Νέο σχέδιο χορηγιών για ηλεκτροκίνηση επεξεργάζεται το ΤΟΜ. Απολογισμός για 2025 από Βαφεάδη

Το ΤΟΜ επεξεργάζεται νέο σχέδιο χορηγιών για την ηλεκτροκίνηση – Προέβη σε απολογισμό για το 2025 ο Υπουργός Μεταφορών
Την πορεία υλοποίησης των πολιτικών και έργων του Υπουργείου Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων για το 2025 παρουσίασε σήμερα, Δευτέρα ο Υπουργός Μεταφορών Αλέξης Βαφεάδης, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στην ηλεκτροκίνηση, τα μεγάλα οδικά έργα, τα λιμάνια, τα αεροδρόμια και τις δημόσιες μεταφορές. Κατά την παρουσίαση του απολογισμού, ο Υπουργός ανέφερε ότι η πολιτική του Υπουργείου κινείται γύρω από τέσσερις βασικούς πυλώνες – ταχύτερες μετακινήσεις, πράσινη μετάβαση, καλύτερες υποδομές και πιο εύκολη εξυπηρέτηση των πολιτών.
Σε σχέση με τον τομέα της ηλεκτροκίνησης, ο οποίος εντάσσεται στον τομέα της πράσινης μετάβασης, ο Υπουργός ανέφερε ότι το Τμήμα Οδικών Μεταφορών επεξεργάζεται νέο σχέδιο χορηγιών, το οποίο θα εκτείνεται μέχρι το 2030. Σημείωσε ότι η μετάβαση προς τα ηλεκτρικά οχήματα βρίσκεται σε εξέλιξη, ωστόσο εξακολουθεί να απαιτεί κρατική στήριξη, αφού, όπως εξήγησε, η τιμή των ηλεκτρικών αυτοκινήτων έχει μειωθεί τα τελευταία χρόνια, αλλά δεν έχει ακόμη φτάσει σε επίπεδα που να καθιστούν την επιλογή αυτή αυτονόητη για τον μέσο καταναλωτή.
«Η οικονομία δεν έχει φτάσει ακόμη στο σημείο όπου η αγορά θα κινηθεί προς την ηλεκτροκίνηση χωρίς κυβερνητική παρέμβαση», ανέφερε. Είπε ότι η διαφορά κόστους μεταξύ των ηλεκτρικών οχημάτων και των οχημάτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης έχει περιοριστεί, ωστόσο παραμένει αρκετά μεγάλη ώστε να επηρεάζει τις αποφάσεις αγοράς.
Όπως είπε, σε αντίθεση με τα προηγούμενα προγράμματα που εντάσσονταν στο Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και είχαν χρονικό ορίζοντα μέχρι το 2026, το νέο σχέδιο θα προνοεί ετήσιες χορηγίες για την περίοδο μέχρι το τέλος της δεκαετίας, στο πλαίσιο των υποχρεώσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας βάσει του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα.
Ο Υπουργός υπενθύμισε ότι το 2025 παραχωρήθηκαν περίπου 2.500 χορηγίες ηλεκτροκίνησης, συνολικής αξίας περίπου 21,5 εκατομμυρίων ευρώ. «Αυτό δείχνει ότι η προσπάθεια μετάβασης στην ηλεκτροκίνηση αποδίδει σιγά σιγά», ανέφερε.
Παράλληλα, σημείωσε ότι στόχος είναι μέχρι το 2030 να κυκλοφορούν στους κυπριακούς δρόμους περίπου 85.000 ηλεκτρικά οχήματα. Ωστόσο, παραδέχθηκε ότι ο στόχος αυτός εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις διεθνείς εξελίξεις στην αγορά αυτοκινήτων και ιδιαίτερα από την πορεία των τιμών.
«Κάθε χρόνο εγγράφονται περίπου 40.000 οχήματα στην Κύπρο. Αν μέσα στα επόμενα τέσσερα χρόνια εγγράφονται περίπου 15.000 ηλεκτρικά οχήματα ετησίως, τότε μπορούμε να πλησιάσουμε τον στόχο», εξήγησε. Την ίδια στιγμή, επισήμανε ότι η εξέλιξη της αγοράς παραμένει αβέβαιη, καθώς παρατηρείται έντονη δραστηριότητα στην Κίνα στον τομέα της ηλεκτροκίνησης, ενώ στην Ευρώπη αρκετές μεγάλες αυτοκινητοβιομηχανίες επιβραδύνουν τα σχέδιά τους.
Σημείωσε επίσης ότι στην Κύπρο παρατηρείται αυξημένο ενδιαφέρον για υβριδικά οχήματα. Όπως είπε, ο βασικός στόχος της πολιτικής δεν είναι αποκλειστικά ο αριθμός των ηλεκτρικών αυτοκινήτων, αλλά η μείωση των εκπομπών ρύπων. «Αν καταφέρουμε με άλλους τρόπους να μειώσουμε τους ρύπους, τότε μπορούμε να επιτύχουμε τον στόχο μας ακόμη και με μικρότερο αριθμό ηλεκτρικών αυτοκινήτων», σημείωσε.
Σε σχέση με τους δημόσιους σταθμούς φόρτισης, ανέφερε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη σχέδιο που βασίζεται στο Σχέδιο Ανάκαμψης για την ανάπτυξη ιδιωτικών σημείων φόρτισης, το οποίο όμως δεν έχει μέχρι στιγμής την ανταπόκριση που αναμενόταν. Για τον λόγο αυτό εξετάζεται η ενίσχυση του δικτύου μέσω δημόσιων παρεμβάσεων.
Η υπόθεση του δρόμου Πάφου – Πόλης Χρυσοχούς
Ερωτηθείς για την καθυστέρηση στην κατασκευή του δρόμου Πάφου – Πόλης Χρυσοχούς, ο Υπουργός ανέφερε ότι η αρχική σύμβαση τερματίστηκε επειδή ο εργολάβος δεν προχωρούσε σύμφωνα με τις συμβατικές του υποχρεώσεις.
Όπως είπε, έγιναν πολλές προσπάθειες για να βρεθεί λύση ώστε να ολοκληρωθεί το έργο, όμως τελικά κρίθηκε αναγκαίος ο τερματισμός της σύμβασης. «Αν δεν τερματιζόταν το έργο, θα ήμασταν ακόμη στο ίδιο σημείο, με τον δρόμο σταματημένο και χωρίς πρόοδο», ανέφερε.
Το Τμήμα Δημοσίων Έργων επαναπροκήρυξε το έργο τον Αύγουστο του 2025. Ωστόσο, ο προηγούμενος ανάδοχος κατέθεσε έντεκα ενστάσεις στην Αναθεωρητική Αρχή Προσφορών, οι οποίες απορρίφθηκαν όλες, προκαλώντας καθυστερήσεις στη διαδικασία.
Οι νέες προσφορές αναμένεται να υποβληθούν στα τέλη Μαρτίου. Παράλληλα, το Υπουργείο έχει ολοκληρώσει τα έγγραφα προσφορών για τη νέα φάση από το Στρουμπί μέχρι την Πόλη Χρυσοχούς, η οποία θα αφορά πλέον τετραπλό αυτοκινητόδρομο αντί δρόμου δύο λωρίδων.
Ο Υπουργός τόνισε ότι το έργο είναι κρίσιμο για την ανάπτυξη της περιοχής, καθώς θα βελτιώσει την οδική ασφάλεια και θα ενισχύσει τη σύνδεση της Πόλης Χρυσοχούς με τα αστικά κέντρα.
Κυκλοφοριακό και έργα στη Λεμεσό
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στο κυκλοφοριακό πρόβλημα της Λεμεσού. Ο κ. Βαφεάδης σημείωσε ότι κάθε χρόνο εγγράφονται περίπου 13.000 νέα οχήματα στην πόλη, γεγονός που επιβαρύνει σημαντικά το υφιστάμενο οδικό δίκτυο.
«Αν υπολογίσουμε ότι περίπου 8.000 από αυτά χρησιμοποιούν καθημερινά το οδικό δίκτυο και πραγματοποιούν κατά μέσο όρο 10 διαδρομές την ημέρα, αντιλαμβάνεστε πόσο αυξάνεται η πίεση», ανέφερε.
Κατά τον ίδιο, το πρόβλημα επιδεινώνεται επειδή τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια δεν έγιναν σημαντικές επεκτάσεις του οδικού δικτύου. Για τον λόγο αυτό προωθείται πλέον η κατασκευή του Βόρειου Παρακαμπτήριου Λεμεσού, με στόχο την προκήρυξη των πρώτων δύο τμημάτων μέχρι το τέλος του έτους.
Παράλληλα προγραμματίζονται μικρότερα έργα που θα συνδέουν την βόρεια πλευρά της πόλης, ώστε να αποσυμφορηθούν οι κόμβοι του αυτοκινητοδρόμου.
Το ενδεχόμενο τραμ
Σε σχέση με την πιθανότητα δημιουργίας συστήματος τραμ, ο Υπουργός υπενθύμισε ότι προηγούμενη μελέτη που εκπονήθηκε για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είχε καταλήξει ότι το έργο δεν είναι οικονομικά βιώσιμο λόγω της χαμηλής πληθυσμιακής πυκνότητας.
Η ίδια μελέτη εισηγείτο επανεξέταση του θέματος το 2035. Ωστόσο, ανέφερε, το Υπουργείο ζήτησε επικαιροποίηση της μελέτης ώστε να αξιολογηθεί αν υπάρχουν νέα δεδομένα που θα μπορούσαν να καταστήσουν το έργο βιώσιμο.
«Το χειρότερο πράγμα είναι να δημιουργήσεις μια υποδομή που δεν μπορεί να συντηρηθεί. Ένα έργο πρέπει να είναι βιώσιμο για να μπορέσει να αντέξει στον χρόνο», σημείωσε.
Λιμάνι Λάρνακας και λιμάνι Λεμεσού
Αναφερόμενος στο λιμάνι και τη μαρίνα Λάρνακας, ο Υπουργός είπε ότι το 2025 υπογράφηκε συμφωνία για εκπόνηση μελέτης που θα καθορίσει το μοντέλο ανάπτυξης της περιοχής μετά τον τερματισμό της σύμβασης με την εταιρεία Κίτιον.
Παράλληλα προχωρά το έργο εκβάθυνσης της μαρίνας, το οποίο όμως αντιμετωπίζει καθυστερήσεις μεταξύ άλλων και λόγω των πρόσφατων καιρικών συνθηκών.
Για το λιμάνι Λεμεσού σημείωσε ότι τα έσοδα του κράτους από τη σύμβαση παραχώρησης έχουν αυξηθεί σημαντικά από το 2016, φτάνοντας περίπου τα 60 εκατομμύρια ευρώ το 2025.
Η διακίνηση εμπορευματοκιβωτίων προσέγγισε τις 500.000 μονάδες, γεγονός που – όπως είπε – αντικατοπτρίζει την αυξημένη εμπορική δραστηριότητα της χώρας.
Αεροδρόμια και επιβατική κίνηση
Στον τομέα των αερομεταφορών, ο Υπουργός σημείωσε ότι το 2025 καταγράφηκε ρεκόρ επιβατικής κίνησης, με 13,7 εκατομμύρια επιβάτες και αεροπορική συνδεσιμότητα με 41 χώρες.
Η αύξηση αυτή οδήγησε σε σημαντική πίεση στις υφιστάμενες υποδομές των αεροδρομίων Λάρνακας και Πάφου. Όπως εξήγησε, η διαχειρίστρια εταιρεία είχε υποχρέωση να προχωρήσει σε επέκταση των εγκαταστάσεων ήδη από το 2018-2019, όταν ξεπεράστηκε συγκεκριμένος αριθμός επιβατών.
Το θέμα οδηγήθηκε σε διαιτησία, η οποία δικαίωσε το κράτος. Έτσι ξεκίνησε η υλοποίηση της δεύτερης φάσης επέκτασης των αεροδρομίων, η οποία αναμένεται να βελτιώσει σημαντικά την εμπειρία των επιβατών.
Αυξάνεται η χρήση δημόσιων μεταφορών
Ο Υπουργός έδωσε επίσης στοιχεία για τις επιβατικές μετακινήσεις των δημόσιων επιβατικών μεταφορών οι οποίες ανήλθαν στα 28 εκατομμύρια με την τάση να ανεβαίνει όπως είπε, κάτι που δείχνει «ότι εξυπηρετούμε, προσφέρουμε μια υπηρεσία η οποία εξυπηρετεί τους πολίτες μας».
Παρά τη βελτίωση, σημείωσε ότι το ποσοστό χρήσης των δημόσιων μεταφορών στην Κύπρο παραμένει χαμηλό, μεταξύ 3% και 5% του πληθυσμού.
Σε σχέση με την υπηρεσία Pame Express, διευκρίνισε ότι δεν έχει σταματήσει, παρά την πρόθεση που εξέφρασε ο ανάδοχος να διακόψει τη λειτουργία της λόγω έλλειψης οδηγών, σημειώνοντας ότι το Υπουργείο θεωρεί ότι μια τέτοια ενέργεια θα παραβίαζε τη σύμβαση και έχει προειδοποιήσει ότι θα προχωρήσει στις προβλεπόμενες ενέργειες εάν επιμείνει.
Ο Αλέξης Βαφεάδης τόνισε ότι η έλλειψη επαγγελματιών οδηγών αποτελεί ευρωπαϊκό και διεθνές πρόβλημα, ενώ εξετάζεται και η πιθανότητα μείωσης της ηλικίας για την απόκτηση επαγγελματικής άδειας οδήγησης.
Φωτοεπισήμανση και οδική ασφάλεια
Ο Υπουργός αναφέρθηκε επίσης και στο σύστημα φωτοεπισήμανσης, τονίζοντας ότι παρά την κριτική που έχει δεχθεί δεν είναι φοροεισπρακτικό μέτρο ενώ συμβάλλει ουσιαστικά στη βελτίωση της οδικής ασφάλεια. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου, ο αριθμός των παραβάσεων έχει μειωθεί σημαντικά τα τελευταία δύο χρόνια, γεγονός που δείχνει ότι οι οδηγοί προσαρμόζονται στους κανόνες.
Σε σχέση με την πρόταση για εγκατάσταση αντίστροφης χρονομέτρησης στα φανάρια, εξήγησε ότι οι εμπειρογνώμονες έκριναν ότι δεν είναι συμβατή με τα έξυπνα συστήματα σηματοδότησης που προωθούνται στην Ευρώπη, καθώς μπορεί να δημιουργήσει σύγχυση στους οδηγούς. Σημείωσε επίσης ότι αυτή τη στιγμή το Τμήμα Δημοσιών Έργων είναι στην προσπάθεια «να ξεκινήσει μια δράση για τοποθέτηση των λεγόμενων έξυπνων φώτων το οποίο σύστημα θα μπορεί αυτόνομα να διαπιστώσει αν υπάρχει τροχαία κίνηση, αν υπάρχει συμφόρηση, αν πρέπει να είναι πράσινο ή κόκκινο σηματοδότης».
Οδικά έργα και αναβάθμιση του δικτύου
Αναφερόμενος στον πρώτο πυλώνα της πολιτικής του Υπουργείου, που αφορά τις ταχύτερες μετακινήσεις, ο Υπουργός σημείωσε ότι το 2025 βρίσκονταν σε εξέλιξη εννέα σημαντικά οδικά έργα.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η πρώτη φάση του δρόμου Λεμεσού – Σαϊττά, η κατασκευή των αυτοκινητοδρόμων Λευκωσίας – Παλαιχωρίου και Αστρομερίτη – Ευρύχου, καθώς και η αναβάθμιση της γέφυρας στην Καλαβασό. Όπως σημείωσε, το έργο στη γέφυρα ήταν απαραίτητο για λόγους ασφάλειας, παρά την ταλαιπωρία που προκάλεσε προσωρινά στους οδηγούς.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στα έργα σταθεροποίησης του παλαιού δρόμου Πάφου – Λεμεσού στην περιοχή της Πέτρας του Ρωμιού, τα οποία χαρακτήρισε ιδιαίτερα απαιτητικά από πλευράς πολιτικής μηχανικής.
Παράλληλα συνεχίζονται έργα όπως ο παραλιακός δρόμος Λάρνακας – Δεκέλειας, που αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του έτους, καθώς και έργα βελτίωσης της πρόσβασης στην Επισκοπή. Σημαντική ήταν επίσης η περιοδική συντήρηση αυτοκινητοδρόμων στην επαρχία Λευκωσίας.
Στο επίπεδο των μελετών, το Υπουργείο προχώρησε στην προετοιμασία έργων όπως ο αυτοκινητόδρομος Δένειας – Αστρομερίτη, ο δρόμος Πόλης Χρυσοχούς – Στρουμπιού και η δεύτερη φάση του δρόμου Λεμεσού – Σαϊττά. Παράλληλα προωθούνται οι επόμενες φάσεις του περιμετρικού αυτοκινητοδρόμου Λευκωσίας.
Στο πλαίσιο της παρουσίασης του απολογισμού για το 2025, ο Υπουργός Μεταφορών ανέφερε ότι ο συνολικός προϋπολογισμός για το 2025 ήταν πέραν των 500 εκατομμυρίων, χωρίς να περιλαμβάνονται τα κόστη για τα έργα που αναλαμβάνει σε άλλα υπουργεία.
Ανέφερε επίσης ότι η επιβατική κίνηση ανήλθε στα 13,7 εκατομμύρια, ένας αριθμός ρεκόρ, που «δείχνει τη σοβαρή δουλειά που έγινε όχι μόνο στη διαχείριση των αεροδρομίων αλλά και στην ανάπτυξη του τουριστικού και επιχειρηματικού μοντέλου». Εξέφρασε παράλληλα την ελπίδα ότι φέτος, παρά τα όσα συμβαίνουν, θα «είναι ακόμα μια καλή χρονιά και τουλάχιστον να φτάσουμε σε αυτά τα επίπεδα».
Πηγή: ΚΥΠΕ