Προσπαθούν να κατευνάσουν τα πνεύματα οι Βρετανικές Βάσεις

- Η Δήλωση Πολιτικής, ως γνωστό, δημοσιεύτηκε από τον Μάιο του 2022, αλλά οι ενστάσεις εκκρεμούν μέχρι σήμερα
Του Τάσου Περδίου
Με την εξαγγελία της κινητοποίησης από το Σύμπλεγμα Δεκέλειας, η πολιτική διοίκηση των Βρετανικών Βάσεων επιχείρησε να ανατρέψει την έκθεση στην αρνητική κριτική από τις τοπικές Αρχές των τριών κοινοτήτων, μια κριτική απολύτως δικαιολογημένη, καθώς οι κοινότητες που περιβάλλονται από Βάσεις αντιμετωπίζουν εδώ και χρόνια πολλά προβλήματα ένεκα της άτεγκτης και αρνητικής στάσης των Βάσεων σε πολλά θέματα. Ενδεικτικό είναι ότι ενώ η κινητοποίηση εξαγγέλθηκε για τις 31 Ιανουαρίου 2026, οι Βάσεις, θορυβημένες, απέστειλαν επιστολή στο Σύμπλεγμα Δεκέλειας δύο μέρες νωρίτερα, στις 29 Ιανουαρίου 2026, επιχειρώντας να διασκεδάσουν τις ανησυχίες. Στην επιστολή, η οποία υπογράφεται από την Ανώτατη Λειτουργό Fleur Thomas, οι Βάσεις αναγνωρίζουν την αυξανόμενη ανησυχία και τον εκνευρισμό στις κοινότητες σε σχέση με το χρόνο που διαρκεί η εξέταση των ενστάσεων για τη Δήλωση Πολιτικής που διέπει την πολεοδομική ανάπτυξη σε μη στρατιωτικές περιοχές Βάσεων, στη βάση της γνωστής συμφωνίας Κύπρου – Ηνωμένου Βασιλείου. Η Δήλωση Πολιτικής, ως γνωστό, δημοσιεύτηκε από τον Μάιο του 2022, αλλά οι ενστάσεις εκκρεμούν μέχρι σήμερα.
Με την επιστολή της 29ης Ιανουαρίου 2026, η Διοίκηση των Βάσεων διαβεβαιώνει ότι η εξέταση των ενστάσεων θα ολοκληρωθεί την άνοιξη του 2026, χωρίς συγκεκριμένη ημερομηνία. «Βρισκόμαστε τώρα στο τελικό στάδιο της εξέτασης ενστάσεων και απομένουν μόνο μερικά διαδικαστικά βήματα. Η εργασία αυτή χρειάστηκε πολύ στενή συνεργασία με το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως της Κυπριακής Δημοκρατίας, που αποτέλεσε κρίσιμης σημασίας συνεργάτη σε αυτή τη διαδικασία, και θα ήθελα να αναγνωρίσω τη στήριξή τους», αναφέρει η ανώτατη λειτουργός των Βρετανικών Βάσεων. Η δικαιολογία για την τεράστια καθυστέρηση είναι ότι για κάποια στοιχεία των ενστάσεων χρειάστηκε επιπρόσθετος χρόνος, μεταξύ άλλων για αξιολογήσεις νομικά υποχρεωτικές, ούτως ώστε οι τελικές αποφάσεις να είναι νομικά κατοχυρωμένες τόσο σε ό,τι αφορά επιμέρους περιπτώσεις όσο και για ολόκληρο το πλαίσιο της Δήλωσης Πολιτικής.
Με αυτή την επιστολή, οι Βρετανικές Βάσεις επιχείρησαν να ρίξουν νερό στη φωτιά των αντιδράσεων. Ωστόσο δεν φαίνεται να τα καταφέρνουν, αφού το μήνυμα από τα τρία Κοινοτικά Συμβούλια και το Σύμπλεγμα Δεκέλειας είναι ότι έχουν χορτάσει από λόγια και απαιτούν έργα.
«Η θέση του Συμπλέγματος Δεκέλειας είναι ότι οι υποσχέσεις των Βάσεων για τις πολεοδομικές ζώνες δεν είναι αρκετές και δεν μας ικανοποιούν. Οι Βάσεις θα πρέπει ν’ απαντήσουν συνολικά για τις ζώνες ανάπτυξης, την επέκταση της λατομικής ζώνης και τα θέματα που άπτονται της λειτουργίας του Πεδίου Βολής, που επηρεάζει την περιοχή τόσο περιβαλλοντικά όσο και κοινωνικά», τόνισε στη «Χ» ο πρόεδρος του Κοινοτικού Συμβουλίου Ξυλοφάγου Γιώργος Ιουλιανός.
Η θέση του Συμπλέγματος Δεκέλειας ότι απαιτούνται συνολικές απαντήσεις καθίσταται σαφής στο υπόμνημα το οποίο επιδόθηκε στην Πολιτική Διοικήτρια των Βάσεων, Μαρία Κυριακίδου, στο πλαίσιο της εκδήλωσης διαμαρτυρίας έξω από τον αστυνομικό σταθμό Δεκέλειας στις 31 Ιανουαρίου, ένα υπόμνημα στο οποίο καθίσταται σαφές ότι τα κρίσιμης σημασίας ζητήματα που απασχολούν τις κοινότητες δεν είναι ένα αλλά δύο: η οριστικοποίηση της Δήλωσης Πολιτικής και Πολεοδομικών Ζωνών και η επέκταση της λατομικής ζώνης Ξυλοφάγου, ενώ τρίτο συναφές πρόβλημα είναι η λειτουργία του πεδίου βολής στην περιοχή Ξυλοφάγου.
Στο υπόμνημα τονίζεται ότι, παρά τις επανειλημμένες διαβεβαιώσεις ότι οι σχετικές αποφάσεις θα λαμβάνονταν έγκαιρα, μέχρι σήμερα δεν υπήρξε καμία επίσημη, σαφής και δεσμευτική τοποθέτηση, και πως η παρατεταμένη αυτή καθυστέρηση συνιστά ουσιαστικά αθέτηση δεσμεύσεων με σοβαρές κοινωνικές, οικονομικές και αναπτυξιακές επιπτώσεις για τις κοινότητες Ξυλοφάγου, Ξυλοτύμβου και Ορμήδειας.
«Οι κάτοικοι των συγκεκριμένων κοινοτήτων, οι οποίοι κατέχουν ακίνητη περιουσία, καταβάλλουν φόρους και στηρίζουν διαχρονικά τον τόπο τους. Αυτοί οι κάτοικοι δεν είναι πολίτες δεύτερης κατηγορίας και δεν μπορούν να υποχρεώνονται να αιτούνται πολεοδομικές άδειες από δύο διαφορετικούς φορείς με καθυστερήσεις και πρόσθετες δυσκολίες», σημειώνεται.
Το Σύμπλεγμα Δεκέλειας επισημαίνει επίσης ότι μεγάλος αριθμός κατοίκων των συγκεκριμένων κοινοτήτων αναμένει από το 2022 μέχρι και σήμερα τη δημοσίευση της αναθεωρημένης Δήλωσης Πολιτικής, ελπίζοντας σε περαιτέρω αναπτυξιακά δικαιώματα, στη βάση των υποβληθεισών ενστάσεων ή, έστω και εάν αριθμός ενστάσεων έχουν απορριφθεί, να γνωρίζουν το αποτέλεσμα ώστε να μπορέσουν να προγραμματίσουν το μέλλον τους.
Σε ό,τι αφορά στη λατομική ζώνη, υπογραμμίζεται ότι το αίτημα επέκτασης εκκρεμεί από το 2018. «Βρισκόμαστε πλέον στον 8ο χρόνο μιας διαδικασίας, που εξετάζεται αλλά συνοδεύεται από συνεχείς καθυστερήσεις και εμπόδια. Παρά τον επαγγελματισμό, τη συνεργασία και την υπομονή που επέδειξαν οι εμπλεκόμενοι, δεν υπήρξε καμία ουσιαστική ανταπόκριση από τις Βρετανικές Βάσεις», παρατηρούν οι τρεις κοινότητες, καταγγέλλοντας ότι «οι διαδικασίες παραμένουν στάσιμες, την ώρα που τα αποθέματα των λατομικών υλικών εξαντλήθηκαν και οδηγούμαστε σε μεθοδικό κλείσιμο των λατομείων, με άμεσες πολλαπλές συνέπειες για τους κατοίκους, ειδικότερα στην τεράστια αύξηση του κόστους αγοράς οικοδομικών υλικών, στην απώλεια εργασίας μεγάλου αριθμού κατοίκων των κοινοτήτων, στην οικοδομική δραστηριότητα, τα δημόσια έργα και την τοπική οικονομία, τόσο στην ευρύτερη περιοχή Αμμοχώστου όσο και στην επαρχία Λάρνακας».
Οι Βρετανικές Βάσεις περιορίζονται σε λεκτικές διαβεβαιώσεις
Απέναντι σε όλη αυτή τη δικαιολογημένη οργή, οι Βρετανικές Βάσεις περιορίζονται σε λεκτικές διαβεβαιώσεις ότι στηρίζουν τις κοινότητες, ενώ στην ουσία πράττουν αυτό που πράττουν σε πολλά ζητήματα, επιδεικνύοντας μια άκαμπτη και κυνική στάση που προκαλεί μόνο προβλήματα.
Σε ανακοίνωση μετά την κινητοποίηση της 31ης Ιανουαρίου, η διοίκηση των Βρετανικών Βάσεων ανέφερε ότι σέβεται το δικαίωμα ειρηνικής και νόμιμης διαμαρτυρίας, σημειώνοντας πως το Σχέδιο Μη Στρατωτικής Ανάπτυξης αποτελεί πρωτοβουλία της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Κυβέρνησης του ΗΒ, που συμφωνήθηκε το 2014, για δημιουργία πολεοδομικών ζωών και περιοχών ανάπτυξης εντός των Βάσεων για πρώτη φορά από το 1960.
Σημειώνεται πως η Δήλωση Πολιτικής των Βάσεων και οι σχετικές πολεοδομικές ζώνες δημοσιεύτηκαν τον Μάιο του 2022 και τέθηκαν σε ισχύ άμεσα. Αυτές οι δημοσιευμένες ζώνες παραμένουν σε ισχύ, προστίθεται.
Αναφέρεται ακόμη πως η διαδικασία ενστάσεων ακολούθησε τη δημοσίευση και ότι η εξέταση αυτών των ενστάσεων πλησιάζει προς την ολοκλήρωσή της και η Διοίκηση των Βάσεων, σε συνεργασία με την Κυπριακή Δημοκρατία, αναμένει τη δημοσίευση των τελικών ζωνών μη στρατιωτικής ανάπτυξης την άνοιξη του 2026.
«Η Διοίκηση των Βάσεων παραμένει πλήρως δεσμευμένη στην υποστήριξη των διαχειριστών των λατομείων, στο αίτημά τους για επέκταση του υφιστάμενου λατομείου στην Ξυλοφάγου, συμμορφούμενη παράλληλα με τις νομικές απαιτήσεις», καταλήγει η ανακοίνωση.
Απαιτούν απαντήσεις
Προσπάθεια κατευνασμού της οργής που επικρατεί στις κοινότητες Ορμήδειας, Ξυλοτύμπου και Ξυλοφάγου για την απαράδεκτη στάση των Βρετανικών Βάσεων σε καυτά ζητήματα καταβάλλει η Διοίκηση των Βάσεων.
Η μεγάλη κινητοποίηση της 31ης Ιανουαρίου 2026 θορύβησε τους Βρετανούς, οι οποίοι επιχειρούν να κατευνάσουν τα πνεύματα με υποσχέσεις για το θέμα των πολεοδομικών ζωνών που είναι το βασικότερο. Μέχρι στιγμής όμως οι Βάσεις δεν φαίνεται να πείθουν, καθώς οι κοινότητες του συμπλέγματος Δεκέλειας ξεκαθαρίζουν ότι απαιτούν απαντήσεις και πράξεις συνολικά για όλα τα καίρια ζητήματα που εκκρεμούν, που δεν είναι μόνο η οριστικοποίηση της Δήλωσης Πολιτικής για τις ζώνες ανάπτυξης, αλλά και τα θέματα της λειτουργίας του πεδίου βολής και της επέκτασης της λατομικής ζώνης στην Ξυλοφάγου, στα οποία η στάση των Βάσεων είναι αρνητική και προκαλεί σωρεία προβλημάτων.