Οι 8 προτάσεις της Κύπρου στη Σύνοδο των «27» και το παράδειγμα της κυπριακής οικονομίας

Το παράδειγμα της Κύπρου για το πώς οι εθνικές μεταρρυθμίσεις φέρνουν υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, ιστορικά χαμηλή ανεργία, επενδύσεις στην κοινωνική πολιτική και συμβάλουν στην επίτευξη αυτονομίας και ενίσχυση ανταγωνιστικότητας, ανέφερε στην τοποθέτησή του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης κατά την ανεπίσημη Σύνοδο την Πέμπτη στο κάστρο του Άλντεν Μπίζεν στο Βέλγιο. Παράλληλα παρουσίασε τις οκτώ συγκεκριμένες προτάσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ και με στόχο τη λήψη αποφάσεων με σαφή χρονοδιαγράμματα. Σύμφωνα με κυβερνητική πηγή που μίλησε στο ΚΥΠΕ, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας σημείωσε κατά την τοποθέτησή του μετά την εισαγωγή του Μάριο Ντράγκι στο τραπέζι των «27» ηγετών των κρατών μελών της Ένωσης, ότι η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί στρατηγικό σημείο καμπής για το μέλλον της Ευρώπης και συνδέεται άμεσα με την στρατηγική της αυτονομία και ανεξαρτησία.
Επεσήμανε ότι μια πιο ανταγωνιστική Ευρώπη σημαίνει μια Ένωση πιο ισχυρή, πιο ανθεκτική και πιο ικανή να δρα αυτόνομα στο διεθνές περιβάλλον, υπογραμμίζοντας ότι οι δύο αυτοί στόχοι είναι άρρηκτα συνδεδεμένοι.
Ο Πρόεδρος ανέφερε ότι απαιτείται επιτάχυνση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης σε όλους τους βασικούς τομείς πολιτικής, με έμφαση στην ολοκλήρωση της Ενιαίας Αγοράς, την προώθηση μιας πραγματικής Ενεργειακής Ένωσης, τη δημιουργία της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, καθώς και την εμβάθυνση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών. Τόνισε ότι σε ένα περιβάλλον αυξανόμενου γεωοικονομικού ανταγωνισμού η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να κινηθεί με ταχύτητα και αποφασιστικότητα ώστε να παραμείνει παγκόσμια υπολογίσιμη δύναμη.
Όσον αφορά το ρόλο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου, ο Πρόεδρος υπογράμμισε ότι η ανταγωνιστικότητα αποτελεί κεντρική πολιτική προτεραιότητα για τη Λευκωσία, επισημαίνοντας ότι ήδη πραγματοποιήθηκε άτυπο Συμβούλιο Ανταγωνιστικότητας στην Κύπρο και ακολουθεί το τακτικό Συμβούλιο στις Βρυξέλλες, με στόχο την προετοιμασία αλλά και την επακολούθηση των συζητήσεων των ηγετών, προς διαμόρφωση συγκεκριμένων αποτελεσμάτων και αποφάσεων.
Ακολούθως, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης παρουσίασε τις οκτώ προτάσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ένωσης, υπογραμμίζοντας την ανάγκη λήψης αποφάσεων με σαφή χρονοδιαγράμματα.
Συγκεκριμένα, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας επεσήμανε ότι πρώτη βασική κατεύθυνση είναι η απλοποίηση του κανονιστικού πλαισίου. Ανέφερε ότι η μείωση της γραφειοκρατίας και του διοικητικού φόρτου είναι καθοριστική για τις επιχειρήσεις – ιδιαίτερα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις – τους πολίτες και την προσέλκυση επενδύσεων. Σημείωσε ότι η Προεδρία εργάζεται για την προώθηση των σχετικών πακέτων απλοποίησης της Επιτροπής και για επίτευξη πολιτικών συμφωνιών εντός του εξαμήνου, προσθέτοντας ότι η αρχή της απλοποίησης πρέπει να διαπερνά συνολικά το ευρωπαϊκό κεκτημένο και τη μελλοντική νομοθετική εργασία.
Σε ό,τι αφορά τη μείωση στρατηγικών εξαρτήσεων, ο Πρόεδρος τόνισε την ανάγκη διαφοροποίησης και διασφάλισης πρόσβασης σε αγορές μέσω διευρυμένου δικτύου εμπορικών συμφωνιών. Ανέφερε ότι οι συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου έχουν όχι μόνο οικονομική αλλά και γεωπολιτική σημασία και χαιρέτισε την πρόοδο σε συμφωνίες με σημαντικούς εταίρους, επισημαίνοντας την ανάγκη ολοκλήρωσης συμφωνιών μεταξύ άλλων με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τις χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας και την Αυστραλία. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη συμφωνία με την Ινδία, την οποία χαρακτήρισε ιστορική, τόσο για το εύρος της αγοράς όσο και για τις στρατηγικές προοπτικές που δημιουργεί, συμπεριλαμβανομένης της προώθησης του διαδρόμου Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης (IMEC). Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη εντατικοποίησης του διαλόγου με τις Ηνωμένες Πολιτείες στο εμπορικό πεδίο αλλά και εκσυγχρονισμού του παγκόσμιου εμπορικού συστήματος.
Ο Πρόεδρος επεσήμανε ότι τρίτος πυλώνας είναι η τεχνολογία και η καινοτομία. Ανέφερε ότι η Ευρώπη χάνει σημαντικό ανθρώπινο δυναμικό προς τρίτες χώρες λόγω δυσκολιών στην ανάπτυξη τεχνολογικών επιχειρήσεων και υπογράμμισε την ανάγκη δημιουργίας ευνοϊκού οικοσυστήματος για έρευνα, καινοτομία και επενδύσεις σε τεχνολογίες αιχμής. Τόνισε τη σημασία της καθιέρωσης της ελευθερίας της γνώσης και της καινοτομίας ως πέμπτης ευρωπαϊκής ελευθερίας, όπως και την ανάγκη επενδύσεων σε υποδομές τεχνητής νοημοσύνης αλλά και της διασφάλισης κρίσιμων πρώτων υλών για την ευρωπαϊκή βιομηχανία.
Αναφερόμενος στην ενέργεια, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας υπογράμμισε ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας αποτελούν σοβαρή πρόκληση για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, με άμεσες επιπτώσεις στην ανταγωνιστικότητα. Τόνισε ότι η διασύνδεση και ο εκσυγχρονισμός των ευρωπαϊκών δικτύων είναι καθοριστικής σημασίας για τη μείωση του κόστους και τη διασφάλιση της στρατηγικής ανεξαρτησίας. Σημείωσε ότι η Προεδρία εργάζεται για πρόοδο στο σχετικό ευρωπαϊκό πακέτο για τα δίκτυα, με στόχο την επιτάχυνση των διασυνοριακών διασυνδέσεων. «Τώρα είναι η στιγμή να οικοδομήσουμε μια πραγματική Ενεργειακή Ένωση» υπογράμμισε.
Ο Πρόεδρος ανέφερε επίσης ότι οι ευρωπαϊκοί πόροι πρέπει να ενισχύουν πρωτίστως την ευρωπαϊκή παραγωγική βάση, μεταξύ άλλων στον τομέα της άμυνας. Παράλληλα, τόνισε ότι η Ένωση αποτελεί υπολογίσιμη δύναμη, με διάφορα εργαλεία στη διάθεσή της, ώστε να αντιδρά αναλογικά και με ενότητα σε περιπτώσεις εξαναγκασμού ή απειλής. Δεν θα αποκλείσουμε κανένα σε αυτή την προσπάθεια πρόσθεσε, αλλά όποιο τρίτο κράτος επιθυμεί να συμμετέχει στα ευρωπαϊκά προγράμματα θα πρέπει να πληροί συγκεκριμένα κριτήρια και να συμμερίζεται την συλλογική ευθύνη.
Σε σχέση με το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, ο Πρόεδρος σημείωσε ότι πρέπει να αντικατοπτρίζει την προτεραιότητα της ανταγωνιστικότητας και ανέφερε ως στόχο Κυπριακής Προεδρίας την επίτευξη ουσιαστικής προόδου στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας, υπενθυμίζοντας τον γενικότερο στόχο για πολιτική συμφωνία επί του συνόλου του ΠΔΠ εντός του έτους.
Τόνισε ακόμη ότι η ανταγωνιστικότητα πρέπει να παραμείνει σταθερά στην ημερήσια διάταξη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, με σαφή πολιτική καθοδήγηση, συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα και γρήγορη υλοποίηση, ώστε τα αποτελέσματα να γίνουν αισθητά από πολίτες και επιχειρήσεις. Μέχρι τον Δεκέμβριο του 2026 σημείωσε πως πρέπει να διασφαλίσουμε ότι αποφασιστικά, απτά βήματα προόδου θα έχουν επιτευχθεί.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας υπογράμμισε ακόμα ότι η ευρωπαϊκή δράση πρέπει να συμβαδίζει με τις εθνικές μεταρρυθμίσεις, αναφέροντας ότι στην περίπτωση της Κύπρου οι μεταρρυθμίσεις στη φορολογία, την παιδεία, τη δικαιοσύνη και την ψηφιοποίηση, μαζί με την προσέλκυση επενδύσεων, οδήγησαν σε ισχυρή ανάπτυξη, χαμηλή ανεργία και σημαντική μείωση του δημόσιου χρέους, επιτρέποντας μεγαλύτερη στήριξη κοινωνικών πολιτικών και ενίσχυση της άμυνας. Αναφέρθηκε στη διατήρηση αυτής της πορείας με την επικείμενη αναθεώρηση του συνταξιοδοτικού συστήματος και την ενίσχυση των ξένων επενδύσεων. Υπογράμμισε ότι οι οικονομικοί δείκτες επιβεβαιώνουν αυτή την πορεία, με την ανάπτυξη να εκτιμάται στο 4% για το 2026, από τις υψηλότερες στην ΕΕ, την ανεργία των νέων σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα και το δημόσιο χρέος να περιορίζεται στο 50%. Παράλληλα, τόνισε ότι η δημοσιονομική σταθερότητα επιτρέπει την ενίσχυση της κοινωνικής πολιτικής, της υγείας και της στέγασης, ενώ επιτρέπει την αύξηση των αμυντικών δαπανών και την επένδυση στις δεξιότητες των νέων. Καταλήγοντας, ο Πρόεδρος επεσήμανε ότι οι εθνικές μεταρρυθμίσεις και οι δράσεις σε επίπεδο ΕΕ λειτουργούν συμπληρωματικά, ενισχύοντας η μία την αποτελεσματικότητα της άλλης.
Καταληκτικά στην τοποθέτησή του, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ανέφερε ότι το σύνθημα της Κυπριακής Προεδρίας, «μια Αυτόνομη Ένωση ανοικτή στον κόσμο», συνάδει απόλυτα με τη σημερινή συζήτηση και τόνισε ότι η στρατηγική αυτονομία δεν σημαίνει απομόνωση αλλά ικανότητα ανεξάρτητης δράσης όταν χρειάζεται, όπως και ανθεκτικότητα. Υπογράμμισε ότι η Ευρώπη διαθέτει την οικονομική ισχύ, το ανθρώπινο κεφάλαιο και τη θεσμική βάση για να παραμείνει παγκόσμιος ηγέτης και ότι αυτό που απαιτείται είναι πολιτική βούληση, στρατηγική καθαρότητα και τολμηρές αποφάσεις.