Ο ΥΠΕΣ παρουσίασε την πορεία υλοποίησης στεγαστικής πολιτικής και τις βελτιώσεις

Την πορεία υλοποίησης της ολοκληρωμένης στεγαστικής πολιτικής της Κυβέρνησης, τις βελτιώσεις σε υφιστάμενα σχέδια και νέες παρεμβάσεις με ορίζοντα το 2026, παρουσίασε ο Υπουργός Εσωτερικών Κωνσταντίνος Ιωάννου, σε δημοσιογραφική διάσκεψη για το στεγαστικό ζήτημα, δίνοντας έμφαση τόσο στην αύξηση του οικιστικού αποθέματος όσο και στην ενίσχυση της αγοραστικής δυνατότητας των πολιτών.
Μιλώντας στη δημοσιογραφική, ο Υπουργός Εσωτερικών ανέφερε ότι η στεγαστική πολιτική στηρίζεται σε δύο βασικούς πυλώνες: την παραγωγή προσιτής κατοικίας μέσω αύξησης της προσφοράς και τη στήριξη των νέων, των νεαρών οικογενειών και των κοινωνικοοικονομικά ευάλωτων ομάδων για πρόσβαση σε στέγη.
Σε ό,τι αφορά τα Σχέδια Πολεοδομικών Κινήτρων και το «Build to Rent», ο κ. Ιωάννου ανέφερε ότι κατά το 2025 κατατέθηκαν 39 αιτήσεις για έκδοση πολεοδομικής άδειας με αξιοποίηση επιπρόσθετου συντελεστή δόμησης, που μεταφράζονται σε πέραν των 2.500 οικιστικών μονάδων την επόμενη διετία, εκ των οποίων 275 προσιτές κατοικίες.
Παράλληλα, είπε, σε 22 αιτήσεις αξιοποιείται η δυνατότητα εξαγοράς συντελεστή δόμησης, με καταβολή €11,5 εκατ. στο Ειδικό Ταμείο Προσιτής Στέγης του Κυπριακού Οργανισμού Ανάπτυξης Γης (ΚΟΑΓ), ποσό που, όπως σημείωσε, θα κατευθυνθεί σε πρόσθετες μονάδες για οικονομικά ασθενέστερες ομάδες. Εκτίμησε δε ότι, με βάση το συνεχιζόμενο ενδιαφέρον από τον κατασκευαστικό τομέα, οι αριθμοί θα αυξηθούν εντός του 2026.
Ανακοινώνοντας αναθεώρηση του «Build to Rent», εξήγησε ότι επιτρέπεται πλέον η ελεύθερη διάθεση του συνόλου του επιτρεπόμενου δομήσιμου εμβαδού, διατηρώντας ωστόσο την υποχρέωση διάθεσης των μονάδων, που προκύπτουν από τον πρόσθετο συντελεστή σε προσιτό ενοίκιο για τέσσερα έτη.
Για το Σχέδιο «Ανακαινίζω-Ενοικιάζω», ο Υπουργός Εσωτερικών παραδέχθηκε ότι η απόδοσή του ήταν χαμηλότερη των προσδοκιών, με 76 αιτήσεις, εκ των οποίων εγκρίθηκαν 40, απορρίφθηκαν 16 και 20 τελούν υπό εξέταση. Οι εγκρίσεις αντιστοιχούν σε χορηγίες ύψους €1,2 εκ, όπως είπε.
Ο κ. Ιωάννου ανέφερε πως σε συνεργασία με το Επιστημονικό Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου (ΕΤΕΚ), προωθούνται τροποποιήσεις, όπως αύξηση της χορηγίας κατά €5.000 ανά τύπο μονάδας, δυνατότητα αξιοποίησης μη οικιστικών υποστατικών με αλλαγή χρήσης, επέκταση του Σχεδίου σε ακριτικές και αγροτικές περιοχές, αύξηση του ορίου κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος και διεύρυνση των εισοδηματικών κριτηρίων για ενοικιαστές. Στόχος, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η άμεση ενίσχυση του διαθέσιμου αποθέματος κατοικιών.
Στη συνέχεια, ο κ. Ιωάννου χαρακτήρισε τον ΚΟΑΓ «εκτελεστικό βραχίονα» της στεγαστικής πολιτικής, σημειώνοντας ότι με κρατική χρηματοδότηση €28 εκ. και πρόσθετους πόρους, προωθεί εντός του 2026 την υλοποίηση 244 μονάδων προς πώληση σε προσιτή τιμή και 192 προς προσιτό ενοίκιο. Παράλληλα, είπε, προχωρεί ο διαχωρισμός 135 οικοπέδων σε Λευκωσία, Λάρνακα, Λεμεσό και Πάφο.
Αναφέρθηκε επίσης στο Σχέδιο ανέγερσης περίπου 500 προσιτών μονάδων σε κρατική γη, επένδυσης άνω των €75 εκ., με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2029, που θα προσφέρει επιλογές προσιτού ενοικίου σε νέους και χαμηλά και μεσαία αμειβόμενους. «Το Σχέδιο βρίσκεται στο στάδιο ετοιμασίας των απαραίτητων μελετών και εγγράφων και θα προσφέρει μια εναλλακτική επιλογή για πρόσβαση σε στέγη σε προσιτό ενοίκιο για δικαιούχους προσιτού ενοικίου», είπε.
Ο Υπουργός Εσωτερικών, στην παρουσίαση του είπε πως σε εφαρμογή βρίσκεται και Σχέδιο Μονάδων Συλλογικής Διαμονής για εργαζομένους σε βιομηχανία, εμπόριο και τουρισμό, με στόχο την κάλυψη βραχυπρόθεσμων αναγκών και την αποδέσμευση μονάδων στην ανοικτή αγορά.
Παράλληλα, εξαγγέλθηκε νέο Σχέδιο για Μονάδες Διαμονής Φοιτητών, με έως 10 δωμάτια ανά μονάδα, μειωμένες απαιτήσεις κοινόχρηστων χώρων και ευελιξία σε θέματα στάθμευσης (ένας χώρος ανά πέντε δωμάτια).
Ενδεικτικά, ανέφερε πως με τις νέες προδιαγραφές θα είναι εφικτό να κατασκευαστεί μονάδα διαμονής φοιτητών πέντε δωματίων σε 77 τετραγωνικά μέτρα ωφέλιμου εμβαδού. Οι αναπτύξεις θα επιτρέπονται εντός ακτίνας ενός χιλιομέτρου από εγγεγραμμένα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, τόσο σε νέες όσο και σε υφιστάμενες οικοδομές με αλλαγή χρήσης.
Ο Υπουργός Εσωτερικών ανέφερε ακόμη πως το Σχέδιο οικονομικής βοήθειας σε 400 νέους ή νεαρές οικογένειες κάτω των 41 ετών ολοκληρώθηκε με 1.027 αιτήσεις, καλύπτοντας χορηγίες €14,5 εκατ. Επιπλέον, τα στεγαστικά σχέδια της Υπηρεσίας Μέριμνας και Αποκατάστασης Εκτοπισθέντων οδήγησαν το 2025 σε 2.197 εγκρίσεις, συνολικού ύψους €56,4 εκατ.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα Σχέδια Αναζωογόνησης Ορεινών, Ακριτικών και Μειονεκτικών Περιοχών, μέσω των οποίων από το 2019 έως το 2025 εγκρίθηκαν 2.027 αιτήσεις, με συνολικές χορηγίες περίπου €77 εκατ.
Οι αναθεωρήσεις περιλαμβάνουν αύξηση 20% στην ενίσχυση για εκτοπισθέντες, αύξηση κατά €5.000 στα ανώτατα όρια και στα εισοδηματικά κριτήρια, πρόσθετη στήριξη σε πολύτεκνους, αυξήσεις για ειδικές κατασκευές σε ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές και δυνατότητα συνδυασμού με σχέδια ενεργειακής αναβάθμισης του Υπουργείου Ενέργειας. Έτσι, όπως εξήγησε, η συνολική κρατική ενίσχυση μπορεί να φθάσει έως και τις €100.000. Η νέα προκήρυξη θα αρχίσει από τις 2 Μαρτίου 2026 και θα διαρκέσει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027.
Ο Υπουργός Εσωτερικών στάθηκε ιδιαίτερα στη μεταρρύθμιση της αδειοδότησης, σημειώνοντας ότι περισσότερες από 2.000 αιτήσεις για έως δύο κατοικίες εγκρίθηκαν εντός 40 εργάσιμων ημερών και 627 αιτήσεις για πολυκατοικίες 20 διαμερισμάτων εντός 80 ημερών, θέτοντας πέραν των 5.500 μονάδων σε τροχιά κατασκευής περίπου ένα έτος νωρίτερα.
Τέλος, αναφέρθηκε στην ευρωπαϊκή διάσταση του στεγαστικού, ενόψει και της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, με στόχο την ενίσχυση επενδύσεων, την πρόσβαση σε στέγη για όλους και την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μεταξύ κρατών μελών.
Καταλήγοντας στην αρχική του τοποθέτηση, ο κ. Ιωάννου υπογράμμισε ότι η στεγαστική πολιτική είναι «δυναμική και προσαρμοστική», με συνεχή αξιολόγηση και στοχευμένες παρεμβάσεις, ώστε να αντιμετωπιστεί το στεγαστικό ζήτημα με ολοκληρωμένο και αποτελεσματικό τρόπο.
Ερωτηθείς πώς καθορίζεται το ύψος του ενοικίου, όσον αφορά στο σχέδιο ανέγερσης κατοικιών σε κρατική γη, ο κ. Ιωάννου είπε πως το προσιτό ενοίκιο έχει καθοριστεί να είναι το μέγιστο 30% κάτω από τον μέσο όρο των ενοικίων, αλλά σημείωσε πως σε κάποιες περιπτώσεις θα είναι πολύ χαμηλότερο. Ωστόσο, ξεκαθάρισε, πως αυτό δεν έχει καθοριστεί ακόμα.
Σε σχέση με τα διατηρητέα σπίτια, και ερωτηθείς τι έχει πράξει το Υπουργείο ώστε να δοθούν κίνητρα, είτε με πιο γρήγορες διαδικασίες αδειοδότησης είτε με μεγαλύτερη χρηματοδότηση, έτσι ώστε να υπάρξει το όφελος της προσιτής κατοικίας σε νεαρά ζευγάρια αλλά και της διατήρησης της αρχιτεκτονικής πολλών περιοχών, ο κ. Ιωάννου είπε πως έχουν γίνει και σε αυτό τον τομέα κάποιες κινήσεις.
«Προχωρούμε με ένα σχέδιο δράσης που ήδη υλοποιείται που αφορά τον τομέα διατήρησης, ακριβώς για να αντιμετωπίσουμε τις μεγάλες καθυστερήσεις που υπάρχουν που ήταν πρώτο λόγω της υποστελέχωσης», είπε και σημείωσε πως πλέον έχει στελεχωθεί πλέον ο τομέας με προσωπικό που επέστρεψε από τους ΕΟΑ.
Επίσης, έχουν λειτουργήσει γραφεία σε όλες τις επαρχίες για καλύτερη εξυπηρέτηση, ενώ θα ανακοινωθούν τις επόμενες εβδομάδες τα διατάγματα που θα απλοποιούν τις διαδικασίες ώστε να επιτευχθούν ταχείες αδειοδοτήσεις.
Ταυτόχρονα, είπε, θα αυξηθεί το ποσό της αποζημίωσης, καθώς το αναγνωρισμένο κόστος αναπαλαίωσης αναθεωρήθηκε πριν από 4 με 5 χρόνια. Λόγω της αύξησης του κατασκευαστικού κόστους θα πρέπει να υπάρξει και μια αναθεώρηση προς τα πάνω, η οποία θα ανακοινωθεί, όπως είπε, τις επόμενες εβδομάδες.
«Παράλληλα, σε περίπου 2-3 μήνες θα κάνουμε και μια άλλη, πολύ μεγάλη αλλαγή σε συνεργασία με το ΕΤΕΚ, η οποία θα επιφέρει ακόμα μεγαλύτερες βελτιώσεις στον κλάδο διατήρησης», είπε, και πρόσθεσε πως οι διατηρητέες οικίες είναι ένας τομέας που υπήρχαν προβλήματα, αναγνωρίστηκαν και έχουν ήδη προχωρήσει κάποιες λύσεις, οι οποίες με την πάροδο του χρόνου θα φέρουν και αποτελέσματα.
Ερωτηθείς αν υπάρχει πλάνο να αυξηθούν οι 500 κατοικίες σε κρατική γη που θα δοθούν με προσιτό ενοίκιο καθώς αρκετός κόσμος δεν έχει πρόσβαση σε δανειοδότηση, ο Υπουργός Εσωτερικών είπε πως ο σχεδιασμοί αυτή τη στιγμή είναι για 500 κατοικίες, με κόστος 75 εκατομμυρίων ευρώ. «Πρέπει να εξευρεθούν πόροι και αν εξευρεθούν πόροι στο μέλλον ο στόχος μας είναι να ικανοποιούμε αυτές τις ανάγκες για προσιτό ενοίκιο», είπε.