Πόλεμος και αφθώδης πυρετός ρίχνουν την ανάπτυξη στο 2,7%

Ο οικονομικός αντίκτυπος του πολέμου στη Μέση Ανατολή, καθώς και ο αντίκτυπος του ξεσπάσματος του αφθώδους πυρετού στην Κύπρο ενσωματώνονται στις μακροοικονομικές προβλέψεις της Κεντρικής Τράπεζας.
Οι μεσοπρόθεσμες επιπτώσεις στην κυπριακή οικονομία θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια και την ένταση του πολέμου, αναφέρει η Κεντρική. Το βασικό σενάριο, υιοθετεί υπόθεση εργασίας ότι η σύρραξη θα έχει διάρκεια περίπου δύο μήνες και υψηλή ένταση, και εν συνεχεία σταδιακή αποκλιμάκωση. Σε σχέση με τον αντίκτυπο του αφθώδους πυρετού, η νόσος αναμένεται να επιβραδύνει την παραγωγή στον τομέα της κτηνοτροφίας, με αρνητικές επιπτώσεις, οι οποίες αναμένεται να εκλείψουν μέχρι το τέλος του 2026, αναλόγως της διασποράς της νόσου, η οποία επί του παρόντος επικεντρώνεται σε συγκεκριμένες περιοχές της Κύπρου. Mε βάση τις τελευταίες εξελίξεις, η επίδραση στο ΑΕΠ και στην αγορά εργασίας συνολικά αναμένεται να είναι πολύ περιορισμένη λόγω του πολύ μικρού μεγέθους του τομέα.
Αναλυτικότερα, ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ για το 2026 προβλέπεται να επιβραδυνθεί στο 2,7%, σε σχέση με 3,8% για το 2025, ενώ για τα έτη 2027 και 2028 ο ρυθμός μεγέθυνσης του ΑΕΠ αναμένεται να επιταχυνθεί στο 2,9% και 3,1% αντίστοιχα. Σε σύγκριση με τις προβλέψεις του Δεκεμβρίου 2025, καταγράφεται καθοδική αναθεώρηση στο ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ κατά 0,3 και 0,1 ποσοστιαίες μονάδες το 2026 και 2027, αντίστοιχα, κυρίως λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Ο σχετικά περιορισμένος αντίκτυπος το 2026 σε σχέση με τις προβλέψεις του Δεκεμβρίου 2025 προκύπτει λόγω της καλύτερης από την αναμενόμενη ανάπτυξης της οικονομίας το τέταρτο τρίμηνο του 2025, το οποίο επηρέασε τη δυναμική του ΑΕΠ κατά τα αμέσως επόμενα τρίμηνα, καθώς και λόγω της θετικής επίπτωσης της φορολογικής μεταρρύθμισης. Κατά το 2028, καταγράφεται ελαφρώς ανοδική αναθεώρηση κατά 0,1 ποσοστιαίες μονάδες κυρίως λόγω της αναμενόμενης οικονομικής ανάκαμψης σε σύγκριση με τα έτη 2026-27, στο πλαίσιο σταδιακής βελτίωσης της οικονομικής εμπιστοσύνης.
Η πρόβλεψη της Κεντρικής αναφέρει ότι λόγω του υπό εξέλιξη πολέμου στη Μέση Ανατολή, η σημαντική αύξηση, τόσο στην τιμή του πετρελαίου, όσο και στη γεωπολιτική αβεβαιότητα στην εν λόγω περιοχή, αναμένεται να έχουν άμεση αρνητική επίδραση στην κυπριακή οικονομία, κυρίως βραχυπρόθεσμα. Οι επιπτώσεις αυτές αφορούν ιδιαίτερα τον τομέα του τουρισμού, της ναυτιλίας, καθώς και τον κατασκευαστικό και κτηματομεσιτικό τομέα, οι οποίοι εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων.
Παράλληλα, εκτιμάται ότι ο πόλεμος στην Μέση Ανατολή θα έχει έμμεση αρνητική επίδραση στις εξαγωγές υπηρεσιών λόγω της αναμενόμενης μείωσης της εξωτερικής ζήτησης, ως αποτέλεσμα της διεθνούς γεωπολιτικής και γεωοικονομικής αβεβαιότητας, καθώς και της αύξησης των τιμών της ενέργειας. Οι εξελίξεις αυτές αναμένεται να επηρεάσουν αρνητικά όλους τους συντελεστές των δαπανών του ΑΕΠ, δηλαδή, την ιδιωτική κατανάλωση, τις επενδύσεις και τις καθαρές εξαγωγές.
Η Κεντρική Τράπεζα υποδεικνύει ότι «η εγχώρια ζήτηση τα έτη 2026-28 αναμένεται να υποστηριχθεί από τη συνέχιση της ανόδου της ιδιωτικής κατανάλωσης λόγω της αύξησης του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών, και της ανθεκτικότητας που συνεχίζει να καταγράφει η αγορά εργασίας, παρά τους προαναφερθέντες κλυδωνισμούς. Παρότι η καταναλωτική εμπιστοσύνη επηρεάζεται αρνητικά από τον πόλεμο, η ιδιωτική κατανάλωση προβλέπεται να παραμείνει σημαντικός παράγοντας της οικονομικής ανάπτυξης, παρά την αναμενόμενη ομαλοποίηση του ρυθμού αύξησής της τα επόμενα έτη.
Επιπλέον, παρά τις πιέσεις που ασκεί η γεωπολιτική αβεβαιότητα στην επενδυτική δραστηριότητα και στις εισροές κεφαλαίων, σημαντική συμβολή στην εγχώρια ζήτηση αναμένεται από τις υπό εξέλιξη μεγάλες μη οικιστικές ιδιωτικές επενδύσεις, οι οποίες προβλέπεται να επηρεαστούν από την κρίση στην Μέση Ανατολή με χρονική υστέρηση λόγω του πολυετούς ορίζοντα υλοποίησής τους. Αυτά περιλαμβάνουν έργα υποδομής για στήριξη της ψηφιακής και πράσινης ανάπτυξης και άλλα μεταρρυθμιστικά έργα στο πλαίσιο υλοποίησης του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) και, σε μικρότερο βαθμό, από τις οικιστικές επενδύσεις».