Κυρώσεις κατά Ρωσίας: Στο κάδρο βρετανικής κριτικής και η Κύπρος

Στο επίκεντρο κοινοβουλευτικής κριτικής στο Ηνωμένο Βασίλειο βρέθηκε εκ νέου η Κύπρος, καθώς περιλαμβάνεται μεταξύ των δικαιοδοσιών που, σύμφωνα με επίσημη βρετανική έκθεση, χρησιμοποιήθηκαν ως ενδιάμεσοι σταθμοί σε ύποπτες παραβιάσεις κυρώσεων κατά της Ρωσίας μετά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
Σύμφωνα με το BBC, η αναφορά στην Κυπριακή Δημοκρατία περιλαμβάνεται σε έκθεση του Γραφείου Εφαρμογής Χρηματοοικονομικών Κυρώσεων (OFSI) της βρετανικής κυβέρνησης, η οποία καταγράφει ότι άνω του 25% των υπό διερεύνηση παραβιάσεων κυρώσεων που αναφέρθηκαν από βρετανικές χρηματοπιστωτικές εταιρείες εμπλέκουν ενδιάμεσες δικαιοδοσίες. Μεταξύ αυτών αναφέρονται, πέραν της Κύπρου, οι Βρετανικές Παρθένες Νήσοι, η Ελβετία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Γκέρνζι, το Λουξεμβούργο, η Αυστρία και η Τουρκία.
Πίεση στο βρετανικό κοινοβούλιο
Με αφορμή την έκθεση, ο βουλευτής των Εργατικών Λόιντ Χάτον κατηγόρησε στη Βουλή των Κοινοτήτων τα υπεράκτια χρηματοοικονομικά κέντρα –συμπεριλαμβανομένων των Νήσων της Μάγχης– ότι δεν πράττουν αρκετά για την αποτροπή της διαφυγής ρωσικού χρήματος μέσω των συστημάτων τους.
«Ξανά και ξανά βλέπουμε ότι υπεράκτια χρηματοοικονομικά κέντρα έχουν εμπλακεί σε παρακάμψεις κυρώσεων. Αυτό είναι απλώς απαράδεκτο», ανέφερε χαρακτηριστικά, ζητώντας τη δημιουργία πλήρως ανοικτών δημόσιων μητρώων πραγματικών δικαιούχων.
Άμεσες διαψεύσεις από Γκέρνζι και Τζέρσεϊ
Οι κυβερνήσεις των δύο μεγαλύτερων Νήσων της Μάγχης, Γκέρνζι και Τζέρσεϊ, απέρριψαν κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς. Ο επικεφαλής εξωτερικών σχέσεων του Γκέρνζι, Στιβ Φάλα, δήλωσε ότι το νησί εφαρμόζει τις κυρώσεις «σε απόλυτο συγχρονισμό με το Ηνωμένο Βασίλειο».
Αντίστοιχη ήταν και η αντίδραση του Τζέρσεϊ, το οποίο τόνισε ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να το καθιστούν αυξημένο κίνδυνο για παραβίαση κυρώσεων, επισημαίνοντας ότι συγκαταλέγεται –μαζί με το Ηνωμένο Βασίλειο– στις ελάχιστες δικαιοδοσίες παγκοσμίως με τις υψηλότερες βαθμολογίες διαφάνειας και συνεργασίας, σύμφωνα με διεθνείς αξιολογήσεις.
Ζήτημα διαφάνειας και πραγματικών δικαιούχων
Ο κ. Χάτον επανέφερε το αίτημα για δημόσια προσβάσιμα μητρώα πραγματικών δικαιούχων, υποστηρίζοντας ότι χωρίς πλήρη διαφάνεια είναι αδύνατη η ουσιαστική ιχνηλάτηση ύποπτων κεφαλαίων.
Το Τζέρσεϊ απάντησε ότι οι βρετανικές αρχές επιβολής του νόμου έχουν εδώ και χρόνια άμεση πρόσβαση στα στοιχεία ιδιοκτησίας, εντός 24 ωρών –ή ακόμη και εντός μίας ώρας σε επείγουσες περιπτώσεις–, χρόνους που χαρακτηρίζει «από τους καλύτερους διεθνώς».
Τα στοιχεία και οι αποκαλύψεις
Σύμφωνα με στοιχεία που προέκυψαν από αίτημα του BBC βάσει της νομοθεσίας για την ελευθερία πληροφόρησης, σχεδόν 72 εκατ. στερλίνες ρωσικών περιουσιακών στοιχείων έχουν παγώσει στο Γκέρνζι από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία. Παράλληλα, έρευνα του BBC Newsnight το 2023 αποκάλυψε δεσμούς Ρώσου ολιγάρχη με εταιρεία εγκατεστημένη στο νησί.
Η αναφορά της Κύπρου στην έκθεση OFSI επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για τον ρόλο των ενδιάμεσων δικαιοδοσιών στη διεθνή αλυσίδα χρηματοοικονομικών ροών και την ανάγκη αυξημένης εποπτείας, σε μια περίοδο όπου οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας παραμένουν κεντρικό εργαλείο της ευρωπαϊκής και δυτικής πολιτικής.