοί που, συνεργαζόμενοι και με ρεπόρτερ από διάφορα μίντια, αποκτούν υλικό που, αφού διασταυρωθεί απ’ όλες τις μπάντες, ξεσκεπάζει όλους αυτούς που συνθέτουν τον άγριο και βρώμικο κόσμο της διαφθοράς.
Ένα από αυτά τα μέσα, που κυνηγούν και αποκαλύπτουν την διαφθορά, είναι το Organized Crime and Corruption Report (OCCRP). Που με αξιόπιστες πηγές αποκαλύπτει οργανωμένες απάτες και τις γνωστοποιεί για τα περαιτέρω.
Παραθέτω ένα κομμάτι από το εβδομαδιαίο του Report. Σπάνια υπάρχει φορά που να μην αναφέρεται και η Κύπρος σε κάποια έκθεση. Όπως:
«Κάθε μέρα, σε ασήμαντα γραφεία και αίθουσες συνεδριάσεων σε όλο τον κόσμο, βρίσκεται σε εξέλιξη ένας αόρατος ανταγωνισμός εξοπλισμών.
Από τη μία πλευρά είναι άνθρωποι που πληρώνονται για να διακινούν βρόμικο χρήμα χωρίς να εντοπίζονται. Από την άλλη, υπάρχουν «υπεύθυνοι συμμόρφωσης» όπως λέγοντας. Δηλαδή, ελεγκτές και ιατροδικαστές που προσπαθούν να τους σταματήσουν.
Δεν μιλάμε εδώ για κάποιο σταθερό «πλαίσιο δράσης». Αυτοί που ξεπλένουν χρήμα, δεν σταματούν να επινοούν καινούργιους «μηχανισμούς» που θα κάνουν τις παράνομες μεταφορές να φαίνονται νόμιμες.
Από την άλλη, απέναντί τους υπάρχουν άνθρωποι και οργανισμοί που προσπαθούν και πολλές φορές πετυχαίνουν, να τους αποκαλύψουν και να ξεσκεπάσουν τις απάτες τους.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα από την τελευταία μας έρευνα στη Βενεζουέλα, όπου είχαμε μια σπάνια ευκαιρία να ακούσουμε κρυφά διαλόγους κάποιων, φερόμενων για ξέπλυμα χρήματος, να σχεδιάζουν τις επόμενες κινήσεις τους».
Και, συνεχίζει το report του OCCRP:
«Χάρη σε μια μυστική ηχογράφηση, μπορέσαμε να ακούσουμε μια συνομιλία όπου ένας πρώην αξιωματούχος πετρελαίου της Βενεζουέλας, ένας δικηγόρος και τρεις χρηματοδότες στη Μαδρίτη συζητούσαν το σχέδιό τους κεκλεισμένων των θυρών, πιστεύοντας ότι κανείς δεν τους άκουγε.
Ο καταμερισμός δράσης για τους εμπλεκόμενους, ήταν: Ο ένας μετακινεί χρήματα “από το σημείο Α στο σημείο Β”, ο άλλος σχεδιάζει φορολογικές δομές και δημιουργεί “πολλά έγγραφα”, και ο τρίτος λειτουργεί έναν “αγωγό πληρωμών” με “πολύ ελαφρύ KYC” – (Know Your Customer – Γνωρίστε τον Πελάτη σας), που αναφέρεται σε ένα σύστημα χρηματοοικονομικών συναλλαγών που δίνει προτεραιότητα στο απόρρητο και την ταχύτητα των χρηστών, απαιτώντας ελάχιστες προσωπικές πληροφορίες κατά την ενσωμάτωση.
Σε αντίθεση με το παραδοσιακό, πολύπλοκο ή “βαρύ” KYC που απαιτεί ταυτότητες που έχουν εκδοθεί από την κυβέρνηση, απόδειξη διεύθυνσης και μερικές φορές επαλήθευση πρόσωπο με πρόσωπο, το “ελαφρύ” KYC συχνά απαιτεί μόνο βασικά δεδομένα – όπως αριθμό τηλεφώνου, διεύθυνση email, ή διεύθυνση ταχυδρομικής θυρίδας, για την έναρξη συναλλαγών.
Οι εμπλεκόμενοι συζητούν κινήσεις και αντικινήσεις. Μερικά από τα χρήματα στάλθηκαν χρησιμοποιώντας πλαστό συμβόλαιο και η τράπεζα επεσήμανε μια ασυμφωνία. Ο αξιωματούχος της Βενεζουέλας προειδοποιεί ότι η αποτυχία συμμόρφωσης θα μπορούσε να κλιμακωθεί: “Αυτό είναι σαν ντόμινο. Αν ρίξετε ένα, όλα θα πέσουν”.
Έτσι, o ένας προτείνει να σταλούν τα χρήματα στο Ηνωμένο Βασίλειο μέσω της Κύπρου, όπου οι διαδικασίες συμμόρφωσης προσφέρουν “ένα ορισμένο βαθμό ευελιξίας που δεν έχουμε στην Αγγλία”.
Υπάρχει “ιδιαίτερη ανησυχία” για το ξέπλυμα χρήματος σε όλη την ήπειρο (Ευρώπη), εξηγεί – αλλά μην ανησυχείτε. Η ομάδα του “επενδύει πολλά στην… έρευνα, ώστε να μπορούμε να διεξάγουμε επιχειρήσεις χωρίς να το ανιχνεύουν τα μηχανήματα”.
Το πιο περίπλοκο από όλα, είναι ότι οι άνδρες συζητούν μια εικονική ανταλλαγή ομολόγων, η οποία μεταμφιέζεται σε συναλλαγή που μπορεί να διαρκέσει έως και ένα χρόνο για να επιλυθεί – ένα σχέδιο τόσο τολμηρό, που ένας ειδικός σε θέματα οικονομικού εγκλήματος, περιγράφει ως “υψηλού επιπέδου ξεπλύματος μαύρου χρήματος”».
ΥΓ: Η αναφορά στην Κύπρο, εδώ ως «ενδιάμεσο φορέα», δεν λείπει σχεδόν από καμία έρευνα του OCCRP. Θα σταματήσει ποτέ αυτό το … άθλιο pipeline; Έχουμε υπ’ όψη ότι η ΕΕ, στην οποία τώρα έχουμε την Προεδρία, παρακολουθεί αυτές τις «διαδρομές μαύρου χρήματος» και ότι «κάνει την πάπια», δεν σημαίνει αυτό που εμείς νομίζουμε…