Η υπουργός Γεωργίας, Μαρία Παναγιώτου, πέρασε χθες από τη Βουλή με μια βαλίτσα γεμάτη μέτρα, αριθμούς, δόσεις, σχέδια και συντονισμούς. Όποιος την άκουγε χωρίς να γνωρίζει τι προηγήθηκε, θα νόμιζε ότι το κράτος βρίσκεται σε πλήρη κινητοποίηση εδώ και μήνες και ότι ο αφθώδης πυρετός βρήκε απέναντί του έναν μηχανισμό που δούλευε σαν ελβετικό ρολόι.
Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι λίγο διαφορετική. Ή μάλλον, για να είμαστε πιο ακριβείς, κινείται σε άλλη ταχύτητα. Διότι ο αφθώδης πυρετός δεν εμφανίστηκε ξαφνικά ένα πρωί και μας έπιασε στον ύπνο. Η νόσος εμφανίστηκε στα κατεχόμενα τον περασμένο Δεκέμβριο.
Και όταν μια τόσο μεταδοτική ασθένεια βρίσκεται λίγα χιλιόμετρα μακριά, λογικό είναι το κράτος να σημάνει συναγερμό. Να προλάβει, για να μην αναγκαστεί μετά να κυνηγά. Αλλά φαίνεται πως στο Υπουργείο Γεωργίας η λογική είναι διαφορετική: Πρώτα έρχεται η κρίση και μετά αρχίζει η κινητοποίηση.
Έτσι, σήμερα η υπουργός ανακοίνωσε ότι εξασφαλίστηκαν 600.000 δόσεις εμβολίων, εκ των οποίων ήδη χορηγήθηκαν 238.000 (159.000 σε αιγοπρόβατα και 79.000 σε βοοειδή). Ενημέρωσε επίσης ότι προχωρούν οι αποζημιώσεις για απώλεια εισοδήματος. Ότι αναζητούνται περιοχές απαλλαγμένες από νόσους για εισαγωγή νέου ζωικού πληθυσμού. Ότι 16 υπηρεσίες και πάνω από 500 λειτουργοί εργάζονται σε 24ωρη βάση. Ότι δαπανήθηκαν 700.000 ευρώ για 99 τροχόλουτρα και 27 αυτοματοποιημένα συστήματα απολύμανσης.
Ουάου! Εντυπωσιακός κατάλογος. Πραγματικά. Τόσο πολύ ενθουσιάστηκα, που μου ήρθε να φύγω από το γραφείο και να πάω στη Βουλή, να βρω την Μαρία και να υποκλιθώ. Μόλις κατάφερα να συγκρατήσω τον ενθουσιασμό μου, όμως, θυμήθηκα ότι υπάρχει ένα μικρό πρόβλημα. Ότι όλα αυτά θυμίζουν κάτι από πυροσβεστική εκστρατεία. Αφού, όμως, πρώτα κάηκε το δάσος….
Δυστυχώς, όταν μια επιδημία κινείται με την ταχύτητα ενός ιού που μεταδίδεται αστραπιαία, το κράτος δεν μπορεί να κινείται με τον ρυθμό της δημόσιας υπηρεσίας. Με απλά λόγια, ο αφθώδης πυρετός τρέχει με Φερράρι και το Υπουργείο τον κυνηγά με μοτοποδήλατο.
Και φυσικά, μέσα σε όλη αυτή την κινητικότητα, δεν έλειψε και η αναφορά στην επικοινωνία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σύμφωνα με την υπουργό, τόσο η ίδια όσο και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας βρίσκονται σε διαρκή επαφή με την Κομισιόν, ζητώντας εξαίρεση από τις μαζικές θανατώσεις ασυμπτωματικών ζώων λόγω των ιδιαιτεροτήτων της Κύπρου ως νησιωτικού κράτους.
Πολύ ωραία όλα αυτά. Και λογικά. Αλλά η βασική απορία παραμένει: Σήμερα υπάρχει όλη αυτή η κινητικότητα, γιατί δεν υπήρχε και τον Δεκέμβριο; Γιατί τότε δεν είδαμε την ίδια ταχύτητα; Γιατί δεν είδαμε την ίδια επιφυλακή; Γιατί τα μέτρα δεν ενεργοποιήθηκαν με την πρώτη εμφάνιση της νόσου δίπλα μας; Στην πολιτική, δυστυχώς, υπάρχει ένας κανόνας απαράβατος. Όταν κυνηγάς την κρίση αντί να την προλαμβάνεις, συνήθως έχεις ήδη χάσει τον πρώτο γύρο.
Βεβαίως, μέσα σε αυτή την ιστορία υπάρχει και μια δόση… γεωπολιτικής τύχης. Διότι την ώρα που η Μαρία Παναγιώτου δεχόταν πίεση για τους χειρισμούς της στο θέμα του αφθώδους πυρετού, η διεθνής επικαιρότητα αποφάσισε να αλλάξει κανάλι. Ο πόλεμος στο Ιράν, οι εντάσεις στη Μέση Ανατολή και οι μεγάλες γεωπολιτικές εξελίξεις κατάπιαν σε χρόνο μηδέν τον εγχώριο θόρυβο. Και η πολιτική θύελλα άρχισε να κοπάζει.
Αν η υπουργός διαθέτει πραγματική ευγένεια, οφείλει να αποστείλει μια ευχαριστήρια κάρτα στον Ντόναλντ Τραμπ. Όχι επειδή έλυσε το πρόβλημα του αφθώδους πυρετού στην Κύπρο. Αυτό θα ήταν μάλλον υπερβολικό ακόμη και για τα δεδομένα της διεθνούς πολιτικής. Αλλά επειδή οι παγκόσμιες κρίσεις έχουν ένα περίεργο ταλέντο: Εξαφανίζουν από το ραντάρ τις μικρότερες.
Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα. Όχι το ότι λαμβάνονται μέτρα, διότι καλώς λαμβάνονται. Όχι το ότι κινητοποιούνται υπηρεσίες, διότι επιτέλους κινητοποιούνται. Το πρόβλημα είναι ότι στην Κύπρο έχουμε συνηθίσει σε ένα κράτος που λειτουργεί κατόπιν εορτής.
Η κρίση έρχεται, το σύστημα ξυπνά, οι υπηρεσίες τρέχουν, οι υπουργοί παρουσιάζουν αριθμούς και η κυβέρνηση δηλώνει ότι «δεν θα αφήσει κανένα μόνο». Μόνο που στο μεταξύ, ο ιός έχει ήδη κάνει τον γύρο του νησιού. Όταν συμβεί αυτό, όσο κι αν προσπαθείς να επιταχύνεις, η Φερράρι έχει ήδη χαθεί στο βάθος του ορίζοντα… Και το μοτοποδήλατο, απλώς, τρώει τη σκόνη…
Ο αφθώδης πυρετός τρέχει με Φερράρι και η Μαρία με μοτοποδήλατο – Το σωσίβιο Τραμπ
Η υπουργός Γεωργίας, Μαρία Παναγιώτου, παρουσίασε στη Βουλή τα μέτρα αντιμετώπισης του αφθώδους πυρετού, ο οποίος έχει εμφανιστεί στα κατεχόμενα από τον Δεκέμβριο. Παρότι έχουν εξασφαλιστεί 600.000 δόσεις εμβολίων και έχουν χορηγηθεί 238.000, η κριτική επικεντρώνεται στην καθυστερημένη αντίδραση του Υπουργείου, καθώς η νόσος εντοπίστηκε στα κατεχόμενα αρκετούς μήνες πριν. Η κυβέρνηση προχωρά σε αποζημιώσεις για απώλεια εισοδήματος, αναζητά περιοχές απαλλαγμένες από νόσους για εισαγωγή νέου ζωικού πληθυσμού και έχει διαθέσει 700.000 ευρώ για την αγορά εξοπλισμού απολύμανσης. Ωστόσο, η ταχύτητα με την οποία κινείται το Υπουργείο Γεωργίας κρίνεται ανεπαρκής σε σχέση με την ταχεία εξάπλωση της νόσου. Η κατάσταση συγκρίνεται με μια πυροσβεστική επιχείρηση μετά την έκρηξη της φωτιάς, αντί για προληπτικά μέτρα. Η κυβέρνηση βρίσκεται σε επαφή με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να ζητήσει εξαίρεση από τις μαζικές θανατώσεις ασυμπτωματικών ζώων, λόγω της νησιωτικής φύσης της Κύπρου. Η βασική κριτική παραμένει η έλλειψη έγκαιρης αντίδρασης και η καθυστέρηση στην ενεργοποίηση των απαραίτητων μέτρων. Η εμπειρία από την αντιμετώπιση της κρίσης υπογραμμίζει την ανάγκη για προληπτική δράση και ταχύτερους ρυθμούς στην αντιμετώπιση παρόμοιων απειλών.
