Πυλώνας ανάπτυξης ο χρηματοοικονομικός τομέας

CEO, MAP S.Platis
Ακόμα ένα έτος οικονομικής ανάπτυξης για τη χώρα έφτασε στο τέλος του. Το 2025 θα καταγράψει ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης πέραν του 3%, με πρόβλεψη να παραμείνει σε αυτά τα επίπεδα κατά μέσο όρο τα επόμενα τρία έτη. Η οικονομική ανάπτυξη είναι σαφώς ανώτερη από τον μέσο όρο της ευρωζώνης και από πολλά κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στηρίζεται σε ισχυρή ανάπτυξη του τομέα των υπηρεσιών, περιλαμβανομένου του τουρισμού, της εσωτερικής κατανάλωσης και των επενδύσεων ιδιωτικού και δημόσιου τομέα.
Τα επίπεδα πληθωρισμού έχουν μειωθεί και ο τραπεζικός τομέας έχει ισχυροποιηθεί περαιτέρω, με συνεχιζόμενη πτώση των επιπέδων των μη εξυπηρετούμενων χορηγήσεων, αλλά και μέσω συγχωνεύσεων και εξαγορών. Το δημοσιονομικό πλεόνασμα για το 2025 θα ανέλθει σε πέραν του 3%, όπου προβλέπεται να παραμείνει και τα επόμενα τρία έτη, αντανακλώντας μία δυναμική αύξηση εσόδων του κράτους, η οποία στηρίζεται σε ισχυρή αγορά εργασίας και διαφοροποιημένη συνεισφορά από αριθμό οικονομικών κλάδων. Αποτέλεσμα των πιο πάνω είναι και η αναμενόμενη μείωση του δημόσιου χρέους στα επίπεδα του 55% στο τέλος του 2025, από 63% το 2024, και η περαιτέρω μείωσή του τα επόμενα έτη. Οι οίκοι αξιολόγησης έχουν αναβαθμίσει τον δείκτη αξιολόγησης της οικονομίας στο Α-, με θετική προοπτική για περαιτέρω αναβαθμίσεις στο μέλλον.
Την ίδια ώρα, βρίσκεται προ των πυλών η εφαρμογή της μεγάλης φορολογικής μεταρρύθμισης, στο επίκεντρο της οποίας είναι η μείωση του φορολογικού βάρους για φυσικά πρόσωπα και η αντίστοιχη αύξησή του για επιχειρήσεις, που όμως δεν αναμένεται να επηρεάσει αρνητικά την εγκατάσταση ξένων επιχειρήσεων και την εισροή επενδύσεων.
Ο χρηματοοικονομικός τομέας αναμένεται να παραμείνει ισχυρός και να συνεχίσει τη θετική συνεισφορά του για το 2026 και για τα επόμενα έτη. Το ενδιαφέρον επιχειρήσεων χρηματοοικονομικών υπηρεσιών φαίνεται να συνεχίζει, γεγονός που βασίζεται σε αριθμό παραγόντων: τη συμμετοχή της Κύπρου στην ενιαία αγορά, το εναρμονισμένο με το ευρωπαϊκό κεκτημένο νομοκανονιστικό πλαίσιο, τη δυνατότητα δραστηριοποίησης σε ολόκληρο τον ευρωπαϊκό οικονομικό χώρο, το οικοσύστημα που έχει πλέον δημιουργηθεί στη χώρα μας και που επιτρέπει την εξεύρεση και εύκολη πρόσβαση σε πελάτες, το ικανό και εκπαιδευμένο προσωπικό, τους παρόχους υπηρεσιών, το δίκτυο συνεργατών, το ανταγωνιστικό φορολογικό περιβάλλον και την ποιοτική εξυπηρέτηση σε ανταγωνιστική τιμολόγηση.
Παρόλα αυτά, προκλήσεις υφίστανται και πρέπει να τύχουν αποτελεσματικής διαχείρισης, εάν επιθυμούμε να μεγιστοποιήσουμε τη συνεισφορά του κλάδου στην οικονομία. Το όνομα και η αξιοπιστία της χώρας πρέπει να διαφυλαχθούν και να συνεχίσουν να γίνονται ενέργειες για περαιτέρω αναβάθμιση. Αριθμός βημάτων έχουν ήδη γίνει με δράσεις που αφορούν την πρόληψη για ξέπλυμα βρώμικου χρήματος, τους εποπτικούς ελέγχους και την εισαγωγή νέων νομοθεσιών και κανονισμών. Ταυτόχρονα, όμως, οι αρχές οφείλουν να εγκύψουν στην αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος, περιλαμβανομένης της πάταξης της παράνομης και μη αδειοδοτημένης παροχής υπηρεσιών διαδικτυακού στοιχήματος και παιγνίων προς Κύπριους και πολίτες άλλων κρατών, καθώς και άλλων μεθόδων εξαπάτησης του κοινού.
Οι εποπτικές αρχές του χρηματοοικονομικού τομέα πρέπει να παραμείνουν σε εγρήγορση. Ο χρόνος αδειοδότησης χρηματοοικονομικών επιχειρήσεων είναι ένας κρίσιμος παράγοντας και βασικό συστατικό στην επιλογή του κράτους δραστηριοποίησης. Η κατανόηση του επιχειρηματικού πλάνου και η εποπτική προσέγγιση εκπέμπουν συστηματικά μηνύματα προς τους εποπτευόμενους και τις αγορές. Οι εποπτευόμενοι πλέον έχουν μάθει να συγκρίνουν την προσέγγιση των εποπτικών αρχών και να διαφοροποιούν. Η ίση και δίκαιη μεταχείριση των εποπτευόμενων έχει συνεπώς καταστεί εξαιρετικά πιο σημαντική από ό,τι προηγουμένως.
Η ορθή και διαχρονικά δίκαιη εποπτεία είναι κρίσιμη για τη διατήρηση της αξιοπιστίας της χώρας, αλλά και για την εμπέδωση κουλτούρας συμμόρφωσης από πλευράς των εποπτευόμενων επιχειρήσεων. Παρατηρείται η επιβολή κυρώσεων σε διάφορες περιπτώσεις παράβασης της νομοθεσίας, ενώ σε άλλες περιπτώσεις οι εποπτικές Αρχές θα μπορούσαν να προβούν σε παρέμβαση προς τους εποπτευόμενους με διευκρινιστικές εγκυκλίους, ερμηνεύοντας άρθρα του νόμου και κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου όπου υπάρχει ανησυχία για ενδεχόμενες παραβάσεις.
Παράλληλα, η διαθεσιμότητα σύγχρονων γραφειακών χώρων και σχολείων για τη φοίτηση παιδιών ξένων επαγγελματιών και η δυνατότητα τραπεζών να υποστηρίξουν περαιτέρω το χρηματοοικονομικό οικοσύστημα θα είχαν προστιθέμενη αξία στην προσπάθεια για προσέλκυση χρηματοοικονομικών και άλλων επιχειρήσεων.
Η τελευταία μεγάλη πρόκληση για χρηματοοικονομικές επιχειρήσεις αφορά κινδύνους κυβερνοεπιθέσεων. Ένα χρόνο μετά την εισαγωγή του Κανονισμού 2022/2554 της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ψηφιακή επιχειρησιακή ανθεκτικότητα του χρηματοοικονομικού τομέα, γνωστού ως DORA, παρατηρείται ότι αριθμός επιχειρήσεων βρίσκεται στη διαδικασία προσαρμογής. Οι τεχνολογικές εξελίξεις και οι καινοτομίες τρέχουν και οι επιχειρήσεις οφείλουν το συντομότερο να θωρακιστούν από τις ασύμμετρες απειλές που προκύπτουν.
Τα τελευταία έτη έχει οικοδομηθεί μια υγιής οικονομική βάση, η οποία μπορεί να αποτελέσει εφαλτήριο για περαιτέρω ανάπτυξη και αναβαθμίσεις της οικονομίας. Οφείλουμε να παραμείνουμε προσηλωμένοι και να συνεχίσουμε την προσπάθεια που θα οδηγήσει στα αντίστοιχα οφέλη για τον τόπο και την κοινωνία, και να υλοποιήσουμε πολιτικές διάχυσης του προκύπτοντος οφέλους, όσο το δυνατόν περισσότερο, εντός του κοινωνικού συνόλου.