Παρουσιάστηκε από Κομισιόν η στρατηγική για διαχείριση μετανάστευσης και ασύλου

Την πρώτη ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή στρατηγική για τη διαχείριση της μετανάστευσης και του ασύλου παρουσίασε την Πέμπτη στις Βρυξέλλες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, χαράσσοντας την πορεία της πολιτικής της Ένωσης για την επόμενη πενταετία και επιβεβαιώνοντας τη σκλήρυνση της στάσης της στο ζήτημα.
Η στρατηγική αποτελεί συνέχεια του μεγάλου νομικού πακέτου που πέρασε το 2025, του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο και έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία, παρά τη μείωση των παράτυπων αφίξεων κατά περισσότερο από 25% το 2025, σύμφωνα με τη Frontex, η πολιτική πίεση για αυστηρότερα μέτρα παραμένει υψηλή σε πολλά κράτη-μέλη.
«Η προτεραιότητα είναι ξεκάθαρη: να μειώσουμε τις παράνομες αφίξεις και να τις κρατήσουμε χαμηλά», δήλωσε ο Επίτροπος Μετανάστευσης Μάγκνους Μπρούνερ στους δημοσιογράφους παρουσιάζοντας τη στρατηγική αυτή. Ο Επίτροπος σημείωσε ότι «η κατάχρηση του συστήματος ασύλου υπονομεύει την εμπιστοσύνη των πολιτών» ενώ παράλληλα «αφαιρεί την ικανότητά μας να παρέχουμε προστασία και υπονομεύει την προσπάθειά μας να προσελκύσουμε ταλέντο» στο πλαίσιο της νόμιμης μετανάστευσης.
Ερωτώμενος γιατί η Επιτροπή δεν δημοσιεύει στατιστικά για τη νόμιμη μετανάστευση αλλά επικεντρώνει τη δράση και τη ρητορική της στην παράνομη μετανάστευση, ο Μπρούνερ απάντησε πως «η παράνομη μετανάστευση, η καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων, είναι η βάση για τα επόμενα βήματα, για το νομικό κομμάτι». «Πρώτα απ’ όλα, λοιπόν, ας διορθώσουμε το παράνομο κομμάτι. Ας βάλουμε σε τάξη το ευρωπαϊκό μας σπίτι. Αυτή είναι η βάση για όλα τα άλλα» είπε, υπεραμυνόμενος της αλλαγής πλεύσης και χρήσης της διατύπωσης «παράνομη» αντί για «παράτυπη» μετανάστευση.
Κεντρικός πυλώνας της φιλοσοφίας στρατηγικής είναι η αύξηση των επιστροφών μεταναστών που δεν δικαιούνται άσυλο. Σύμφωνα με την Κομισιόν, σήμερα επιστρέφει στις χώρες καταγωγής του μόλις περίπου το ένα τέταρτο όσων λαμβάνουν εντολή αποχώρησης από την ΕΕ, γεγονός που θεωρείται κρίσιμο κενό στην αποτελεσματικότητα του συστήματος.
Στο πλαίσιο αυτό, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξετάζει πρόταση της Κομισιόν για τη δημιουργία «κόμβων επιστροφής» εκτός των ευρωπαϊκών συνόρων. Η πρόταση προβλέπει, μεταξύ άλλων, αυστηρότερες κυρώσεις για μετανάστες που αρνούνται να αποχωρήσουν από το έδαφος της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων μεγαλύτερων περιόδων διοικητικής κράτησης, και έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Παράλληλα, η στρατηγική δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση των εξωτερικών συνόρων της Ένωσης, με την πλήρη εφαρμογή των νέων συνοριακών διαδικασιών του Συμφώνου, την ανάπτυξη των ψηφιακών συστημάτων εισόδου/εξόδου και ETIAS, καθώς και την αναβάθμιση του ρόλου της Frontex.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται επίσης στη «δυναμική μεταναστευτική διπλωματία». Η ΕΕ επιδιώκει να ενισχύσει τη συνεργασία με τρίτες χώρες, κυρίως στη Βόρεια Αφρική, ώστε να αποτρέπονται οι μεταναστευτικές ροές πριν φτάσουν στα ευρωπαϊκά σύνορα και να διευκολύνονται οι επανεισδοχές. Συμφωνίες με χώρες όπως η Τυνησία, η Μαυριτανία, η Αίγυπτος και το Μαρόκο συνδέουν πλέον τον έλεγχο της μετανάστευσης με οικονομική βοήθεια και επενδύσεις.