Κομισιόν: Υιοθέτησε την πρώτη ενιαία Στρατηγική Θεωρήσεων της ΕΕ

Την πρώτη ενιαία Στρατηγική Θεωρήσεων της EE υιοθέτησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο Κολλέγιο της Πέμπτης, αναβαθμίζοντας με αυτό τον τρόπο την πολιτική βίζας σε βασικό εργαλείο για την ασφάλεια, τη μετανάστευση και τη γεωπολιτική επιρροή της Ένωσης.
Η νέα στρατηγική στοχεύει να καταστήσει την ευρωπαϊκή πολιτική θεωρήσεων πιο στρατηγική και αποτελεσματική, σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης κινητικότητας, περιφερειακής αστάθειας και γεωπολιτικού ανταγωνισμού. Όπως σημείωσε αξιωματούχος της Κομισιόν, η πολιτική βίζας αποτελεί «ένα από τα ισχυρότερα εργαλεία στα χέρια της ΕΕ».
Παρουσιάζοντας τη Στρατηγική Θεωρήσεων ο Επίτροπος Μετανάστευσης Μάγκνους Μπρούνερ υπογράμμισε ότι η Στρατηγική Θεωρήσεων της ΕΕ δεν αποτελεί μόνο ένα σύστημα προνομίων, αλλά και ευθυνών για τις τρίτες χώρες, καθώς, όπως ανέφερε, «αυτό το προνόμιο έρχεται, φυσικά, με ευθύνες». Σύμφωνα με την προσέγγισή του, οι χώρες που επιθυμούν να αποκτήσουν απαλλαγή από τη θεώρηση θα πρέπει να πληρούν αντικειμενικά κριτήρια, όπως χαμηλό ποσοστό απόρριψης αιτήσεων θεωρήσεων και αποτελεσματική συνεργασία σε θέματα επιστροφών και επανεισδοχής.
Ο Επίτροπος τόνισε, επίσης, ότι «για τις χώρες που χρειάζονται θεώρηση για την ΕΕ, θα ενισχύσουμε τη διαπραγματευτική μας ισχύ, συνδέοντας καλύτερα τις προϋποθέσεις για τη χορήγηση θεωρήσεων με τα συμφέροντα της Ένωσης», ενώ παράλληλα ανακοίνωσε την αναβάθμιση των μηχανισμών συνεργασίας για τις επανεισδοχές, ώστε η ΕΕ να μπορεί να ενεργεί ταχύτερα απέναντι σε εταίρους που δεν αναλαμβάνουν τους πολίτες τους χωρίς δικαίωμα παραμονής.
«Ένα σύγχρονο, αξιόπιστο και αποτελεσματικό σύστημα θεωρήσεων ενισχύει την ασφάλεια και την εμπιστοσύνη με τους εταίρους, ενώ παράλληλα βοηθά στην προσέλκυση επαγγελματιών υψηλής εξειδίκευσης,» τόνισε από την πλευρά της η Αντιπρόεδρος της Κομισιόν Χέννα Βίρκουνεν.
Ωστόσο, το σημείο-κλειδί είναι ότι η Κομισιόν εισηγείται την επιβολή στοχευμένων μέτρων για τις βίζες σε περιπτώσεις έλλειψης συνεργασίας στον τομέα της επιστροφής και της επανεισδοχής μεταναστών. Αυτό θα γίνει μέσω της αυστηρότερης αξιολόγησης και παρακολούθησης των καθεστώτων απαλλαγής από θεώρηση, που προβλέπει η Στρατηγική, καθώς και ενίσχυση του μηχανισμού αναστολής τους σε περιπτώσεις κατάχρησης.
Παράλληλα, η Επιτροπή προτείνει την αναθεώρηση του Κώδικα Θεωρήσεων το 2026, ώστε να μπορεί η ΕΕ να επιβάλλει στοχευμένα περιοριστικά μέτρα – όπως αναστολές ή περιορισμούς στην έκδοση βίζας – σε χώρες που δεν συνεργάζονται στις επιστροφές μεταναστών ή προβαίνουν σε ενέργειες που υπονομεύουν την ασφάλεια της Ένωσης.
Σύμφωνα με τον Επίτροπο Μπρούνερ, οι τρίτες χώρες θα πρέπει να έχουν ξεκάθαρα κριτήρια έγκρισης ή απόρριψης βίζας και θα πρέπει να παρακολουθούν τις περιπτώσεις απαλλαγής βίζας «ώστε να διασφαλίζεται η συνεχής συμμόρφωση και να αποτρέπονται οι καταχρήσεις των ταξιδιών χωρίς υποχρέωση θεώρησης». Επιπλέον, τα ισχυρότερα εργαλεία κατά των καταχρήσεων θα βοηθούν στην αντιμετώπιση της κατάστασης σε συνθήκες απότομης πίεσης, δείχνοντας προς τις περιπτώσεις της Ρωσίας και της Λευκορωσίας. «Το παράδειγμα της Ρωσίας δείχνει γιατί αυτό έχει σημασία. Χρειαζόμαστε τα εργαλεία για να δράσουμε ενωμένοι σε Ευρωπαϊκό επίπεδο».
Την ίδια στιγμή, η στρατηγική φιλοδοξεί να ενισχύσει την οικονομική ανταγωνιστικότητα της ΕΕ, διευκολύνοντας τη νόμιμη κινητικότητα. Προβλέπονται απλούστερες και ταχύτερες διαδικασίες για τουρίστες και επαγγελματίες ταξιδιώτες, πολυετείς θεωρήσεις πολλαπλών εισόδων για «αξιόπιστους» επισκέπτες, καθώς και ειδικές διευκολύνσεις για επιχειρηματίες που προσκαλούνται από πιστοποιημένες ευρωπαϊκές εταιρείες.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προσέλκυση ταλέντων. Η Κομισιόν εξετάζει αλλαγές στους κανόνες για φοιτητές, ερευνητές και υψηλής εξειδίκευσης εργαζομένους, καθώς και τη δημιουργία ενός στοχευμένου ευρωπαϊκού πλαισίου για ιδρυτές νεοφυών επιχειρήσεων και καινοτόμους επιχειρηματίες. Παράλληλα, υιοθετήθηκε σύσταση προς τα κράτη-μέλη για απλούστερες και ταχύτερες διαδικασίες χορήγησης θεωρήσεων μακράς διάρκειας και αδειών διαμονής.
Η ψηφιοποίηση αποτελεί βασικό άξονα της νέας πολιτικής. Το σύστημα ETIAS αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή από το 2026, ενώ έως το 2028 όλα τα ευρωπαϊκά συστήματα πληροφοριών για σύνορα και βίζες θα είναι πλήρως διαλειτουργικά, επιτρέποντας ταχύτερους ελέγχους και περιορισμό της κατάχρησης.
Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι η στρατηγική θεωρήσεων δεν αποσκοπεί μόνο στον περιορισμό της παράνομης μετανάστευσης, αλλά και στην ενίσχυση της διεθνούς θέσης της ΕΕ, συνδέοντας την πρόσβαση στο ευρωπαϊκό έδαφος με τη συνεργασία, την ασφάλεια και τα στρατηγικά συμφέροντα της Ένωσης.