«Οι Ασπίδες Αχιλλέα και Δαβίδ»: Νέο δόγμα άμυνας Ελλάδας–Ισραήλ; (ΧΑΡΤΗΣ)

Μια φιλόδοξη πρόταση για τη διαμόρφωση μιας πολυεπίπεδης αμυντικής αρχιτεκτονικής Ελλάδας–Ισραήλ στην Ανατολική Μεσόγειο παρουσιάζει η μελέτη του Gemunder Center for Defense and Strategy της JINSA με τίτλο «The Shields of Achilles and David: A Greece–Israel Defense Architecture»
Η έκθεση, που δημοσιεύθηκε στις 19 Φεβρουάριο 2026, αναλύει το ελληνικό πρόγραμμα «Ασπίδα του Αχιλλέα» ως τη βάση για μια ευρύτερη διασυνδεδεμένη δομή αεράμυνας και θαλάσσιας επιτήρησης, με καθοριστική ισραηλινή τεχνολογική συνδρομή και ενεργό ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών.
Πολυεπίπεδη άμυνα 27 δισ. δολαρίων
Σύμφωνα με τη μελέτη, η «Ασπίδα του Αχιλλέα» εντάσσεται σε δεκαετές εξοπλιστικό πρόγραμμα ύψους 27 δισ. δολαρίων και αποσκοπεί στη δημιουργία μιας ενοποιημένης, πολυτομεακής και πολυεπίπεδης άμυνας (multi-domain, multi-tier architecture)
Το σύστημα θα καλύπτει:
-
Αντιβαλλιστική και αντιαεροπορική άμυνα
-
Αντιμετώπιση drones
-
Αντιπλοϊκές δυνατότητες
-
Ανθυποβρυχιακή προστασία
Η φιλοσοφία του σχεδιασμού είναι η διασύνδεση αισθητήρων, κέντρων διοίκησης και συστημάτων αναχαίτισης, ώστε να λειτουργούν ως ενιαίο δίκτυο και όχι ως μεμονωμένες «νησίδες» άμυνας.
Η Τουρκία, η Ρωσία και το Ιράν στο κάδρο
Η έκθεση περιγράφει την Ανατολική Μεσόγειο ως «όλο και πιο αμφισβητούμενη περιοχή», κάνοντας ειδική αναφορά:
-
Στις τουρκικές παραβιάσεις θαλάσσιων ζωνών και εναέριου χώρου Ελλάδας και Κύπρου
-
Στη ρωσική υβριδική δραστηριότητα στο νοτιοανατολικό άκρο του ΝΑΤΟ
-
Στη χρήση της Μεσογείου ως διαδρόμου επιχειρήσεων από ιρανικές δυνάμεις και proxies
Το αφήγημα της μελέτης εντάσσει την ελληνική αμυντική αναβάθμιση σε ένα ευρύτερο γεωστρατηγικό πλαίσιο ανάσχεσης και αποτροπής.
Ισραηλινή τεχνολογία στον πυρήνα
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην πιθανή ενσωμάτωση ισραηλινών συστημάτων, όπως:
-
David’s Sling
-
Barak MX (Barak-8 family)
-
SPYDER
-
Κατευθυνόμενα ενεργειακά συστήματα τύπου Iron Beam
Η μελέτη υποστηρίζει ότι τα ισραηλινά συστήματα προσφέρουν δοκιμασμένη επιχειρησιακή εμπειρία σε συνθήκες κορεσμού (saturation attacks), καθώς και χαμηλότερο κόστος ανά αναχαίτιση σε σχέση με παραδοσιακές λύσεις
Παράλληλα, τονίζεται η σημασία συμπαραγωγής και βιομηχανικής συνεργασίας, ώστε η Ελλάδα να ενισχύσει την εγχώρια αμυντική της βάση.
Η περίπτωση της Κύπρου
Ενδιαφέρον παρουσιάζει η διαπίστωση ότι η Ελλάδα δεν σχεδιάζει την επέκταση της «Ασπίδας του Αχιλλέα» στην Κύπρο, ώστε να αποφευχθεί νέα κλιμάκωση με την Τουρκία
Η απόφαση αυτή, σύμφωνα με τους συντάκτες, δημιουργεί ένα «δομικό κενό ασφαλείας» στην Ανατολική Μεσόγειο, δεδομένης της γεωγραφικής θέσης της Κυπριακής Δημοκρατίας σε βασικούς αεροναυτικούς διαδρόμους.
Ο ρόλος των ΗΠΑ
Η έκθεση καλεί την Ουάσιγκτον:
-
Να αντιμετωπίσει την Ανατολική Μεσόγειο ως ενιαίο στρατηγικό χώρο και όχι ως «διοικητικό όριο» μεταξύ EUCOM και CENTCOM
-
Να ενισχύσει τη διαλειτουργικότητα Ελλάδας–Ισραήλ
-
Να εξετάσει ενίσχυση αμερικανικής παρουσίας και αισθητήρων στην Κύπρο
-
Να επεκτείνει τα τριμερή και σχήματα 3+1 σε θεσμοθετημένα αμυντικά πλαίσια
Η μελέτη παρουσιάζει την ελληνοϊσραηλινή σύμπραξη ως «πρότυπο επιμερισμού βαρών» (burden sharing) που μειώνει την άμεση επιχειρησιακή επιβάρυνση των ΗΠΑ.
Ένα νέο γεωστρατηγικό δόγμα;
Συνολικά, η «Ασπίδα του Αχιλλέα» δεν περιγράφεται απλώς ως εξοπλιστικό πρόγραμμα, αλλά ως πυρήνας μιας νέας περιφερειακής αμυντικής αρχιτεκτονικής που θα μπορούσε να επανακαθορίσει τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το ερώτημα που ανακύπτει είναι αν η Αθήνα θα περιοριστεί σε επίπεδο προμήθειας οπλικών συστημάτων ή αν θα προχωρήσει σε πλήρη διασύνδεση με το Ισραήλ και – εμμέσως – με τις αμερικανικές δομές διοίκησης.
Σε κάθε περίπτωση, η συζήτηση για την «Ασπίδα του Αχιλλέα» δείχνει ότι η Ανατολική Μεσόγειος εισέρχεται σε φάση θεσμικής στρατιωτικής ενοποίησης, με σαφή γεωπολιτικό αποτύπωμα.