Ο απολογισμός της χρονιάς χωρίς αυταπάτες

Κάθε χρόνος που φεύγει μοιάζει με καθρέφτη. Άλλοτε μας κολακεύει και άλλοτε μας εκθέτει, μα πάντα μας αναγκάζει να σταθούμε απέναντί του και να δούμε τι κάναμε, τι αντέξαμε, τι χάσαμε και τι μάθαμε. Ως είθισται, κάθε χρόνος που φεύγει οι άνθρωποι προβαίνουν στον απολογισμό του και συνάμα στον προγραμματισμό, τους στόχους και τα όνειρα για τον καινούργιο. Είναι μια σχεδόν τελετουργική διαδικασία, μια ανάγκη να πιστέψουμε ότι το ημερολόγιο που αλλάζει σελίδα μπορεί να αλλάξει και τη ζωή μας.
Ωστόσο, όσο μεγαλώνουμε, όχι απαραίτητα σε ηλικία, αλλά σε εμπειρία, αυτός ο απολογισμός γίνεται πιο αυστηρός και λιγότερο ρομαντικός. Δεν μετράμε πια μόνο επιτυχίες και αποτυχίες, αλλά και συμβιβασμούς. Πόσες φορές βάλαμε νερό στο κρασί μας για να μην χαλάσουμε τις ισορροπίες; Πόσες φορές γλυκάναμε τον καφέ της καθημερινότητας για να καταπιούμε πιο εύκολα πικρές αλήθειες; Και κυρίως, πόσες φορές εξαντλήσαμε την υπομονή μας σε καταστάσεις και ανθρώπους που δεν την άξιζαν;
Εδώ ακριβώς έρχεται ο ρεαλισμός που τόσο συχνά φοβόμαστε να αγκαλιάσουμε. Δεν αξίζει τον κόπο να βάζεις πλέον νερό στο κρασί σου, ζάχαρη στον καφέ σου και υπομονή στη κάθε λογής βλακεία. Ούτε και το χέρι στη φωτιά… γιατί, ακόμα και μεταφορικά, καίει. Η ανοχή και η αντοχή έχουν και τα όριά τους. Αυτή η φράση δεν είναι κυνισμός, είναι συμπύκνωση εμπειρίας. Είναι η συνειδητοποίηση ότι η συνεχής προσαρμογή στις απαιτήσεις των άλλων δεν είναι αρετή, αλλά συχνά αυτοϋπονόμευση.
Ο απολογισμός της κάθε χρονιάς που φεύγει, λοιπόν, δεν πρέπει να είναι απλώς ένας κατάλογος γεγονότων. Πρέπει να είναι μια ειλικρινής αποτίμηση του κόστους. Τι μας κόστισαν οι σιωπές μας; Τι πληρώσαμε για να κρατήσουμε σχέσεις που είχαν λήξει; Πόση ενέργεια ξοδέψαμε για να αποδείξουμε την αξία μας σε ανθρώπους που δεν είχαν διάθεση να τη δουν; Ο ρεαλισμός δεν μας ζητά να γίνουμε σκληροί, αλλά δίκαιοι πρώτα απ’ όλα με τον εαυτό μας.
Και όταν έρχεται η ώρα των στόχων για τη νέα χρονιά, ίσως αξίζει να αλλάξουμε οπτική. Αντί για μεγάλες, φιλόδοξες υποσχέσεις που συχνά καταρρέουν πριν φτάσει η άνοιξη, να θέσουμε στόχους ουσίας. Όχι «να αντέξω περισσότερο», αλλά «να ανέχομαι λιγότερο ό,τι με φθείρει». Όχι «να προσπαθήσω πιο σκληρά», αλλά «να επιλέγω πιο συνειδητά πού αξίζει να προσπαθήσω». Ο ρεαλισμός δεν σκοτώνει τα όνειρα, τα προστατεύει από τη διάψευση.
Η νέα χρονιά δεν είναι μαγικό ραβδί. Δεν θα διορθώσει από μόνη της όσα ανεχτήκαμε ή παραβλέψαμε. Μπορεί όμως να γίνει η αφετηρία για μια πιο καθαρή στάση ζωής. Μια στάση όπου δεν βάζουμε το χέρι στη φωτιά για κανέναν, αν δεν είμαστε έτοιμοι να καούμε. Όπου δεν θυσιάζουμε την εσωτερική μας ισορροπία στο όνομα της ευγένειας ή της συνήθειας. Γιατί τελικά, ο πιο ουσιαστικός στόχος δεν είναι η προσποίηση για να γίνουμε αρεστοί, αλλά να είμαστε αληθινοί και σε όποιον αρέσουμε.