Κοινή άμυνα Ε/κ και Τ/κ απέναντι στον πυρηνικό σταθμό Τουρκίας

Ένας από τους τρομερούς κινδύνους που θα διατρέξει η Κύπρος είναι –ο μη γένοιτο- ένα ατύχημα στον πυρηνικό σταθμό Άκκουγιου της Τουρκίας. Απέχει 74 χιλιόμετρα από την Κύπρο και θα λειτουργήσει το 2026. Απαιτεί πολλούς ειδικευμένους επιστήμονες και υψηλά πρότυπα. Χωρίς αυτά, κινδυνεύει η περιοχή (μαζί οι Ε/Κ και οι Τ/Κ) από φοβερή καταστροφή διαρκείας. Πόσο έχουν προβληματιστεί τα Υπουργεία, τα κόμματα και η Βουλή των Ε/Κ και αυτά των Τ/Κ; Οι πέντε Ευρωβουλευτές (όχι ο Φειδίας, γιατί είναι αδαής) πότε θα απαιτήσουν από το Ευρωκοινοβούλιο και μετά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή προληπτική προστασία Ε/Κ και Τ/Κ; Ερωτούνται οι Τ/Κ: «πώς η Τουρκία νοιάστηκε για να απαλλαγείτε απ’ τον τρομερό κίνδυνο; Γιατί δεν καλείτε μαζί μας την ΕΕ για δράση;».
Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Περιβάλλοντος ασχολείται αργά με το θέμα. Το Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης κρίνει ότι «η Μερσίνα είναι σεισμολογικά η πιο ασφαλής περιοχή». Ξεχνά το «Τόξο της Κύπρου», νότια, και τις συγκρούσεις των δύο πλακών, Αφρικής και Ευρώπης, που μάλλον επιφυλάσσουν εκπλήξεις. Η αντοχή του σταθμού Άκκουγιου στους πρόσφατους σεισμούς της Τουρκίας δεν είναι απόδειξη- έστω κι αν η Μερσίνα κείται πολύ νότια απ’ τα μεγάλα ρήγματα σε Μαρμαρά, Άγκυρα, Προύσα.
Δεν πείθει το Σχέδιο μας «ΗΛΕΚΤΡΑ». Φοβάμαι ότι το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας, με εξοπλισμό ανίχνευσης ραδιενέργειας και απλοϊκά μέσα προστασίας υπαλλήλων, κάνει μόνο «ασκήσεις ετοιμότητας επί χάρτου», κάθε δύο χρόνια, με βάση αδύναμες θεωρίες. Έχει σταθμούς ανίχνευσης ραδιενέργειας στον αέρα και τρεις στη θάλασσα, αλλά μετρούν κυρίως ταχύτητα αέρα, υγρασία, ατμοσφαιρική πίεση, θερμοκρασία. Ας ανησυχούμε που περικυκλώνουν την Κύπρο νέοι πυρηνικοί σταθμοί – εκτός απ’ την Τουρκία – σε Αίγυπτο, Ισραήλ, Ιορδανία, Αρμενία. Ας μελετούν σοβαρά αρμόδιοι Υπουργοί ή Φορείς για τυχόν διαρροές ραδιενεργών αποβλήτων και αερομεταφορά τους. Ας διενεργούν και ανάλυση κινδύνων για σοβαρή πρόληψη, με τεχνογνωσία Ευρωπαίων κι επιστημόνων.
Οι κίνδυνοι από τσουνάμι ή τρομοκρατική επίθεση στην περιοχή ας θεωρηθούν μικροί. Μα πρέπει απαραίτητα να ελεγχθεί απ’ την Ε.Ε. το ενδεχόμενο να χαθεί ο έλεγχος. Αν κοπεί το ρεύμα (βλπ. ατύχημα στο «Φουκοσίμα») τότε ο σταθμός θα γίνει ανέλεγκτη πυρηνική μέγα-βόμβα. Βεβαία, η ρωσική κατασκευάστρια εταιρεία και η Διεθνής Επιτροπή Πυρηνικής Ενέργειας διαβεβαιώνουν ότι έχουν προστεθεί εκατοντάδες προηγμένα συστήματα αυτοματισμού και ελέγχου για να μη χάνεται ο έλεγχος του αντιδραστήρα (δηλ. συστήματα παθητικής ασφάλειας και αυτο-απενεργοποίησης). Πρόσθεσαν και τεράστιο χαλύβδινο κοντέινερ ανά αντιδραστήρα; Πόσο προστατεύουν;
Εισήγηση: Αφού, Κύριε Έρχιουρμαν, ο Σύλλογος Τούρκων μηχανικών προσέφυγε στο Ανώτατο Δικαστήριο της Τουρκίας για ελλιπή μελέτη επιπτώσεων και αφού οι Ρώσοι κατασκευαστές δεν έχουν λάβει υπόψη το πρόβλημα των πυρηνικών αποβλήτων, ελάτε με Ομάδες Τ/Κ μαζί μας στο Συμβούλιο Ενέργειας της ΕΕ και στην αρμόδια Επίτροπο να εκφράσουμε από κοινού την ανησυχία μας απέναντι στην Τουρκία. Ελάτε μαζί μας και με Ομάδες Τ/Κ να ζητήσουμε «η Τουρκία να συμμορφωθεί με τα πρότυπα αρμόδιων διεθνών οργανισμών και με τις συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής».
Το θέμα εντάσσεται στην Έκθεση Προόδου της Ε.Ε. για την Τουρκία και στα αιτήματά μας στη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας. Αν «σας κόφτει» η επιβίωση των Τ/Κ, κύριε Έχιουρμαν, τολμήστε μαζί μας για το καλό της ενιαίας Κύπρου. Θέστε μαζί μας τέτοια κρίσιμα ερωτήματα στην Τουρκία. Και ας ξέρει αυτή ότι αν η δική μας βάρκα τρυπήσει και βουλιάξει, παίρνει μαζί της και τους δύο συνεπιβάτες, Ε/Κ και Τ/Κ.
Κι επειδή σχεδιάζεται νέος πυρηνικός σταθμός της Τουρκίας και στην Ανδριανούπολη, ας κινηθούν τώρα Ελλάδα και Βουλγαρία με στήριξη της Ε.Ε. για πρόληψη-προστασία.
*Πρώην πρόεδρος Ακαδημίας Επιστημών Κύπρου, πρώην μέλος Επιτροπής Διαπραγματεύσεων «Ε.Ε.-Κύπρος»