Πρόταση νόμου Ατταλίδου και Κουκουμά για ποινικοποίηση της ρητορικής μίσους κατά ηλικιωμένων και ατόμων με αναπηρία

Ένα βήμα πριν την Ολομέλεια της Βουλής βρίσκεται η πρόταση νόμου που κατέθεσαν η βουλευτής του Volt Αλεξάνδρα Ατταλίδου και ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Γιώργος Κουκουμάς, με στόχο την τροποποίηση του νόμου για την Καταπολέμηση Ορισμένων Μορφών και Εκδηλώσεων Ρατσισμού και Ξενοφοβίας, ώστε μέσα στις διατάξεις του να συμπεριληφθούν ρητά η ηλικία και η αναπηρία στα προστατευόμενα χαρακτηριστικά.
Με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις των δύο βουλευτών επιδιώκεται να καλυφθεί, όπως αναφέρεται, ένα θεσμικό κενό, καθώς σήμερα η ποινικοποίηση της υποκίνησης βίας ή μίσους αφορά χαρακτηριστικά όπως η φυλή, το φύλο, το χρώμα, η θρησκεία, η εθνική ή εθνοτική καταγωγή και ο σεξουαλικός προσανατολισμός, όχι όμως ρητά την ηλικία και την αναπηρία.
Σύμφωνα με το κείμενο της πρότασης νόμου, η τροποποίηση επεκτείνεται τόσο στους ορισμούς όσο και στις ουσιαστικές διατάξεις του βασικού νόμου, με ρητή προσθήκη της ηλικίας και της αναπηρίας στον ορισμό της ρητορικής μίσους και στις πράξεις που συνιστούν ποινικό αδίκημα. Παράλληλα, εισάγεται ορισμός της αναπηρίας με παραπομπή στον περί Ατόμων με Αναπηρίες Νόμο, ώστε να διασφαλίζεται νομική σαφήνεια και εναρμόνιση με την υφιστάμενη νομοθεσία.
Η βουλευτής του Volt Αλεξάνδρα Ατταλίδου, μετά το πέρας της σημερινής κατ’ άρθρον συζήτησης, δήλωσε ότι «η πρόταση νόμου δεν περιορίζει την ελευθερία έκφρασης. Στοχεύει αποκλειστικά στην υποκίνηση βίας ή μίσους, όπως ήδη ορίζει το ισχύον πλαίσιο. Σε μια δημοκρατία που σέβεται την αξιοπρέπεια όλων, δεν μπορούμε να επιτρέπουμε η στοχοποίηση ηλικιωμένων ή ατόμων με αναπηρία να μένει εκτός νομικής προστασίας. Η ισότητα δεν είναι επιλεκτική. Είναι καθολική».
Στην αιτιολογική έκθεση επισημαίνεται ότι η απουσία ρητής ποινικοποίησης της ρητορικής μίσους λόγω ηλικίας ή αναπηρίας δεν συνάδει με το άρθρο 21 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ούτε με διεθνείς συστάσεις, όπως η Σύσταση του Συμβουλίου Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης του 2022 για τη ρητορική μίσους. Οι κ. Ατταλίδου και ο κ. Κουκουμάς, σημειώνουν ότι περιστατικά τέτοιου χαρακτήρα καταγράφονται και στην Κύπρο, συμβάλλοντας στη διαιώνιση κοινωνικών προκαταλήψεων και στις άμεσες ή έμμεσες διακρίσεις εις βάρος ευάλωτων ομάδων.