Ιρανοί ζήτησαν από CIA διάλογο με ΗΠΑ μέσω μυστικών υπηρεσιών τρίτης χώρας

Παρά τις δημόσιες διακηρύξεις περί «μηδενικής διαπραγμάτευσης» με τον Ντόναλντ Τραμπ, Ιρανοί αξιωματούχοι προσέγγισαν την CIA μέσω μυστικών υπηρεσιών τρίτης χώρας, ζητώντας έμμεση έναρξη συνομιλιών για κατάπαυση του πυρός, σύμφωνα με αξιωματούχους της Μέσης Ανατολής και της Δύσης που επικαλούνται οι The New York Times. Η προσέγγιση φέρεται να έγινε μόλις μία ημέρα μετά την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων, σε μια κίνηση που αποκαλύπτει τις πιέσεις και την αβεβαιότητα στο εσωτερικό της Τεχεράνης.
Κατά ρεπορτάζ στο Πρώτο Θέμα, αναφέρεται ότι ανώτερα στελέχη του ιρανικού καθεστώτος διεμήνυσαν πως είναι διατεθειμένα να συζητήσουν όρους αποκλιμάκωσης, παρά το γεγονός ότι δημοσίως απορρίπτουν κάθε απευθείας διάλογο με την Ουάσιγκτον. Ο Λευκός Οίκος και η ιρανική πλευρά δεν σχολίασαν τις πληροφορίες, ενώ η CIA αρνήθηκε να προβεί σε δήλωση.
Η κίνηση αυτή, που έγινε υπό καθεστώς άκρας μυστικότητας, έρχεται την ώρα που η ιρανική ηγεσία δέχεται ισχυρά πλήγματα από τις ισραηλινές επιχειρήσεις. Δυτικοί αξιωματούχοι περιγράφουν εικόνα εσωτερικού χάους, με βασικά στελέχη να έχουν σκοτωθεί και τη δομή εξουσίας να δοκιμάζεται. Το γεγονός ότι η προσφορά για συνομιλίες διαβιβάστηκε μέσω τρίτης χώρας ενισχύει την εκτίμηση ότι στην Τεχεράνη επικρατεί ανησυχία για την αντοχή του καθεστώτος.
Από την πλευρά του Ισραήλ, η στάση παραμένει αρνητική. Η κυβέρνηση στην Ιερουσαλήμ φέρεται να επιδιώκει πολυεβδομαδιαία εκστρατεία με στόχο τη μέγιστη αποδυνάμωση των στρατιωτικών δυνατοτήτων του Ιράν και ενδεχομένως την κατάρρευση της παρούσας ηγεσίας. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, το Ισραήλ έχει προτρέψει τις ΗΠΑ να μην ανταποκριθούν θετικά στην ιρανική προσέγγιση.
Ο πρόεδρος Τραμπ, με ανάρτησή του στο Truth Social, επιβεβαίωσε εμμέσως ότι η Τεχεράνη επιδίωξε διάλογο, υποστηρίζοντας ωστόσο ότι «είναι πολύ αργά» για διαπραγματεύσεις. Σε δηλώσεις του προς δημοσιογράφους εμφανίστηκε μάλιστα να αναφέρεται στις απώλειες της ιρανικής ηγεσίας, σημειώνοντας πως πρόσωπα που οι ΗΠΑ θεωρούσαν πιθανούς συνομιλητές «δεν βρίσκονται πλέον στη ζωή».
Το ελάχιστο πλαίσιο που φέρεται να θέτει η Ουάσιγκτον για οποιαδήποτε συμφωνία αφορά δραστικό περιορισμό ή εγκατάλειψη των προγραμμάτων βαλλιστικών πυραύλων και πυρηνικής ενέργειας του Ιράν, καθώς και τη διακοπή στήριξης σε ένοπλες οργανώσεις της περιοχής. Σε αντάλλαγμα, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει αφήσει να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να επιτρέψει σε επιζώντα στελέχη του καθεστώτος να διατηρήσουν οικονομική και πολιτική επιρροή.
Όπως αναφέρεται στο ίδιο ρεπορτάζ, σε συνέντευξή στους The New York Times, ο Τραμπ παρέπεμψε στο «μοντέλο Βενεζουέλας», υποστηρίζοντας ότι μια ελεγχόμενη αναδιάταξη της ηγεσίας θα μπορούσε να αποτελέσει ρεαλιστική λύση. Ωστόσο, αναλυτές επισημαίνουν ότι η εφαρμογή ενός τέτοιου σεναρίου στην Τεχεράνη είναι αβέβαιη, ιδίως εάν οι Φρουροί της Επανάστασης επιχειρήσουν να εδραιώσουν περαιτέρω τον ρόλο τους στο κενό εξουσίας.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, πριν από την έναρξη των επιθέσεων η CIA είχε καταρτίσει εκτιμήσεις για πιθανά σενάρια διαδοχής στο Ιράν. Καμία, ωστόσο, δεν συγκέντρωνε υψηλό βαθμό βεβαιότητας, καθώς οι μεταβλητές θεωρούνται πολλές και απρόβλεπτες.
Το ερώτημα που πλανάται πλέον στην Ουάσιγκτον είναι διπλό: αν η ιρανική προσέγγιση αντανακλά πραγματική διάθεση συμβιβασμού ή τακτικό ελιγμό και, κυρίως, ποιοι από τους πιθανούς συνομιλητές θα παραμείνουν ζωντανοί και πολιτικά ισχυροί για να διαπραγματευθούν μια συμφωνία.
Διαβάστε επίσης: LIVE: Στην Κύπρο οι ελληνικές φρεγάτες - Οι εξελίξεις στο μέτωπο του πολέμου