Οδοιπορικό του «Π» στο Ελεδιό - Ένα μικρό χωριό με μεγάλη ιστορία

Την αστυφιλία έθεσε ως ένα από τα σοβαρότερα και πιο πιεστικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η κοινότητα Ελεδιό (η οποία αναγράφεται και ως Ελεδιώ) ο πρόεδρος του Κοινοτικού Συμβουλίου, Τάκης Παπασάββα, περιγράφοντας με μελανά χρώματα την πραγματικότητα που βιώνει σήμερα το χωριό.
Σύμφωνα με τον κ. Παπασάββα, στην Ελεδιό διαμένουν μόλις 37 μόνιμοι κάτοικοι, με τους περισσότερους να εργάζονται κυρίως στην οικοδομή, αλλά και στη γεωργία και την αμπελουργία. Όπως ανέφερε, η συρρίκνωση του πληθυσμού έχει ως αποτέλεσμα την αποδυνάμωση βασικών δομών της κοινότητας, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το γεγονός ότι στο χωριό δεν λειτουργεί καν σχολείο.
Με «δανεικό» ιερέα
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη μικρή εκκλησία της κοινότητας, η οποία, όπως είπε, υπολειτουργεί, καθώς εξυπηρετείται από «δανεικό» ιερέα. Ενδεικτικά ανέφερε σε δηλώσεις του στον «Π» ότι τα τελευταία τρία χρόνια δεν τελέστηκε ούτε μία χριστουγεννιάτικη λειτουργία στην Ελεδιό, γεγονός που, όπως τόνισε, αποτυπώνει με τον πιο σαφή τρόπο την εγκατάλειψη που βιώνει το χωριό. Ο κ. Παπασάββα βρίσκεται στη θέση του κοινοτάρχη από την 1η Ιανουαρίου του 2007 και, όπως σημείωσε, όραμά του παραμένει η αύξηση του πληθυσμού του χωριού. Δήλωσε ότι αγαπά ιδιαίτερα το χωριό του και, κατά τη διάρκεια της θητείας του, φρόντισε να προχωρήσουν σημαντικά έργα υποδομής, όπως να γίνουν τείχη, η ανάπλαση της πλατείας, γήπεδο και ένα σημείο θέας για τους επισκέπτες. Ωστόσο, έσπευσε να τονίσει ότι, κατά την έκφρασή του, «δεν είναι μόνο αυτά που μετρούν», υπογραμμίζοντας ότι τα έργα από μόνα τους δεν αρκούν για να κρατήσουν ή να επαναφέρουν τον κόσμο στην ύπαιθρο.
Μεγάλο πρόβλημα και το στεγαστικό, αφού μία κατοικία απαιτεί 250 και 300 χιλιάδων ευρώ, την ώρα που οι τράπεζες δεν παραχωρούν εύκολα δάνεια. Ο κοινοτάρχης αναφέρθηκε επίσης στο αυξημένο κόστος καυσίμων, το οποίο επιβαρύνει σημαντικά τους κατοίκους που εργάζονται στην Πάφο και αναγκάζονται να μετακινούνται καθημερινά από και προς την κοινότητα.
Παράλληλα, έκανε λόγο για τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η κοινότητα σε σχέση με την αναστύλωση της παλιάς εκκλησίας της Αγίας Ειρήνης. Όπως είπε, υπάρχουν σοβαρά προσκόμματα από το Τμήμα Αρχαιοτήτων, ενώ απαιτούνται πολεοδομική άδεια για τη διαμόρφωση της αυλής της εκκλησίας, καθώς και γεωλογική μελέτη ακόμη και για την κατασκευή ενός αποχωρητηρίου εκτός του ναού, όπως του έχει υποδειχθεί. Κλείνοντας, ο κ. Παπασάββα απηύθυνε έκκληση προς την Πολιτεία να προχωρήσει σε επιχορήγηση των καυσίμων για τη διακίνηση των κατοίκων των κοινοτήτων της υπαίθρου, τονίζοντας ότι χωρίς ουσιαστική στήριξη και πρακτικά κίνητρα, χωριά όπως η Ελεδιό κινδυνεύουν να ερημώσουν πλήρως.
Η κάτοικος του χωριού, Θεοδώρα Σταύρου, ανέφερε στον «Π» ότι στην κοινότητα διαμένουν καθημερινά λίγοι κάτοικοι, με τους περισσότερους να εργάζονται στην Πάφο ή να ασχολούνται με τις περιουσίες τους σε γειτονικές κοινότητες. Όπως σημείωσε, αρκετοί έχουν επισκευάσει τις κατοικίες τους και επιστρέφουν στο χωριό κυρίως τα Σαββατοκύριακα. Τόνισε πως παλαιότερα οι παραδόσεις τηρούνταν σε μεγαλύτερο βαθμό, ωστόσο οι σημερινοί κάτοικοι προσπαθούν να μεταλαμπαδεύσουν στα παιδιά τους όσα έμαθαν από τους γονείς τους.
Από την πλευρά της, η Αντιγόνη Αγαθαγγέλου, μια νέα γυναίκα η οποία διατηρεί μίνι μάρκετ εδώ και είκοσι χρόνια κάλεσε τόσο τους κατοίκους του χωριού όσο και των γύρω κοινοτήτων, οκτώ στον αριθμό, να στηρίζουν τις τοπικές επιχειρήσεις. Όπως ανέφερε, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται επιστροφή αρκετών οικογενειών κυρίως λόγω των αυξημένων ενοικίων στην Πάφο. Στην κοινότητα υπάρχει μόνο ένας μαθητής, ο οποίος μεταβαίνει με λεωφορείο στο σχολείο της Τίμης, ενώ η απόσταση από την Πάφο είναι μόλις δεκαπέντε λεπτά. Η κ. Αγαθαγγέλου επεσήμανε επίσης πως υπάρχουν τουρκοκυπριακές περιουσίες, γεγονός που εμποδίζει την ανάπτυξη της κοινότητας. Όσον αφορά την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, η Ελεδιό εξυπηρετείται από το αγροτικό ιατρείο της γειτονικής κοινότητας Αξύλου, το οποίο παρέχει και τα απαραίτητα φάρμακα στους κατοίκους, κατέληξε.
Το χωριό
Σημειώνεται πως η Ελεδιό ανήκει στο σύμπλεγμα των κοινοτήτων της Δ΄ ορεινής με προεδρεύουσα κοινότητα τον Στατό - Άγιο Φώτιο και με έδρα την κοινότητα της Πενταλιάς. Η Ελεδιό είναι ένα από τα μικρότερα χωριά της επαρχίας Πάφου, με λιγότερους από σαράντα μόνιμους κατοίκους, ωστόσο κουβαλά μια πλούσια ιστορία και έντονες μνήμες του παρελθόντος. Αρχικά, το χωριό βρισκόταν περίπου δύο χιλιόμετρα νοτιότερα από τη σημερινή του τοποθεσία, όμως μετά τους καταστροφικούς σεισμούς του 1953, που προκάλεσαν σοβαρές ζημιές τόσο στην Ελεδιό όσο και στο γειτονικό χωριό Αξύλου, κρίθηκε αναγκαία η μετακίνησή του.
Η Ελεδιό ήταν μεικτό χωριό, κατοικούμενο από Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους. Η τότε βρετανική αποικιακή κυβέρνηση της Κύπρου αποφάσισε τη μεταφορά των δύο κοινοτήτων, Ελεδιό και Αξύλου, σε νέα τοποθεσία, κοντά και πάλι μεταξύ τους, με την κατασκευή λυόμενων κατοικιών για τη στέγαση των κατοίκων.
Στο παλιό χωριό υπήρχε μέχρι και το 1821 η ιερά μονή της Αγίας Ειρήνης. Κατά τους σεισμούς του 1953, ο ναός υπέστη ζημιές και κατέστη ετοιμόρροπος, χωρίς ωστόσο να καταστραφεί ολοσχερώς. Παρ’ όλα αυτά, λόγω της γενικότερης αδιαφορίας δεν πραγματοποιήθηκαν εργασίες συντήρησης, με αποτέλεσμα ο ναός να καταρρεύσει στη συνέχεια. Σήμερα, τα ερείπια της ιεράς μονής της Αγίας Ειρήνης στο παλιό χωριό μαρτυρούν την ιστορική και θρησκευτική σημασία του τόπου. Στο νέο χωριό ανεγέρθηκε ένας πολύ όμορφος και μικρός ναός, αφιερωμένος και πάλι στην Αγία Ειρήνη, ως αντικατάσταση του παλαιού ναού, διατηρώντας ζωντανή τη θρησκευτική παράδοση της κοινότητας.