Οι «ίσες» αποστάσεις και το ξεχασμένο ζητούμενο

Bαθιά ικανοποίηση για τη διπλωματική επιτυχία εξέφρασε η Κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας για το τελευταίο ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, στις 30 του περασμένου μήνα. Μπορεί να φοβόταν τα χειρότερα κι αν πράγματι αυτό συμβαίνει, πάλι καλά! Είχαν προηγηθεί οι Εκθέσεις του ΓΓ για τις καλές του υπηρεσίες και την ανανέωση της θητείας της ΟΥΝΦΙΚΥΠ, είχαμε και τον εκπρόσωπο του Ηνωμένου Βασιλείου σε ρόλο “γραμματικού” (κρατάει, λέει, την πέννα – μετάφραση εκ του αγγλικού πρωτοτύπου), είναι και η απροθυμία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και γενικότερα της διεθνούς κοινής γνώμης να θυμώσουν στην Τουρκία…
Είναι να μη φοβάται κανείς; Σε μια τέτοια περίπτωση πρέπει να είσαι προσεκτικός και να προλαβαίνεις καταστάσεις, όπως θα έκαναν οι προηγούμενες γενιές που έβλεπαν την “κωλοσυρμαθκιά της κουφής”. Kι αν εμείς δεν τη βλέπουμε, δεν ακούμε τουλάχιστον τον συριγμό της;
Στις δυο εκθέσεις και στο Ψήφισμα υπάρχουν θετικές αναφορές, αυτές στις οποίες περιορίστηκε η Κυβέρνηση κι όσοι προτιμούν να αρκούνται στο “πάλι καλά!”. Αυτό όμως δεν δικαιολογεί το να προσπεράσεις τα αρνητικά κι εκείνα με την επικίνδυνη και ουδόλως εποικοδομητική ασάφεια. Η αναφορά της Έκθεσης S/2026/8 στο πρώτο ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας, το 186 (1964), είναι αναμενόμενη γιατί είναι η θεσμική αφετηρία της δημιουργίας και της ανανεούμενης παρουσίας της ΟΥΝΦΙΚΥΠ στην Κύπρο.
Πολύ ενοχλείται η Τουρκία από το ψήφισμα αυτό και τη σαφή αναφορά του στην Κυπριακή Δημοκρατία και την ανάγκη σεβασμού της ανεξαρτησίας και της ακεραιότητάς της. Πολλά ξεχάστηκαν από τότε. Η κατοχική χώρα παραμένει αόρατη και ανεμπόδιστη να παραβιάζει κατάφωρα την πρόνοια αυτή (και άλλες) ενώ στο πέρασμα του χρόνου ούτε η Κυπριακή Δημοκρατία διεκδικεί την όποια αναφορά. Είναι θετική η υπενθύμιση των ευθυνών “της Τουρκοκυπριακής πλευράς και των Τουρκικών δυνάμεων” για τα Βαρώσια (με υπόμνηση των σχετικών ψηφισμάτων) και τα Στροβίλια. Η περίπτωση της Πύλας δεν σχολιάζεται ονομαστικά. Ίσως να την πήραν από φόβο μετά τα ατιμώρητα βίαια επεισόδια και επιθέσεις τραμπούκων του κατοχικού καθεστώτος ενάντια σε ειρηνευτές τον Αύγουστο του 2023… Ούτε ίσες αποστάσεις τηρούνται, όπως άλλωστε και σε προηγηθείσες εκθέσεις του ΓΓ κι αυτό γιατί δεν γίνεται οποιαδήποτε κουβέντα για την τουρκική κατοχή και τις συνέπειές της, όλα αυτά τα πενήντα δύο χρόνια.
Είναι σωστή η αναφορά πως, όσο περνά ο χρόνος, οι εξελίξεις δυσκολεύουν τη λύση, θυμίζοντας πως το status quo δεν είναι βιώσιμο. Αυτό όμως δεν είναι ούτε θεωρητικό ούτε αφηρημένο. Είναι τα τετελεσμένα που προωθεί η κατοχική πλευρά που ευθύνονται γι΄αυτό. Είναι απαράδεκτο (αλλά όχι ανεξήγητο) που ουδεμία γίνεται αναφορά ούτε στον εποικισμό και τη βίαιη δημογραφική αλλοίωση ούτε στον σφετερισμό. Μα δεν άκουσαν (ή, μήπως, δεν τους είπαμε;) οι εκπρόσωποι του Γενικού Γραμματέα που μπαινοβγαίνουν ανέμελα στο λεγόμενο “προεδρικό” πως είναι κι αυτό κτισμένο σε κλεμμένη γη; Ίσως θα έπρεπε να τους το θυμίσει η Κυπριακή Κυβέρνηση…
Το Ψήφισμα υπογραμμίζει ότι η ευθύνη για την εξεύρεση λύσης ανήκει πρώτα και κύρια στους Κυπρίους. Θα μάς πούνε πάλι και για τις συνομιλίες που είναι “Κυπριακής ιδιοκτησίας” που επί του παρόντος δεν επαναρχίζουν γιατί δεν το επιτρέπει ο σουλτάνος; Καταδικάζει τις συνεχιζόμενες παραβιάσεις του στρατιωτικού status quo και τις “εισβολές στη νεκρή ζώνη και από τις δυο πλευρές, τις αμφισβητήσεις της οριοθέτησης της περιοχής και την εγκατάσταση συστημάτων στρατιωτικής επιτήρησης”. Και μια και το ΄φερε η κουβέντα, δεν βλέπουν την εισβολή στη μισή Κύπρο; Μιλώντας για τα της νεκρής ζώνης, ίδιο είναι να θέλουν οι νόμιμοι ιδιοκτήτες της γης να την καλλιεργήσουν με τους έποικους που θέλουν να την καταπατήσουν, συνεπικουρούμενοι από κλιμάκια των κατοχικών στρατευμάτων;
Τα κείμενα αυτά θυμίζουν (για όσους το ξέχασαν) στα εκ της κατοχής τουρκοποιημένα γεωγραφικά ονόματα, με τη νόμιμη ονομασία να αναφέρεται μαζί με την κατοχική (Άγιος Δομέτιος, Λυθράγκωμη). Το ίδιο συμβαίνει και σε μερικά κείμενα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που τα διαβάζουμε αδιαμαρτύρητα. Το χειρότερο είναι πως συμφωνήθηκε ανάμεσα στους “δυο ηγέτες” να προστεθεί στις πινακίδες στα κατεχόμενα και η νόμιμη ονομασία, μαζί με την κατοχική. Η συνύπαρξη αυτή συνιστά επικίνδυνη αποδοχή της παρανομίας όπως την περιγράφει ο νόμος 71(Ι)/2013 της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ευτυχώς που αρμοδίως μάς εξηγήθηκε πως δεν θα είναι στην ίδια πινακίδα. Τώρα ανακουφιστήκαμε!