Μαριλένα Ραουνά: Υψηλά τα διακυβεύματα για την Ευρωπαϊκή Ένωση Στιγμή ευθύνης η Κυπριακή Προεδρία

Προσεγγίζουμε τον ρόλο της Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ ως μια στιγμή ευθύνης και ως κράτος μέλος που αντιλαμβάνεται πόσο υψηλά είναι σήμερα τα διακυβεύματα για την Ευρωπαϊκή Ένωση, δήλωσε την Τετάρτη η Υφυπουργός για Ευρωπαϊκά Θέματα, Μαριλένα Ραουνά, αναφερόμενη στις προτεραιότητες της Κυπριακής Προεδρίας στην ΕΕ και τονίζοντας πως η ανάληψη της Προεδρίας έγινε έπειτα από δύο χρόνια εντατικής προετοιμασίας.
Παράλληλα, μιλώντας σε ανταποκριτές των ευρωπαϊκών μέσων ενημέρωσης που καλύπτουν το ευρωπαϊκό ρεπορτάζ στις Βρυξέλλες, στο πλαίσιο δημοσιογραφικής διάσκεψης στο Κέντρο Τύπου της Κυπριακής Προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στη Λευκωσία, η κ. Ραουνά τόνισε ότι η Κύπρος αναλαμβάνει την Προεδρία ως ένα μικρό κράτος μέλος με ένα μεγάλο εθνικό ζήτημα «και αυτό μας δίνει την ικανότητα να έχουμε τα σωστά διπλωματικά αντανακλαστικά». Υπογράμμισε πως, επειδή έχουμε το εθνικό ζήτημα, επειδή αποτελούμε μέρος μιας εξαιρετικά σύνθετης και ταραχώδους περιοχής, έχουμε αναπτύξει τη διπλωματική εμπειρία για να κινούμαστε αποτελεσματικά μέσα στην πολυπλοκότητα, να επιδεικνύουμε ανθεκτικότητα απέναντι στις αντιξοότητες και σε περιόδους κρίσης, να εστιάζουμε σε αυτό που πραγματικά έχει σημασία, να ιεραρχούμε σωστά και να βλέπουμε τη μεγάλη εικόνα.
Η Κύπρος, ως ένα ακόμη μικρό κράτος μέλος που ασκεί την Προεδρία, σημείωσε η κ. Ραουνά, έχει και το πρόσθετο πλεονέκτημα ότι μπορεί πράγματι να αφήσει στην άκρη την εθνική ατζέντα και να επικεντρωθεί αποκλειστικά στην ευρωπαϊκή ατζέντα, λειτουργώντας ως μια Προεδρία που μπορεί να επιδείξει την αναγκαία ευελιξία και προσαρμοστικότητα για να φέρει αποτελέσματα. «Ως μικρό κράτος-μέλος, έχουμε επίσης την ικανότητα να ακούμε, να είμαστε συμπεριληπτικοί, να εργαζόμαστε για τη γεφύρωση διαφορών και να εστιάζουμε στην επίτευξη απτών αποτελεσμάτων. Άλλωστε, ήδη από την πρώτη εβδομάδα της Προεδρίας μας, έχουμε συμφωνία για τη Mercosur», συμπλήρωσε.
Η κ. Ραουνά τόνισε ότι, όπως έχει επανειλημμένα δηλώσει ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, η Προεδρία αποτελεί εθνική προτεραιότητα.
Ταυτόχρονα, συνέχισε, ο ρόλος της Προεδρίας του Συμβουλίου δεν είναι απλώς ένας θεσμικός ρόλος που μας απονέμεται από τις Συνθήκες. «Τον προσεγγίζουμε ως μια στιγμή ευθύνης και ως κράτος μέλος που αντιλαμβάνεται πόσο υψηλά είναι σήμερα τα διακυβεύματα για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Την ανάγκη να μεταφράσουμε τους στρατηγικούς στόχους σε απτά αποτελέσματα και εργαλεία και να ξεδιπλώσουμε τις στρατηγικές μας προτεραιότητες ως Ένωση», ανέφερε.
Στις Βρυξέλλες, πρόσθεσε η κ. Ραουνά, συχνά γίνεται λόγος για το μέγεθος της Κύπρου, ενός από τα μικρότερα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που καλείται να διαχειριστεί ιδιαίτερα απαιτητικές και εκτεταμένες ατζέντες. Και ενώ αυτό είναι πράγματι σωστό, το μέγεθός μας και η γεωγραφική μας θέση είναι, στην πραγματικότητα, εκεί όπου έγκειται η δύναμή μας. Και εκεί έγκειται και η δύναμή μας σε σχέση με την Προεδρία», συμπλήρωσε.
Η Υφυπουργός τόνισε πως, όταν μιλάμε για τη σημασία της τήρησης του διεθνούς δικαίου, όταν μιλάμε για τη σημασία του σεβασμού της εδαφικής ακεραιότητας, της κυριαρχίας και της ανεξαρτησίας — είτε αυτό αφορά την Ουκρανία είτε το Βασίλειο της Δανίας και τη Γροιλανδία — το λέμε από προσωπική, βιωματική εμπειρία. «Διότι η Κύπρος ζει με τις συνέπειες της παραβίασης του διεθνούς δικαίου εδώ και πάνω από 50 χρόνια και στην πραγματικότητα, είμαστε το τελευταίο κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης που τελεί υπό στρατιωτική κατοχή», δήλωσε.
Υπογράμμισε πως, αν κοιτάξετε την οροσειρά (σ.σ. αναφερόμενη στον Πενταδάκτυλο) που διασχίζει τη Λευκωσία, θα δείτε το αποτύπωμα της κατοχής, κάτι με το οποίο οι Κύπριοι, οι Ευρωπαίοι πολίτες, ζουν καθημερινά. Το γεγονός αυτό, σημείωσε, μας δίνει μια πολύ μοναδική οπτική και μια ιδιαίτερη ευαισθησία και ενσυναίσθηση όταν πρόκειται για την Ουκρανία.
Υπογράμμισε πως, το γεγονός αυτό ήταν κάτι που συζητήσαμε όταν ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης επισκέφθηκε το Κίεβο στις 4 Δεκεμβρίου, όπου παρουσιάσαμε 19 πρωτοβουλίες που σκοπεύουμε να αναλάβουμε ως Προεδρία σε σχέση με την Ουκρανία. «Είναι κάτι που ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης συζήτησε επίσης με τον Πρόεδρο Ζελένσκι, όταν εκείνος προσκλήθηκε στην τελετή έναρξης της Κυπριακής Προεδρίας μόλις την περασμένη εβδομάδα», επεσήμανε η κ. Ραουνά.
Παράλληλα τόνισε πως, η Κύπρος είναι επίσης ένα κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης που το διπλωματικό του αποτύπωμα είναι πολύ μεγαλύτερο από τη γεωγραφική του κταση. «Αυτό αφορά την Ανατολική Μεσόγειο, όπου εργαζόμαστε συστηματικά για την προώθηση της περιφερειακής συνεργασίας και για να λειτουργούμε ως παράγοντες ασφάλειας και σταθερότητας, ως κράτος μέλος που γνωρίζει τη σημασία της περιοχής, την κατανοεί σε βάθος και έχει μακροχρόνιες σχέσεις εμπιστοσύνης. Σε αυτή την περιοχή, η εμπιστοσύνη είναι το πιο πολύτιμο αγαθό. Δεν οικοδομείται από τη μια μέρα στην άλλη, αλλά δοκιμάζεται και εδραιώνεται μέσα από δεκαετίες διπλωματικών σχέσεων», δήλωσε .
Οι προτεραιότητες
Η κ. Ραουνά τόνισε ότι, «αυτό που φέρνουμε, λοιπόν, στο τραπέζι είναι μια διεύρυνση του φακού μέσα από τον οποίο, ως Ευρωπαϊκή Ένωση, επιδιώκουμε την υλοποίηση των στρατηγικών μας προτεραιοτήτων».
Αναφερόμενη στις προτεραιότητες της Κυπριακής Προεδρίας, η Υφυπουργός επεσήμανε πως αυτές είναι: άμυνα και ασφάλεια, μετανάστευση, ανταγωνιστικότητα, ενίσχυση του ρόλου της Κύπρου ως παγκόσμιου δρώντα, διεθνείς εμπορικές συμφωνίες, κοινωνική συνοχή. «Είμαστε η πρώτη Προεδρία που έχει συμπεριλάβει την προσιτή στέγαση ως προτεραιότητα, στον τέταρτο πυλώνα μας», ανέφερε.
Το σύνθημά μας, συνέχισε η κ. Ραουνά και ο βασικός μας στόχος ως Προεδρία είναι μια οικονομική ένωση ανοιχτή στον κόσμο. «Διότι γνωρίζουμε ότι η ρωσική εισβολή και η συνεχιζόμενη επιθετικότητα κατά της Ουκρανίας κατέρριψαν οριστικά την ψευδαίσθηση ότι, ως Ευρωπαϊκή Ένωση, μπορούμε να θεωρούμε τη σταθερότητα και την ειρήνη δεδομένες και αποκάλυψαν επίσης τις στρατηγικές μας εξαρτήσεις, είτε στον τομέα της ασφάλειας είτε στον οικονομικό και εμπορικό τομέα», εξήγησε.
Επισήμανε πως, η στρατηγική αυτονομία δεν μπορεί πλέον να παραμένει θεωρητική. Είναι κάτι που συζητούμε εκτενώς τα τελευταία χρόνια στις Βρυξέλλες και πιστεύουμε, ως Προεδρία, ότι τώρα είναι η στιγμή να της δώσουμε ουσιαστικό περιεχόμενο. Για εμάς, αυτονομία σημαίνει την οικοδόμηση της ικανότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ενεργεί ανεξάρτητα. Είναι συνώνυμη της ανεξαρτησίας. Να προστατεύουμε τους πολίτες μας, να υπερασπιζόμαστε τις αξίες μας, να παραδίδουμε αποτελέσματα. Πρόκειται για ισχύ μέσω συνεργασίας. Για μια εξωστρεφή, όχι εσωστρεφή, Ένωση», ανέφερε.
Οι πυλώνες
Η Υφυπουργός ανέφερε ότι, η Προεδρία της Κύπρου, δομείται γύρω από πέντε αλληλένδετους πυλώνες, πό τον στόχο μιας πιο αυτόνομης Ένωσης ανοιχτής στον κόσμο.
Ο πρώτος πυλώνας, εξήγησε η κ. Ραουνά, αφορά την αυτονομία μέσω της ασφάλειας, της άμυνας και της ετοιμότητας. «Και αυτό ξεκινά με τη στήριξή μας προς την Ουκρανία. Όπως έχει επαναλάβει ο Υπουργός (Εξωτερικών) κ. Κόμπος, η Ουκρανία παραμένει ύψιστη προτεραιότητα κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας. Είναι υπαρξιακό ζήτημα. Αφορά την ίδια την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας και θα δίνουμε προτεραιότητα στη στήριξη της Ουκρανίας ανά πάσα στιγμή», συμπλήρωσε.
Στην αμυντική ετοιμότητα και προετοιμασία, η Κύπρος θα επικεντρωθεί στην υλοποίηση βασικών αμυντικών πρωτοβουλιών: την εφαρμογή του SAFE, την έγκριση του πακέτου Defence Readiness Omnibus, το πακέτο στρατιωτικής κινητικότητας, καθώς και τη στήριξη εμβληματικών ευρωπαϊκών αμυντικών έργων που ενισχύουν την ικανότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ενεργεί. «Θα εργαστούμε, κατά τη διάρκεια της Προεδρίας μας, για την εμβάθυνση της συνεργασίας ΕΕ–ΝΑΤΟ με τρόπο συμπεριληπτικό και αμοιβαία επωφελή, ενισχύοντας τη συνεργασία με ομοϊδεάτες εταίρους», δήλωσε η κ. Ραουνά.
Τόνισε ότι, η ασφάλεια, δεν είναι μονοδιάστατη, φέρνοντας ως παράδειγμα την προσέγγιση της μετανάστευσης και από την οπτική της ασφάλειας, που αποτελεί μία από τις προτεραιότητες της Προεδρίας. Επισήμανε ότι, κατά τη διάρκεια της Προεδρίας θα προχωρήσει η εφαρμογή του Συμφώνου για το Άσυλο και τη Μετανάστευση, οι διαπραγματεύσεις για τον κανονισμό επιστροφών, καθώς και οι διαπραγματεύσεις για την έννοια των ασφαλών τρίτων χωρών και των ασφαλών χωρών καταγωγής. «Και επειδή είμαστε κράτος-μέλος πρώτης γραμμής, που επί σειρά ετών αντιμετώπισε δυσανάλογες μεταναστευτικές πιέσεις, αλλά και κράτος-μέλος που τα τελευταία τρία χρόνια, μέσω των πολιτικών αυτής της κυβέρνησης, έχει επιτύχει συγκεκριμένα αποτελέσματα στη διαχείριση της μετανάστευσης, θα εστιάσουμε όχι μόνο στην εσωτερική, αλλά και στην εξωτερική διάσταση του ζητήματος», σημείωσε.
Στο πλαίσιο της ασφάλειας, η κ. Ραουνά τόνισε πως έχει συμπεριληφθεί και η ασφάλεια των υδάτων, «διότι αφορά τη διαχείριση κρίσιμων πόρων».
Ο δεύτερος πυλώνας των προτεραιοτήτων αφορά την αυτονομία μέσω της ανταγωνιστικότητας. Η κ. Ραουνά τόνισε ότι μπορούμε να μιλάμε για μια πιο αυτόνομη Ένωση μόνο αν μιλάμε για μια πιο ανταγωνιστική Ένωση. «Εδώ θα εστιάσουμε στη μείωση της γραφειοκρατίας, στην απλούστευση, στην προώθηση των omnibus πακέτων, στην ενίσχυση της ενιαίας αγοράς, στην προώθηση της καινοτομίας, στην εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς, της ένωσης κεφαλαίων και επενδύσεων, καθώς και στο ζήτημα της ενεργειακής αυτονομίας και των διασυνδέσεων. Κατά τη διάρκεια της Προεδρίας μας, όπως γνωρίζετε πολύ καλά, θα διεξαχθούν και οι διαπραγματεύσεις για το εξαιρετικά σημαντικό πακέτο Ελλάδας», σημείωσε.
Αναφερόμενη στον τρίτο πυλώνα τόνισε ότι αφορά τη διεύρυνση και «τη δυναμική που υπάρχει πρέπει να τη μεταφράσουμε σε απτά αποτελέσματα. Να διασφαλίσουμε ότι η ατζέντα της διεύρυνσης παραμένει αξιόπιστη. Ναι, είναι μια διαδικασία που βασίζεται στην αξιοκρατία και στην αιρεσιμότητα. Αλλά είτε μιλάμε για την Ουκρανία και τη Μολδαβία είτε για τα Δυτικά Βαλκάνια, πρέπει να διασφαλίσουμε ότι, ως Ευρωπαϊκή Ένωση, όταν οι εταίροι μας παραδίδουν αποτελέσματα, παραδίδουμε και εμείς», επεσήμανε.
Όσον αφορά τη Μέση Ανατολή, τη νότια γειτονία και τον Κόλπο, η κ. Ραουνά είπε πως «τα τοποθετούμε στο προσκήνιο. Και αυτό διότι τα βλέπουμε ως κρίσιμο στοιχείο της εξίσωσης για την επίτευξη των βασικών προτεραιοτήτων του έτους είτε μιλάμε για ανταγωνιστικότητα είτε για διαφοροποίηση της ενέργειας είτε για τον ρόλο μας ως διεθνούς εμπορικού εταίρου. Αυτή η περιοχή πρέπει να αποτελεί μέρος της στρατηγικής μας εξίσωσης».
Η Υφυπουργός τόνισε πως, κατά το άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που θα πραγματοποιηθεί στην Κύπρο στις 23 και 24 Απριλίου, ένα μέρος του θα αφορά την εφαρμογή του Συμφώνου για τη Μεσόγειο, το οποίο θα υλοποιηθεί κατά τη διάρκεια της Προεδρίας. «Στόχος είναι να προσκληθούν οι δέκα χώρες της νότιας γειτονίας να συμμετάσχουν σε μέρος των εργασιών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εργαζόμαστε ώστε να ανακοινωθούν τα πρώτα έργα στο πλαίσιο του Συμφώνου για τη Μεσόγειο, κάτω από τον καθέ έναν από τους τρεις πυλώνες του. Είναι κάτι που θα συζητήσουμε με το Σώμα των Επιτρόπων και με την Πρόεδρο, οι οποίοι θα βρίσκονται εδώ αύριο για τη συνεδρίαση του Κολλεγίου», κατέληξε.