Μελέτη Cyprus Institute: Κλιματική αλλαγή και θερμικό στρες πλήττουν βοοειδή

Σοβαρή και διαρκώς αυξανόμενη απειλή για την παγκόσμια κτηνοτροφία συνιστά η κλιματική αλλαγή, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη του Cyprus Institute (CyI), σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών Κύπρου. Τα ευρήματα δείχνουν ότι, χωρίς ουσιαστική μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, οι επιπτώσεις στην παραγωγικότητα και την επιβίωση των βοοειδών ενδέχεται να γίνουν εμφανείς ήδη από το 2050, με δραματική επιδείνωση έως το τέλος του αιώνα.
Η μελέτη εστιάζει στο φαινόμενο του θερμικού στρες, το οποίο προκαλείται όταν οι αυξημένες θερμοκρασίες σε συνδυασμό με υψηλά επίπεδα υγρασίας ξεπερνούν τα φυσιολογικά όρια αντοχής των ζώων. Στα βοοειδή, οι συνθήκες αυτές οδηγούν σε απώλεια βάρους, προβλήματα γονιμότητας και σημαντική μείωση τόσο της ποσότητας όσο και της ποιότητας της γαλακτοπαραγωγής, ενώ σε ακραίες περιπτώσεις μπορεί να αποβούν ακόμη και θανατηφόρες.
Όπως επισημαίνεται, τα όρια αντοχής των βοοειδών είναι συγκρίσιμα –ή και υψηλότερα– από εκείνα άλλων ειδών εκτροφής, γεγονός που σημαίνει ότι αιγοπρόβατα, χοίροι και πουλερικά ενδέχεται να αντιμετωπίσουν εξίσου σοβαρούς ή και μεγαλύτερους κινδύνους στο μέλλον.
Δραματική αύξηση των ακραίων συνθηκών
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό PLOS Climate, αξιοποιεί προηγμένες τεχνικές μηχανικής μάθησης για την εκτίμηση της μελλοντικής έκθεσης των βοοειδών σε θερμικό στρες, υπό διαφορετικά σενάρια εκπομπών. Συνδυάζοντας προβολές θερμοκρασίας και υγρασίας, οι ερευνητές καταγράφουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στα συστήματα κτηνοτροφίας παγκοσμίως.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι περίοδοι έντονου θερμικού στρες, οι οποίες ήταν εξαιρετικά σπάνιες πριν το 2020, αναμένεται να καταστούν ολοένα και συχνότερες τις επόμενες δεκαετίες. Σε σενάρια υψηλών εκπομπών, τέτοια ακραία φαινόμενα θα μπορούσαν να αυξηθούν έως και δώδεκα φορές μέχρι το τέλος του αιώνα, ασκώντας πρωτοφανή πίεση στην κτηνοτροφία και τη γαλακτοπαραγωγή.
«Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι οι τάσεις αυτές ενδέχεται να έχουν σοβαρές συνέπειες για την κτηνοτροφία, τη γαλακτοπαραγωγή και συνολικά για τα συστήματα τροφίμων, με άμεσες επιπτώσεις στην επισιτιστική ασφάλεια και τις αγροτικές οικονομίες», δήλωσε ο δρ Μάρκο Νέιρα, κύριος συγγραφέας της μελέτης και ερευνητής στο Κέντρο Έρευνας Κλίματος και Ατμόσφαιρας του CyI.
Ιδιαίτερη σημασία για Κύπρο και Ανατολική Μεσόγειο
Η μελέτη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα για την Κύπρο και την Ανατολική Μεσόγειο, περιοχές όπου τα κύματα καύσωνα γίνονται ήδη πιο συχνά, μεγαλύτερης διάρκειας και εντονότερα. Αν και βραχυπρόθεσμα μέτρα, όπως η βελτίωση της σκίασης, του αερισμού και των συστημάτων ψύξης, μπορούν να περιορίσουν άμεσα τους κινδύνους, οι ερευνητές υπογραμμίζουν την ανάγκη για μακροπρόθεσμες και στρατηγικές λύσεις.
Μεταξύ των πιο ελπιδοφόρων προσεγγίσεων περιλαμβάνονται προγράμματα γενετικής βελτίωσης για την εκτροφή ζώων με μεγαλύτερη αντοχή στη θερμότητα. Τα προγράμματα αυτά θεωρούνται οικονομικά αποδοτικά και εύκολα επεκτάσιμα, ενώ θα μπορούσαν να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα του αγροτικού τομέα και να στηρίξουν τη συνέχιση της παραγωγής προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας, όπως το χαλλούμι, που αποτελεί βασικό στοιχείο της κυπριακής αγροτικής ταυτότητας.
Climate change is affecting more than the weather — it’s threatening food production.
— The Cyprus Institute (@CyprusInstitute) January 29, 2026
New research led by The Cyprus Institute shows that rising temperatures and humidity are increasing thermal stress in cattle, reducing milk production and putting livestock health at risk… pic.twitter.com/38arCLPyRf