Πιο κοντά Μερτς και Μελόνι – «Ένας γάμος συμφέροντος» με χαμένο τον Μακρόν

Με την Ευρώπη να αντιμετωπίζει τεράστιες προκλήσεις και τον Εμανουέλ Μακρόν προς το τέλος της προεδρίας του, ο Γερμανός καγκελάριος Μερτς φαίνεται να βρίσκει στην Τζόρτζια Μελόνι τη σύμμαχο που έψαχνε.
Την επομένη της συνόδου κορυφής που ίσως αποδειχθεί ορόσημο για την πορεία που θα διαγράψει στο εξής η ΕΕ, Φρίντριχ Μερτς και Τζόρτζια Μελόνι, δηλαδή ο ηγέτης της Νο. 1 και της Νο. 3 οικονομίας, μοιάζουν πιο κοντά από ποτέ. Οι δύο τους είναι προγραμματισμένο να συναντηθούν σήμερα Παρασκευή στη Ρώμη.
Το Politico περιγράφει τους δύο ηγέτες ως «δεξιούς Ατλαντιστές». Στην παρούσα συνθήκη τους ενώνει αφενός η βούληση να αποκλιμακώσουν τις εντάσεις με τον Ντόναλντ Τραμπ, αφετέρου η απογοήτευσή τους από τον Εμανουέλ Μακρόν. Καθώς η Μελόνι έχει αποσπάσει ουκ ολίγα κομπλιμέντα από τον Αμερικανό πρόεδρο και πολιτικά βρίσκεται πιο κοντά του, ο Γερμανός καγκελάριος φαίνεται να ποντάρει σε εκείνη για να διατηρήσει θετικό το κλίμα με την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, όπως γράφει η Il Foglio.
Merz scommette su Meloni per mediare tra Ue e Trump. vuole evitare lo scontro e crede che la premier possa essere d'aiuto nel dialogo con gli Stati Uniti. Domani il vertice tra Italia e Germania. Di @RuggieroMontene https://t.co/hz8dj69j98
January 22, 2026
Τις προηγούμενες δεκαετίες, οι μεγάλες αποφάσεις για το μέλλον της Ευρώπης λαμβάνονταν από τον «γαλλο-γερμανικό άξονα» – αξέχαστες οι συναντήσεις Μέρκελ-Σαρκοζί ή Μέρκελ-Ολάντ – αλλά πλέον ο Μερτς αναζητά κοινό βηματισμό με τη Μελόνι, στην προσπάθειά του να προωθήσει την ατζέντα του στο εμπόριο και τη βιομηχανία.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται αφού η Γαλλία εναντιώθηκε στην κρίσιμη για τη γερμανική οικονομία συμφωνία της ΕΕ με την ομάδα Mercosur από τη Λατινική Αμερική, η οποία τελικά καθυστερεί μετά την απόφαση των ευρωβουλευτών να την παραπέμψουν στο Δικαστήριο της ΕΕ.
Η Γερμανία εξετάζει επίσης, σύμφωνα με το Politico, το ενδεχόμενο να αποσυρθεί από ένα κοινό πρόγραμμα μαχητικών αεροσκαφών ύψους 100 δισεκατομμυρίων ευρώ, λόγω διαφορών με τους Γάλλους.
«Τα δύο κύρια βιομηχανικά ευρωπαϊκά έθνη»
Στη συνάντηση τους σήμερα, Μερτς και Μελόνι αναμένεται να υπογράψουν συνεργασία στον τομέα της άμυνας, όπως ανέφεραν διπλωμάτες που εργάζονται στις προετοιμασίες. Δεν είναι σαφές τι θα περιλαμβάνει αυτή, όμως η γερμανική Rheinmetall και η ιταλική Leonardo έχουν ήδη μια κοινή επιχείρηση για την κατασκευή αρμάτων μάχης και άλλων στρατιωτικών οχημάτων. Συνολικά, στις συναντήσεις θα συμμετάσχουν 21 κορυφαίοι υπουργοί από τις δύο χώρες, οι οποίοι αναμένεται να σφραγίσουν περίπου 10 συμφωνίες, σύμφωνα με την ιταλική κυβέρνηση.
Ακόμα πιο φιλόδοξη χαρακτηρίζεται το σενάριο οι δύο χώρες να καταρτίσουν μαζί ένα νέο σχέδιο δράσης για την αναζωογόνηση της βιομηχανίας της ΕΕ και την επέκταση των εξαγωγών, σχέδιο που θα προσπαθήσουν να αποτυπώσουν σε ένα κοινό έγγραφο-πρόταση ενόψει της συνόδου κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 12 Φεβρουαρίου. Το Βερολίνο και η Ρώμη αυτοαποκαλούνται «τα δύο κύρια βιομηχανικά ευρωπαϊκά έθνη», ισχυρισμός που σχετίζεται και με τη θέση τους ως προς τη συμφωνία με τη Mercosur.
Με το βλέμμα στο μέλλον
Ο… γάμος μεταξύ Γερμανίας και Ιταλίας δουλεύεται συστηματικά και προωθείται και στο εσωτερικό των δύο χωρών. Ο Τζιαντιάκομο Καλοβίνι, βουλευτής του κόμματος Αδελφοί της Ιταλίας της Μελόνι, έχει αναλάβει να προωθήσει την ιταλο-γερμανική φιλία στο ιταλικό κοινοβούλιο. Σημειώνει πως η συμμαχία Μερτς-Μελόνι έχει νόημα δεδομένης της επικείμενης αποχώρησης του Εμανουέλ Μακρόν από την ευρωπαϊκή σκηνή μετά τις γαλλικές εκλογές του επόμενου έτους.
«[Οι] δύο χώρες μας έχουν σταθερές κυβερνήσεις, ειδικά σε σύγκριση με της Γαλλίας», είπε. «Είναι σαφές ότι η Μελόνι και ο Μερτς πιθανότατα έχουν ακόμη μακρύ δρόμο μπροστά τους, κατά τη διάρκεια του οποίου μπορούν να συνεργαστούν».
Η διασφάλιση της σχέσης με τον Τραμπ είναι ζωτικής σημασίας και για τους δύο ηγέτες. Σε αντίθεση με τον Μακρόν, τόσο ο Μερτς όσο και η Μελόνι έχουν επιδιώξει να αποφύγουν τις διατλαντικές κόντρες. «Η Τζόρτζια Μελόνι και ο Φρίντριχ Μερτς εκπροσώπησαν την ευρωπαϊκή πτέρυγα που είναι πιο ανοιχτή σε διάλογο με τον πρόεδρο Τραμπ», δήλωσε ο Πιέτρο Μπενάσι, πρώην Ιταλός πρέσβης στο Βερολίνο και την ΕΕ. «Η κάπως σουρεαλιστική επιτάχυνση [των γεγονότων] που προκαλείται από τον Αμερικανό πρόεδρο επιβεβαιώνει μια σύγκλιση στις θέσεις της Ιταλίας και της Γερμανίας, σε αντίθεση με αυτές μεταξύ Ιταλίας και Γαλλίας ή Γαλλίας και Γερμανίας».
Σε αντίθεση με την ήπια προσέγγιση στη Ρώμη και το Βερολίνο, ο Καλοβίνι κατηγόρησε τον Μακρόν για άχρηστα «αντιφατική» συμπεριφορά απέναντι στον Τραμπ. «Λειτουργεί ως αυτός που θέλει να αμφισβητήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, αλλά στη συνέχεια στέλνει μηνύματα – τα οποία ο Τραμπ έχει δημοσιεύσει άκομψα – στα οποία τον παρακαλεί να δειπνήσουν», σημείωσε ο Ιταλός βουλευτής.
«Καλή χημεία» μεταξύ Μερτς και Μελόνι
Αξιωματούχοι στο Βερολίνο εμφανίζονται ενθουσιασμένοι με την προσέγγιση αυτή, περιγράφοντας τη σχέση με τη Ρώμη ως αξιόπιστη.
«Η Ιταλία είναι αξιόπιστη», δήλωσε ένας ανώτερος Γερμανός κυβερνητικός αξιωματούχος στο Politico. Δεν είναι ένα επίθετο που οι αρχές στο Βερολίνο χρησιμοποιούν συχνά για να περιγράψουν τους Γάλλους ομολόγους τους τελευταία.
«Η Γαλλία λέει περισσότερα, αλλά η Ιταλία έχει πιο ρεαλιστική στάση», δήλωσε ο Άξελ Σέφερ, βουλευτής του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος της Γερμανίας που επικεντρώνεται εδώ και καιρό στις γερμανο-ιταλικές σχέσεις.
Ένας Ιταλός αξιωματούχος επαίνεσε επίσης την «καλή χημεία» μεταξύ του Μερτς και της Μελόνι σε προσωπικό επίπεδο. Το αντίθετο δηλαδή από τις τεταμένες σχέσεις μεταξύ της Μελόνι και του Μακρόν, οι οποίοι έχουν συγκρουστεί αρκετές φορές.
Στην πραγματικότητα, ένας «γάμος συμφέροντος»
Στην προσπάθειά τους να έρθουν πιο κοντά, Μερτς και Μελόνι έχουν κατά καιρούς καταφύγει σε υπερβολές. Κατά την πρώτη επίσκεψή του στη Ρώμη ως καγκελάριος πέρυσι, ο Μερτς δήλωσε ότι υπήρχε «πρακτικά πλήρης συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών μας σε όλα τα ζητήματα ευρωπαϊκής πολιτικής».
Η Μελόνι ανταπέδωσε. «Είναι απλώς αδύνατο να αμφισβητήσουμε τις σχέσεις μεταξύ Ιταλίας και Γερμανίας», είχε δηλώσει τότε. «Αυτά είναι υπερβολές», παρατηρεί το Politico. «Οι δύο ηγέτες, στην πραγματικότητα, έχουν σημαντικές διαφορές».
Η Μελόνι αρνήθηκε να υποστηρίξει το γερμανικό σχέδιο για χρήση παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων προκειμένου να χρηματοδοτηθεί η Ουκρανία. Η ίδια επίσης απέσυρε προσωρινά την στήριξη της Ιταλίας από τη συμφωνία μεταξύ ΕΕ και Mercosur, για να την επαναφέρει μόνο αφού εξασφάλισε εγγυήσεις για τους Ιταλούς παραγωγούς.
Ένα άλλο σημείο τριβής είναι τα δημοσιονομικά. Σε αντίθεση με το Βερολίνο που επιμένει – ακόμα και μετά την εποχή «Σόιμπλε» – στην ευλαβική τήρηση των κανόνων, η Ιταλία πιέζει εδώ και καιρό για χαλαρότερη ευρωπαϊκή δημοσιονομική πολιτική, πεδίο στο οποίο η θέση της είναι πιο κοντά στη Γαλλία.