Μέχρι Ιούνιο ν/σ για συνταξιοδοτικό, Μάρτιο για συλλογικές συμβάσεις

Στόχος είναι μέχρι τον Ιούνιο του 2026 να κατατεθεί το νομοσχέδιο για τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος που αφορά τον πρώτο πυλώνα, δηλαδή τις συνταξιοδοτικές παροχές, δήλωσε ο Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Μαρίνος Μουσιούττας, στην πρώτη συνάντηση του ως Υπουργός με τα μέλη της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εργασίας.
Ταυτόχρονα, ο Υπουργός Εργασίας είπε ότι στόχος είναι πριν κλείσει η Βουλή για τις εκλογές, δηλαδή τέλος του Φεβρουαρίου, αρχές Μαρτίου, να κατατεθεί το νομοσχέδιο στο οποίο αναφέρεται, εκτός των άλλων, ότι οι συλλογικές συμβάσεις θα καλύψουν το 80% των εργαζομένων και πρόσθεσε πως η Κύπρος βρίσκεται σήμερα στο 40% με 45%.
Ο Άντης Αποστόλου, Διευθυντής του Τμήματος Εργασιακών Σχέσεων στο Υπουργείο, είπε ότι η οδηγία προβλέπει ότι κράτη μέλη, τα οποία «έχουν κάτω από 80% κάλυψη από συλλογικές συμβάσεις, πρέπει να εκπονήσουν στρατηγικό σχέδιο δράσης το οποίο να υποβληθεί μέχρι το τέλος Οκτωβρίου του 2026».
Αναφερόμενος αρχικά στην Επιτροπή της οποίας ήταν μέλος ως βουλευτής, ο κ. Μουσσιούτας είπε ότι ανεξαρτήτως των διαφορετικών απόψεων που μπορεί να υπάρχουν, η Επιτροπή καταφέρνει στο τέλος να βρίσκει την κοινή συνισταμένη και να προωθεί είτε προτάσεις νόμου είτε τα νομοσχέδια, τα οποία σκοπό έχουν να βοηθήσουν τον κόσμο στους τομείς της εργασίας είτε αυτό ονομάζεται κοινωνική ασφάλιση, είτε ονομάζεται εργασιακές σχέσεις, όρια απασχόλησης και άλλα.
Σε σχέση με τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση, ο κ. Μουσιούττας είπε ότι όντως είχε αναφερθεί όταν ήταν στη Βουλή ότι περί το τέλος του έτους θα είχαν τα νομοσχέδια, αλλά αυτό έχει αλλάξει και πρόσθεσε πως τα νομοσχέδια για την συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση αναμένεται να κατατεθούν στη Βουλή μέχρι τον Ιούνιο του 2026, λόγω του ότι οι εταίροι ζητούν πρόσθετες διευκρινίσεις, ενώ κανένας εταίρος δεν έδωσε απόψεις.
Το επίδομα χαμηλοσυνταξιούχου, η επενδυτική πολιτική για το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων και τα επιδόματα και οι συντάξεις, καθώς επίσης και το πέναλτι του 12% είναι θέματα τα οποία θα περιέχονται στο νομοσχέδιο, ανέφερε και εξέφρασε την ελπίδα ότι το συντομότερο δυνατόν, εφόσον ολοκληρωθεί αυτός ο κύκλος των διαβουλεύσεων με τους εταίρους, θα γίνει η δημοσίευση για τυχόν σχόλια από τον κόσμο.
Ο Υπουργός Εργασίας είπε ότι ενώ έχουν προηγηθεί τουλάχιστον 12 συνεδρίες του Σώματος και σε τεχνικό επίπεδο με τον αναλογιστή να τους επεξηγήσει τις πρόνοιες του πρώτου πυλώνα και του μηδενικού πυλώνα στο νομοσχέδιο, οι εταίροι στην τελευταία συνεδρία του Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος ζήτησαν πρόσθετες διευκρινίσεις και πρόσθεσε ότι για αυτό τον σκοπό αποφασίστηκε κατά το τελευταίο Εργατικό Συμβουλευτικό Σώμα, που ήταν πριν 10 μέρες, στην επόμενη συνεδρία του Σώματος που θα γίνει μέσα στις αρχές του Φεβρουαρίου, να γίνει ξανά μία τελική ενδελεχής ενημέρωση σε όλους.
«Ζητήσαμε να είναι παρόντες και τα μέλη της τεχνικής επιτροπής, αλλά και τα μέλη του Σώματος (κοινωνικοί εταίροι), να ακούσουν ξανά την ανάλυση για τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση, να εκφέρουν τις απόψεις και εισηγήσεις τους, ούτως ώστε σε επόμενο Εργατικό Συμβουλευτικό Σώμα να μπορέσουν να προχωρήσουν», πρόσθεσε.
Αναφορικά μέχρι που έχει φθάσει ο διάλογος, ο κ. Μουσιούττας είπε ότι έχει γίνει ανάλυση του πρώτου πυλώνα που αφορά τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση και τέσσερα από τα επιδόματα (γήρατος, ανικανότητας, χηρείας και ορφάνιας).
Ανέφερε ότι θα ακούσουν τις απόψεις των κοινωνικών εταίρων, εισηγήσεις για βελτίωση ή προβληματισμούς τους και ακολούθως θα πάρει την πορεία του το νομοθέτημα, δηλαδή δημόσια διαβούλευση, πρόταση προς το Υπουργικό Συμβούλιο και κατάθεση μέχρι τον Ιούνιο στη Βουλή των Αντιπροσώπων.
Πρόσθεσε ότι μέσα στο νομοσχέδιο θα υπάρχουν και στοιχεία που αναφέρονται για τον τρόπο χειρισμού του αποθεματικού του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων, δηλαδή τον τρόπο που επενδύει το ταμείο και πώς θα γίνει η αποπληρωμή του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλής.
Ανέφερε ότι στον ίδιο πυλώνα περιλαμβάνεται η επενδυτική πολιτική του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων, η οποία συζητείται με τον Υπουργό Οικονομικών, και εφόσον διαμορφωθεί μέχρι αρχές Φεβρουαρίου, η τελική θέση θα την ανακοινώσουν στους εταίρους.
«Μέσα στο Φεβρουάριο θα έχουμε τη θέση μας για την επενδυτική πολιτική που θα αναφέρουμε στους κοινωνικούς εταίρους, θα ακούσουμε τυχόν απόψεις τους για τον πρώτο πυλώνα που είναι τα συνταξιοδοτικά και επίσης είναι ο πυλώνας μηδέν, ο οποίος αφορά το επίδομα χαμηλοσυνταξιούχου, πρόσθεσε.
Και αυτό θα περιληφθεί μέσα στη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση, ανέφερε και πρόσθεσε ότι γίνεται μία συνεννόηση με τον Υπουργό Οικονομικών και την Υφυπουργό Πρόνοιας, ούτως ώστε να υπάρχει μία ενιαία κυβερνητική πολιτική.
Ο Υπουργός Εργασίας είπε ένα ποσό της τάξης των 11 με 12 δισεκατομμυρίων ευρώ, το οποίο σήμερα είναι κατατεθειμένα στους λογαριασμούς του κράτους, είναι δανεισμένα από το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων στο κράτος και πρόσθεσε ότι η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση θα καλύψει και αυτό το στοιχείο, καθώς επίσης και το «μικρό τσεκούδι» των χαμηλοσυνταξιούχων.
Όλα θα ενσωματωθούν σε ένα ούτως ώστε να μην υπάρχουν πολλές πηγές παροχής ωφελημάτων, πρόσθεσε.
«Θεωρώ ότι έχει εξαντληθεί σε μεγάλο βαθμό ο διάλογος για τον πρώτο πυλώνα και ευελπιστώ ότι μέσα στο Φεβρουάριο θα έχουμε τις απόψεις τους για να μπορέσουμε να προχωρήσουμε», πρόσθεσε.
Σε σχέση με το θέμα του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων, ο Υπουργός Εργασίας είπε ότι το 95% των εισροών στο ταμείο κατατίθενται στο πάγιο ταμείο της Δημοκρατίας με έναν επιτόκιο σήμερα 2,16% και πρόσθεσε πριν από δύο χρόνια, τα επιτόκια είχαν φτάσει μέχρι το 4,75%.
Σημείωσε ότι το 5% του ποσού είναι κατατεθειμένο σε τράπεζες με έγκριση του Υπουργού Οικονομικών.
«Η ούτω καλούμενη σημερινή επενδυτική πολιτική σίγουρα θα διαφοροποιηθεί μέσα στα πλαίσια της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης για να μπορεί να αποφέρει, χωρίς κίνδυνο, περισσότερα οφέλη στο ταμείο και στους εργαζομένους», υπογράμμισε.
Αναφερόμενος σε ένα άλλο νομοσχέδιο που εκκρεμεί που αφορά τη ρύθμιση της επ’ αμοιβής πρακτικής άσκησης, ο κ. Μουσιούττας είπε ότι υπάρχουν αρκετές διαφορές μεταξύ και των εταίρων αλλά και των οργανώσεων που έχουν σχέση με αυτό, όπως είναι φοιτητικές και οργανώσεις νεολαίας.
«Πρόθεση του Υπουργείου είναι να προχωρήσει στη συζήτηση ούτως ώστε όσο πιο σύντομα γίνεται, να μπορέσει να φτάσει σε μια εισήγηση για να προωθηθεί στη Βουλή ή στη νέα Βουλή για έγκριση, για μελέτη και έγκριση», πρόσθεσε.
Αναφορικά με τη χορηγία με οποιονδήποτε τρόπο των γονέων των παιδιών, τα οποία για λόγους υγείας χρειάζεται να παραμείνουν αρκετό χρόνο είτε στο εξωτερικό είτε στο εσωτερικό, με αποτέλεσμα ο γονέας ή οι γονείς να χρειάζεται να βρίσκονται μαζί με τα παιδιά τους κάτι συνεπάγεται ότι θα φύγουν από τη δουλειά τους, ο κ. Μουσιούττας είπε ότι πρόθεση του Υπουργείου είναι να εξεύρουμε το συντομότερο δυνατό τρόπους για να βελτιώσουμε την υφιστάμενη κατάσταση.
Είπε ακόμη ότι επιφανειακά έχει συζητηθεί με τους εταίρους ο πυλώνας δύο και εδώ υπάρχει μια διαφορά μεταξύ μας και των εταίρων, αλλά είμαι σίγουρος, όπως είπε, ότι στο τέλος θα βρούμε την χρυσή τομή.
Απαντώντας σε ερωτήσεις για τον κατώτατο μισθό, ο Υπουργός Εργασίας είπε ότι είχε συναντήσεις τις τελευταίες ημέρες στην τεχνική επιτροπή σε σχέση με το εναρμονιστικό νομοσχέδιο για τον κατώτατο μισθό για το οποίο «έχουμε καθυστερήσει ως κράτος».
Ανέφερε ότι το νομοσχέδιο συζητείτο τον περασμένο Οκτώβριο αλλά διακόπηκε η συζήτηση γιατί υπήρξε προσφυγή της Δανίας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και το αποτέλεσμα της εκδίκασης ήταν πριν περίπου δύο μήνες.
«Με βάση το αποτέλεσμα της προσφυγής της Δανίας αναθεωρήθηκε το νομοσχέδιο», ανέφερε και πρόσθεσε ότι μετά από αυτό συνέχισε η συζήτηση του νομοσχεδίου ενώπιον της τεχνικής επιτροπής για να έρθει στη συνέχεια στο Εργατικό Συμβουλευτικό Σώμα.
Κατώτατος μισθός – Προσφυγή Δανίας
Πιο αναλυτικά αναφορικά με την προσφυγή της Δανίας για τον κατώτατο μισθό, ο Άντης Αποστόλου, Διευθυντής του Τμήματος Εργασιακών Σχέσεων στο Υπουργείο, είπε ότι «θα διαμορφωθεί μια σημαντική νομοθεσία έστω και εάν είναι εναρμονιστική» και η οποία θα κινείται σε δύο βάσεις: η μια αφορά τις διαδικασίες καθορισμού κατώτατου μισθού είτε με νομοθεσίες είτε με συλλογικές συμβάσεις και το δεύτερο αφορά την υποχρέωση των κρατών μελών να βρουν μηχανισμούς και να εκπονήσουν σχέδιο δράσης στις περιπτώσεις που οι συλλογικές συμβάσεις είναι κάτω από 80% για να διευρυνθεί η συλλογική διαπραγμάτευση και οι συλλογικές συμβάσεις.
Ανέφερε ότι είχαν προηγηθεί τρεις συνεδρίες στην τεχνική επιτροπή πριν την προσφυγή της Δανίας και «είχε ετοιμαστεί ένα νομοσχέδιο πάνω στο οποίο δουλεύαμε με τους κοινωνικούς εταίρους», παρά τις κάποιες διαφωνίες.
«Με την πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου κάποια από τα θέματα που υπήρχαν διαφωνίες οι δύο πλευρές απαντήθηκαν και αυτό βοήθησε το Υπουργείο να διαμορφώσει κάποιες πρόνοιες του νομοσχεδίου και στο Εργατικό Συμβουλευτικό Σώμα αποφασίστηκε να δούμε ξανά τα θέματα», πρόσθεσε.
Ο κ. Αποστόλου είπε ότι το νομοσχέδιο θα σταλεί στις επόμενες ημέρες στον Υπουργό και όταν μπορέσουμε να καταλήξουμε σε νόμο θα αποτελεί «ένα από τους σημαντικούς νόμους στα εργασιακά».
Ανέφερε ότι η ευρωπαϊκή οδηγία όπως έχει διαμορφωθεί σε ό,τι αφορά τον τρόπο καθορισμού του κατώτατου μισθού έβαζε μια υποχρέωση για δημιουργία Επιτροπής η οποία «να συμβουλεύει τον Υπουργό και το κάθε κράτος μέλος πώς θα καταλήγουν στον καθορισμό του κατώτατου μισθού».
Είπε ακόμη ότι η οδηγία στο αρχικό στάδιο κείμενο κατάγραφε κάποια κριτήρια και «η απόφαση του Δικαστηρίου ανέφερε ότι «εναπόκειται στα κράτη μέλη να αποφασίσουν τα κριτήρια».
Ο κ. Αποστόλου είπε ότι τα κράτη μέλη πρέπει να διασφαλίσουν ότι καθορίζονται κατώτατοι μισθοί είτε με νομοθεσίες είτε με καθολικά εφαρμοστέες συλλογικές συμβάσεις είτε με άλλους τρόπους.
Σχέδιο δράσης μέχρι Οκτώβριο για αύξηση 80% των συλλογικών συμβάσεων
Σε ό,τι αφορά στο θέμα των συμβάσεων, ο κ. Αποστόλου είπε ότι η οδηγία προβλέπει ότι κράτη μέλη, τα οποία «έχουν κάτω από 80% κάλυψη από συλλογικές συμβάσεις, πρέπει να εκπονήσουν στρατηγικό σχέδιο δράσης το οποίο πρέπει να υποβληθεί από τα κράτη μέχρι το τέλος Οκτωβρίου του 2026 μέσα από το οποίο οι κοινωνικοί εταίροι και τα κράτη μέλη θα μπορέσουν να καθορίσουν κάποιες διαδικασίες και δράσεις για να βοηθήσουν να αυξηθούν τα ποσοστά».
«Δεν καθορίζει ότι το 80% πρέπει να το πετύχεις άμεσα αλλά πρέπει να συμφωνηθούν μέσα από ένα στρατηγικό σχέδιο οι ενέργειες και οι δράσεις που θα βοηθήσουν στην διεύρυνση του κοινωνικού διαλόγου και των συλλογικών συμβάσεων και των συλλογικών διαπραγματεύσεων», πρόσθεσε.
Επιπλέον, ο κ. Αποστόλου είπε ότι «κάθε πέντε χρόνια πρέπει να γίνεται ανασκόπηση του στρατηγικού σχεδίου και να βλέπουμε πώς προχωρούμε και να διαμορφώνεται ανάλογα το επόμενο στρατηγικό σχέδιο, αν δεν πετύχει μια χώρα τον στόχο του 80%».
Ανέφερε ότι ετήσια θα πρέπει να υποβάλλονται στοιχεία με τον αριθμό των συλλογικών συμβάσεων, το ύψος (χαμηλό και υψηλό) των κατώτατων μισθών μέσα από τις συλλογικές συμβάσεις, τις ώρες εργασίες και τα ποσοστά κάλυψης με συλλογικές συμβάσεις.
Σε δηλώσεις μετά τη συνεδρία, ο Πρόεδρος της Επιτροπής Αντρέας Καυκαλιάς είπε ότι για τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού η Κυβέρνηση δηλώνει δια του Υπουργού Εργασίας ότι χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να καταθέσει τα νομοσχέδια, ότι είναι σε διάλογο με τους κοινωνικούς εταίρους.
Ανέφερε ότι «δεν μας ικανοποιεί το γεγονός ότι ζητήματα όπως η αύξηση της κατώτατης σύνταξης, το πέναλτι του 12%, η διάκριση στη σύνταξη χηρείας των ανδρών δεν έχουν επιλυθεί» και πρόσθεσε πως η Κυβέρνηση ζητά χρόνο αλλά οι συνταξιούχοι είναι δεδομένο ότι δεν μπορούν να περιμένουν.
Αναφορικά με την ρύθμιση της επ’ αμοιβής πρακτικής άσκησης των νέων, ο κ. Καυκαλιάς είπε ότι η Κυβέρνηση στο συγκεκριμένο ζήτημα «αλλάζει θέση, αναιρεί προηγούμενη δέσμευσή της ότι θα προχωρούσαμε με εθνική νομοθεσία, ανεξαρτήτως του πότε θα θεσπιστεί η ευρωπαϊκή οδηγία».
«Η διασύνδεση με τις διεργασίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο και τη συνομολόγηση ευρωπαϊκής οδηγίας συνιστά πισωγύρισμα και αρνητική εξέλιξη», πρόσθεσε.
Ανέφερε ότι αυτή η εξέλιξη μας απογοητεύει και πολύ περισσότερο απογοητεύει τους νέους που ανέμεναν πριν το τέλος του χρόνου, όπως «ήταν η δέσμευση της Κυβέρνησης, την κατάθεση νομοσχεδίου».
Αναφορικά με την παροχή στήριξης από το κράτος σε γονείς των οποίων τα παιδιά νοσούν με σοβαρές ασθένειες μέχρι και την ολοκλήρωση της θεραπείας τους, ο κ. Καυκαλιάς είπε ότι «εδώ υπάρχει ένα κενό» και «το κράτος ουσιαστικά δεν υποστηρίζει τους γονείς σε ό τι αφορά στην εργασία, στο να υπάρχει αναπλήρωση του εισοδήματος για όση περίοδο θα χρειαστεί ένας γονέας να είναι δίπλα από το παιδί του».
«Σήμερα η Κυβέρνηση και ο ίδιος ο Υπουργός παρουσιάστηκαν με διαφοροποιημένη θέση σε σχέση από προηγούμενες συναντήσεις που είχαμε για αυτό το ζήτημα και ο Υπουργός δεσμεύτηκε ενώπιον της Επιτροπής ότι σε μερικές εβδομάδες θα επανέλθει ενώπιον της Επιτροπής για να καταθέσει πρόταση, η οποία θα αντιμετωπίζει αυτό είναι το ζήτημα», πρόσθεσε.
Ο βουλευτής της ΔΗΠΑ Γιώργος Πενηνταέξ είπε ότι συζήτησαν πολλά θέματα ενώπιον της Επιτροπής και «έγινε μία πάρα πολύ εποικοδομητική συζήτηση για όλα τα ζητήματα».
Αναφερόμενος στο ζήτημα των συνοδών παιδιών που πάνε στο εξωτερικό κυρίως για θεραπείας και οι γονείς χάνουν πολλές φορές την εργασία τους, χωρίς να έχουν εισοδήματα, ο κ. Πενηνταέξ είπε ότι είναι ένα μακροχρόνιο θέμα και ήταν αίτημα των φιλανθρωπικών οργανώσεων και πρόσθεσε ότι αυτή τη στιγμή ο Υπουργός «το βλέπει με πολύ θετικό μάτι και είμαι σίγουρος ότι πολύ σύντομα θα έρθει και με ικανοποιητικές λύσεις για τους γονείς».
Πρόσθεσε ότι οι γονείς τέτοιων παιδιών «φτάνουν στο σημείο να θέλουν να πουλήσουν το σπίτι τους, να παίρνουν δάνεια ή να μην τους δίνουν δάνεια, να παίρνουν από συγγενείς τους χρήματα και αντιλαμβάνεστε πόσο δυσβάστακτα είναι τα οικονομικά προβλήματα, αλλά και τα κοινωνικά προβλήματα που συνοδεύουν ένα τέτοιο πρόβλημα όταν θα πρέπει να μεταβούν στο εξωτερικό για θεραπεία τα παιδιά τους».
Ανέφερε ότι δεν μπορεί να νοείται αυτός ο άνθρωπος που χάνει την εργασία του, ότι είναι άνεργος και σε 6 μήνες να σταματά το ανεργιακό επίδομα, ενώ στο εξωτερικό μπορεί να βρίσκεται 4 και 5 χρόνια άνεργος αυτός ο γονιός.