Στα αποτελέσματα των ελέγχων που έγιναν τις προηγούμενες μέρες στα καταφύγια της Πολιτικής Άμυνας και την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου (ΥΣ) για παραχώρηση πολεοδομικού κινήτρου για αύξηση των καταφυγίων, αναφέρθηκε σήμερα Τετάρτη, 11 Μαρτίου 2026, ο Υπουργός Εσωτερικών κ. Κωνσταντίνος Ιωάννου, μιλώντας στους λειτουργούς των ΜΜΕ, μετά το πέρας του Υπουργικού Συμβουλίου.
Επιπρόσθετα, ο κ. Ιωάννου προέβη σε δηλώσεις σχετικά με την έγκριση από το Υπουργικό Συμβούλιο της νομοθεσίας με τίτλο «ο περί Πολιτικής Προστασίας Νόμος του 2026», μέσω του οποίου προωθείται η δημιουργία του θεσμικού πλαισίου για τη σύσταση Εθνικού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας και θεσμοθετείται ο Εθνικός Συντονιστής Πολιτικής Προστασίας. Στο πλαίσιο αυτό, ανακοινώθηκε σήμερα ο διορισμός του Αρχιπύραρχου της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας κ. Νίκου Λογγίνου στη θέση του προσωρινού συντονιστή για τη διαχείριση των πυρκαγιών.
Τέλος, ο Υπουργός Εσωτερικών και ο Υφυπουργός Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής παρουσίασαν τη νέα λειτουργικότητα της εφαρμογής SafeCY για αποστολή ειδοποιήσεων σε ενδεχόμενο περιστατικού ασφάλειας ως επιπρόσθετο μέτρο έγκαιρης ενημέρωσης των πολιτών.
1. Έλεγχος καταφυγίων Πολιτικής Άμυνας
Αναφερόμενος στα αποτελέσματα του ελέγχου που πραγματοποιήθηκε τις προηγούμενες μέρες στα 2.480 καταφύγια της Πολιτικής Άμυνας, ο Υπουργός Εσωτερικών σημείωσε ότι 194 χώροι που ήταν καταχωρισμένοι στον σχετικό κατάλογο δεν είναι κατάλληλοι ή δεν υφίστανται πλέον οι οικοδομές και, συνεπώς, αποχαρακτηρίστηκαν ως καταφύγια. Για άλλα 288 καταφύγια έχει διαφοροποιηθεί το καθεστώς δημόσιας χρήσης και παραμένουν ιδιωτικά για χρήση μόνο από τους ιδιοκτήτες ή και τους ενοίκους τους. Για τα ακατάλληλα και τα ιδιωτικής χρήσης καταφύγια έχει αρχίσει η διαδικασία αφαίρεσής τους από την εφαρμογή, η οποία θα ολοκληρωθεί εντός των επόμενων λίγων ημερών. Τέλος, διαπιστώθηκε ότι από αριθμό καταφυγίων χρειάζεται να μετακινηθούν αντικείμενα και να καθαριστούν, ώστε να είναι έτοιμα για φιλοξενία πολιτών, αν παραστεί ανάγκη. Οι Υπηρεσίες του Υπουργείου Εσωτερικών είναι σε επικοινωνία με τους ιδιοκτήτες, έτσι ώστε να βοηθήσουν στη μετακίνηση αντικειμένων και τον καθαρισμό των χώρων.
«Οι έλεγχοι απέδειξαν ότι η πολιτική που εφαρμόστηκε από το 1999 για δημιουργία καταφυγίων σε υφιστάμενους ιδιωτικούς χώρους παρουσιάζει σημαντικές αδυναμίες», επεσήμανε ο κ. Ιωάννου.
Όπως εξήγησε ο κ. Υπουργός, οι αδυναμίες αυτές οδήγησαν στην υιοθέτηση μιας διαφορετικής προσέγγισης για την αύξηση της κάλυψης του πληθυσμού. Σύμφωνα με τον Υπουργό Εσωτερικών, «δώσαμε προτεραιότητα σε δημόσιους χώρους, όπως δημοτικούς υπόγειους χώρους στάθμευσης, υπόγεια εκκλησιών, υπόγειους χώρους στάθμευσης υπεραγορών, ξενοδοχειακών μονάδων, γραφειακών χώρων κ.ά.». Παρόλο που ο συνολικός αριθμός των καταφυγίων θα είναι μικρότερος, «με τη νέα μεθοδολογία, δηλαδή της εξεύρεσης μεγαλύτερων χώρων, θα καλύπτεται μεγαλύτερο ποσοστό του πληθυσμού. Με αυτόν τον τρόπο, η κάλυψη αυξήθηκε ήδη από 30% σε περίπου 45%», υπογράμμισε ο κ. Ιωάννου.
«Την προσπάθεια αυτή εντατικοποιήσαμε τις τελευταίες μέρες. Ύστερα από συνεννόηση των Επαρχιακών Διοικήσεων με τους Δήμους και τις Κοινότητες, έχουν υποδειχθεί δημόσιοι χώροι, κατάλληλοι για την προσωρινή φιλοξενία μεγάλου αριθμού πολιτών. Οι χώροι αυτοί προστίθενται σταδιακά στην εφαρμογή SafeCY», πρόσθεσε.
Παράλληλα, ο Υπουργός Εσωτερικών επανέλαβε ότι «η προσπάθεια εξεύρεσης χώρων που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως καταφύγια, με στόχο την περαιτέρω αύξηση του ποσοστού κάλυψης του πληθυσμού, είναι συνεχής. Για τον σκοπό αυτό, πραγματοποιήθηκε σήμερα συνάντηση με εκπροσώπους συνδέσμων επιχειρήσεων, ξενοδόχων, υπεραγορών και της εκκλησίας, ώστε να διαφανεί η δυνατότητα παραχώρησης υπόγειων χώρων μεγάλης έκτασης, οι οποίοι, αφενός, δεν θα χρειάζονται οποιαδήποτε σημαντική προετοιμασία και, αφετέρου, θα μπορούν να καλύψουν σημαντικά μεγαλύτερο αριθμό ατόμων».
2. Απόφαση ΥΣ: Πολεοδομικό κίνητρο για αύξηση των καταφυγίων
Επιπλέον των ενεργειών που έγιναν τα τελευταία δύο χρόνια και θα συνεχιστούν, με στόχο την αύξηση των καταφυγίων και την ενίσχυση της δυνατότητας προστασίας του πληθυσμού σε περιστατικά έκτακτης ανάγκης, το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε σήμερα πρόταση, η οποία προβλέπει ότι, στο εξής, σε αιτήσεις για αναπτύξεις με υπόγειο θα υπάρχει δυνατότητα αξιοποίησης αυξημένου συντελεστή δόμησης κατά 5%, έτσι ώστε μέρος του υπογείου να αξιοποιείται από την Πολιτική Άμυνα ως καταφύγιο. Η πρόταση αφορά κυρίως χώρους στάθμευσης, οι οποίοι δεν υπάρχει δυνατότητα στο μέλλον να αλλάξουν χρήση και να καταστούν ακατάλληλοι. Στα εν λόγω κτήρια θα πρέπει να υπάρχει πρόνοια για παροχή πόσιμου νερού και κατάλληλος χώρος υγιεινής.
Η συγκεκριμένη ρύθμιση αφορά νέες αιτήσεις, καθώς και υφιστάμενες εγκεκριμένες αναπτύξεις, και μπορεί να εφαρμοστεί σε οικιστικές, εμπορικές, γραφειακές και μεικτές αναπτύξεις.
Σύμφωνα με τον κ. Ιωάννου, εκτιμάται ότι «το συγκεκριμένο μέτρο θα αξιοποιηθεί από τον κατασκευαστικό τομέα, συμβάλλοντας έτσι στην αύξηση του αριθμού των καταφυγίων και τη μεγαλύτερη προστασία του πληθυσμού στο απευκταίο σενάριο εκδήλωσης εχθροπραξίας».
3. Απόφαση ΥΣ: Διορισμός προσωρινού Εθνικού Συντονιστή και έγκριση νομοσχεδίου για τη μετεξέλιξη της Πολιτικής Άμυνας σε Πολιτική Προστασία
Στη συνέχεια, ο κ. Υπουργός αναφέρθηκε στην έγκριση από το Υπουργικό Συμβούλιο του νομοσχεδίου, με τίτλο «ο περί Πολιτικής Προστασίας και Συναφή Θέματα Νόμος του 2026», με το οποίο προωθείται η δημιουργία του θεσμικού πλαισίου για τη σύσταση Εθνικού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας και θεσμοθετείται ο Εθνικός Συντονιστής Πολιτικής Προστασίας. «Μέσω του Μηχανισμού, εισάγεται νέο πλαίσιο συνεργασίας και συντονισμού όλων των αρμόδιων, με επικεφαλής τον Εθνικό Συντονιστή και με στόχο τη βελτίωση της ανταπόκρισης των εμπλεκόμενων σε περιστατικά φυσικών και ανθρωπογενών κρίσεων σε περιόδους ειρήνης. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, ο Εθνικός Συντονιστής θα έχει την αποκλειστική ευθύνη για τον συντονισμό όλων των εμπλεκόμενων Υπηρεσιών και φορέων που συμμετέχουν στην αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, μεταξύ άλλων, σε ό,τι αφορά στη διασπορά, τις μετακινήσεις και τη διάταξη δυνάμεων κατά τη διάρκεια της αντιμετώπισης της κρίσης. Το νομοσχέδιο θα κατατεθεί άμεσα στη Βουλή των Αντιπροσώπων για συζήτηση, με στόχο την ψήφισή του σε νόμο το συντομότερο δυνατό», εξήγησε ο Υπουργός Εσωτερικών.
Εν αναμονή της ψήφισης του νομοσχεδίου και της δημιουργίας της δομής του Εθνικού Μηχανισμού, είπε ο κ. Ιωάννου, «το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε σήμερα τον διορισμό του Αρχιπύραρχου Νίκου Λογγίνου στη θέση του προσωρινού Συντονιστή για θέματα διαχείρισης πυρκαγιών, προς αντικατάσταση του Γενικού Διευθυντή του Υπουργείου Γεωργίας».
4. Αποστολή ειδοποίησης για λήψη μέτρων αυτοπροστασίας μέσω της εφαρμογής SafeCY
Τέλος, ανακοινώθηκε σήμερα η νέα υπηρεσία που θα προσφέρεται μέσω της εφαρμογής SafeCY για την έγκαιρη ενημέρωση των πολιτών για τη λήψη μέτρων αυτοπροστασίας σε ενδεχόμενο περιστατικό έκτακτης ανάγκης. Όπως ανέφερε ο κ. Ιωάννου, «η εφαρμογή έχει αναβαθμιστεί, ώστε σε ενδεχόμενο περιστατικό ασφάλειας, να αποστέλλεται ειδοποίηση, προς όλους τους πολίτες που την έχουν εγκατεστημένη στο κινητό τους τηλέφωνο. Η ενημέρωση θα αποστέλλεται στοχευμένα στα κινητά τηλέφωνα που διαθέτουν την εφαρμογή σε προκαθορισμένη ακτίνα περιμετρικά του περιστατικού».
Επεσήμανε ότι «η ειδοποίηση μέσω του SafeCY αποτελεί έναν επιπρόσθετο τρόπο έγκαιρης ενημέρωσης των πολιτών, με τον οποίο αντιμετωπίζεται η αδυναμία του μέτρου αποστολής γραπτού μηνύματος (SMS), λόγω του ότι λειτουργεί με βάση τη διεύθυνση που έχει δηλώσει ο κάθε συνδρομητής στον πάροχο τηλεφωνίας του και όχι με βάση την τοποθεσία, στην οποία βρίσκεται τη δεδομένη στιγμή».
Συνεχίζοντας, ο κ. Υπουργός αναγνώρισε ότι το εν λόγω μέτρο δεν καλύπτει πολίτες που δεν έχουν εγκαταστήσει την εφαρμογή SafeCY στο κινητό τους τηλέφωνο ή δεν διαθέτουν smartphone, ωστόσο, επανέλαβε ότι πρόκειται για πρόσθετο μέτρο που μπορεί να καλύψει έναν πολύ μεγάλο αριθμό πολιτών, μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας εφαρμογής του Συστήματος Έγκαιρης Προειδοποίησης.
Καταληκτικά, ο κ. Ιωάννου τόνισε την προσήλωση και την πολιτική βούληση της Κυβέρνησης στην υλοποίηση στοχευμένων ενεργειών για την αντιμετώπιση και τη διόρθωση των αδυναμιών που έχουν εντοπιστεί τόσο με το θέμα των καταφυγίων, όσο και με το Σύστημα Έγκαιρης Προειδοποίησης. «Οι ενέργειες αυτές εντάσσονται στο πλαίσιο της σαφούς πολιτικής βούλησης και του στρατηγικού μας σχεδιασμού για μετεξέλιξη της Πολιτικής Άμυνας σε ένα σύγχρονο και ολοκληρωμένο σύστημα πολιτικής προστασίας. Κεντρικός στόχος είναι η ουσιαστική προστασία των πολιτών, η ενίσχυση της ανθεκτικότητας του πληθυσμού και η αποτελεσματικότερη ανταπόκριση του Κράτους σε περιστατικά έκτακτης ανάγκης», υπογράμμισε, τέλος, ο Υπουργός Εσωτερικών.
Πολεοδομικό κίνητρο για αύξηση των καταφυγίων – Αφαιρέθηκαν από τον κατάλογο 482 χώροι
Το Υπουργικό Συμβούλιο της Κύπρου ενέκρινε πολεοδομικό κίνητρο για την αύξηση των καταφυγίων Πολιτικής Άμυνας, ενώ παράλληλα ολοκληρώθηκαν έλεγχοι στα υπάρχοντα καταφύγια. Από τους ελέγχους διαπιστώθηκε ότι 194 χώροι που ήταν καταχωρισμένοι ως καταφύγια δεν είναι πλέον κατάλληλοι ή δεν υφίστανται, ενώ για 288 καταφύγια έχει αλλάξει το καθεστώς χρήσης τους και είναι πλέον ιδιωτικά. Η διαδικασία αφαίρεσης αυτών των χώρων από την εφαρμογή SafeCY βρίσκεται σε εξέλιξη. Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι σε ορισμένα καταφύγια απαιτούνται εργασίες μετακίνησης αντικειμένων και καθαρισμού για να είναι έτοιμα για χρήση. Το Υπουργείο Εσωτερικών βρίσκεται σε επικοινωνία με τους ιδιοκτήτες για να διευκολύνει αυτές τις εργασίες. Ο Υπουργός Εσωτερικών, Κωνσταντίνος Ιωάννου, επισήμανε ότι η πολιτική δημιουργίας καταφυγίων σε υφιστάμενους ιδιωτικούς χώρους παρουσιάζει σημαντικές αδυναμίες. Η νέα προσέγγιση που υιοθετήθηκε επικεντρώνεται στην εξεύρεση μεγαλύτερων δημόσιων χώρων, όπως υπόγεια πάρκινγκ, εκκλησιών και υπεραγορών, για τη δημιουργία καταφυγίων. Με αυτόν τον τρόπο, η κάλυψη του πληθυσμού αναμένεται να αυξηθεί από 30% σε περίπου 45%. Παράλληλα, εγκρίθηκε ο νόμος «περί Πολιτικής Προστασίας του 2026», ο οποίος δημιουργεί τον Εθνικό Μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας και θεσμοθετεί τον Εθνικό Συντονιστή Πολιτικής Προστασίας. Ως μέρος αυτών των αλλαγών, ο Αρχιπύραρχος της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, Νίκος Λογγίνου, διορίστηκε προσωρινός συντονιστής για τη διαχείριση των πυρκαγιών. Τέλος, παρουσιάστηκε η νέα λειτουργικότητα της εφαρμογής SafeCY για την αποστολή ειδοποιήσεων σε περίπτωση περιστατικού ασφάλειας, ως επιπρόσθετο μέτρο έγκαιρης ενημέρωσης των πολιτών.
