Οι 3+1 στόχοι που η Ουάσιγκτον θέλει να εξαφανίσει από τον χάρτη του Ιράν (χάρτες)

Η απόφαση της Ουάσινγκτον να προχωρήσει σε νέα επίθεση κατά του Ιράν, μετά από εκείνη του περασμένου Ιουνίου, έχει –σύμφωνα με όσα έχει επανειλημμένα διαμηνύσει ο Ντόναλντ Τραμπ– έναν σαφή στόχο: να αποτραπεί η δυνατότητα της Τεχεράνης να αποκτήσει πυρηνική κεφαλή.
Στο επίκεντρο της στρατηγικής της Ουάσινγκτον βρίσκονται τρεις κομβικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, οι Νατάνζ, Φορντό και Ισφαχάν, που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος. Οι συγκεκριμένες υποδομές καλύπτουν ολόκληρη την αλυσίδα, από την επεξεργασία της πρώτης ύλης έως τον εμπλουτισμό ουρανίου σε ποσοστό που υπερβαίνει το κρίσιμο όριο του 90%.
Αν σπάσουν αυτοί οι κρίκοι, ή έστω ένας εξ αυτών, η προσπάθεια της Τεχεράνης θα πάει από μερικά έως πολλά χρόνια πίσω – διαφορετικά το πυρηνικό ρολόι του Ιράν θα συνεχίσει να μετρά αντίστροφα, τις εβδομάδες που χωρίζουν το καθεστώς από τον διακηρυγμένο στόχο της πυρηνικής αποτροπής.
Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, το κρίσιμο στην επιχείρηση κατά του Ιράν είναι να πληγούν οι στρατηγικοί κόμβοι που καθορίζουν την ικανότητα του Ιράν να παράγει πυρηνικά όπλα. Αν καταρρεύσουν αυτοί οι στόχοι, το Ιράν χάνει τη δυνατότητα να παράγει πυρηνική κεφαλή για την επόμενη δεκαετία.
1. Natanz (Νατάνζ): Το «εργοστάσιο» του ουρανίου
Τι είναι: Η μεγαλύτερη εγκατάσταση εμπλουτισμού ουρανίου στο Ιράν.
Γιατί αποτελεί κρίσιμο στόχο: Στις υπόγειες αίθουσες της Νατάνζ περιστρέφονται χιλιάδες φυγοκέντροι (IR-6 και IR-9) που διαχωρίζουν τα ισότοπα του ουρανίου. Χωρίς τη Νατάνζ, το Ιράν δεν μπορεί να παράγει ουράνιο σε βιομηχανική κλίμακα.
Η πρόκληση: Παρόλο που οι παλαιότερες αίθουσες βρίσκονται σε βάθος 8 μέτρων, το ενδιαφέρον της Ουάσιγκτον εστιάζεται πλέον στη νέα, γιγαντιαία υπόγεια εγκατάσταση κάτω από τα όρη Ζάγρος, σε βάθος που αγγίζει τα 100 μέτρα. Η καταστροφή αυτού του «σιδερένιου φρουρίου» απαιτεί όπλα που μπορούν να διαπεράσουν στρώματα βράχου που θεωρούνταν μέχρι πρόσφατα απρόσβλητα. Ο στόχος της Ουάσιγκτον είναι η καταστροφή του εξοπλισμού με τέτοιο τρόπο ώστε η ανακατασκευή του να απαιτήσει χρόνια.
2. Fordow (Φορντό): Το οχυρό μέσα στο βουνό
Τι είναι: Η πιο απόκρυφη και θωρακισμένη εγκατάσταση εμπλουτισμού, χτισμένη βαθιά μέσα σε βουνό γρανίτη κοντά στην πόλη Κομ.
Γιατί αποτελεί κρίσιμο στόχο: Στο Φορντό πραγματοποιείται εμπλουτισμός ουρανίου στο κρίσιμο επίπεδο του 90% – το ποσοστό που θεωρείται κατάλληλο για πυρηνική κεφαλή. Εκεί το πυρηνικό πρόγραμμα αγγίζει το λεγόμενο «κατώφλι».
Πρέπει να σημειωθεί ότι ο εμπλουτισμός δεν είναι γραμμική διαδικασία. Το τεχνικό άλμα από το 20% στο 90% είναι σαφώς μικρότερο από εκείνο των αρχικών σταδίων. Το 90% θεωρείται διεθνώς το «σημείο χωρίς επιστροφή», καθώς από εκεί και πέρα η μετάβαση σε υλικό κατάλληλο για όπλο απαιτεί ελάχιστο επιπλέον χρόνο.
Η πρόκληση: Οι συμβατικές βόμβες δεν μπορούν να το πλήξουν αποτελεσματικά. Η Ουάσιγκτον επιστρατεύει βομβαρδιστικά B-2 Spirit και βόμβες GBU-57 (bunker busters) βάρους 14 τόνων, με στόχο τη δομική κατάρρευση των στοών και την οριστική εξουδετέρωση των εγκαταστάσεων.
3. Isfahan (Ισφαχάν): Ο «εγκέφαλος» της διαδικασίας
Τι είναι: Το Κέντρο Τεχνολογίας Ουρανίου.
Γιατί αποτελεί κρίσιμο στόχο: Στο Ισφαχάν το ουράνιο μετατρέπεται από στερεό σε αέριο (εξαφθοριούχο ουράνιο), τη μοναδική μορφή που μπορούν να επεξεργαστούν οι φυγόκεντροι. Χωρίς το Ισφαχάν, η αλυσίδα παραγωγής διακόπτεται στη ρίζα της.
Η πρόκληση: Ο στόχος περιλαμβάνει χημικές εγκαταστάσεις και εργαστήρια μετατροπής, απαραίτητα για την παραγωγή της πρώτης ύλης που τροφοδοτεί τις εγκαταστάσεις εμπλουτισμού σε ολόκληρη τη χώρα.
Το «κερασάκι» του τρόμου: Arak
Υπάρχει και ένας τέταρτος στόχος που θεωρείται η «πίσω πόρτα» του προγράμματος: ο αντιδραστήρας βαρέος ύδατος στο Arak. Παράγει πλουτώνιο, τη δεύτερη οδό για την κατασκευή πυρηνικής κεφαλής. Η καταστροφή του θα έκλεινε κάθε πιθανή εναλλακτική διαδρομή προς τα πυρηνικά όπλα, περιορίζοντας δραστικά τη δυνατότητα ανάκαμψης του προγράμματος.
Γιατί τώρα; Η μάχη με τον χρόνο
Η απόφαση για τα πλήγματα ελήφθη όταν οι μυστικές υπηρεσίες εκτίμησαν ότι το Ιράν έχει ουσιαστικά μηδενίσει το λεγόμενο «Breakout Time». Ο όρος περιγράφει τον χρόνο που απαιτείται για την παραγωγή επαρκούς πυρηνικού υλικού για την κατασκευή βόμβας.
Με τον εμπλουτισμό να έχει φτάσει στο 90% στο Φορντό, η Τεχεράνη φέρεται να απέχει μόλις εβδομάδες από την παραγωγή υλικού κατάλληλου για πυρηνική κεφαλή. Η Ουάσιγκτον επέλεξε να κινηθεί πριν το Ιράν αποκτήσει πλήρη αποτρεπτική ικανότητα, επιχειρώντας να ανατρέψει το πυρηνικό του χρονοδιάγραμμα.
Οι επόμενες ώρες θα δείξουν αν τα «έξυπνα» όπλα των ΗΠΑ μπορούν να διαπεράσουν γρανίτη και ατσάλι -και να σταματήσουν το πυρηνικό ρολόι της Τεχεράνης.