Ιράν/Ανάλυση: Γιατί η πτώση του καθεστώτος μπορεί να οδηγήσει σε χάος

Τα σενάρια του χάους ή μία εσωτερική ανακατάταξη εντός του καθεστώτος, είναι πολύ πιθανά, ανέφερε ο διεθνολόγος Χαράλαμπος Χρυσοστόμου σε σχέση με πιθανή πτώση του καθεστώτος του Ιράν, σημειώνοντας ότι μια ομαλή μετάβαση αυτή τη στιγμή φαντάζει ως το πιο απομακρυσμένο σενάριο, καθώς, όπως είπε, δεν υπάρχει εσωτερική αντιπολίτευση ή μια κατάσταση που μπορεί να διαδεχθεί το καθεστώς εκεί και να γίνει ομαλή μετάβαση.
Το Ιράν, ως εκ της θέσεως του, αλλά και της έκτασης του και του πληθυσμού του, είναι μια χώρα βαρόμετρο στη γεωπολιτική σταθερότητα στην περιοχή, σημείωσε ο κ. Χρυσοστόμου, και αν λάβει κανείς υπόψη ότι είναι μία από τις μεγαλύτερες πετρελαιοπαραγωγές χώρες του κόσμου και, ενδεχομένως και πυρηνική δύναμη, σε μια κατάσταση χάους «αυτό γίνεται ιδιαίτερα επικίνδυνο».
- Ιράν: 2.571 οι επιβεβαιωμένοι νεκροί, αναφορές για πενταπλάσιο αριθμό - Φόβοι για εκτελέσεις διαδηλωτών
- Γκουτέρες: «Σοκαρισμένος» από τη βία στο Ιράν, κάνει έκκληση για αυτοσυγκράτηση
Ο κ. Χρυσοστόμου, ερωτηθείς από το ΚΥΠΕ αν αναμένεται Αμερικανική επέμβαση στο Ιράν ή αν ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ προσπαθεί να υποχρεώσει το καθεστώς σε κάποιου είδους συνεργασία, είπε ότι οι ενδείξεις ότι αναμένεται κάποιο είδους κτύπημα είναι ότι είναι σε επιφυλακή όλες οι στρατιωτικές βάσεις των Ηνωμένων Πολιτειών στην περιοχή, ενώ, κάλεσαν υπηκόους ξένων χωρών να αποχωρήσουν από το Ιράν. Το Ισραήλ, πρόσθεσε, βρίσκεται σε επιφυλακή και εγρήγορση «διότι θεωρεί ότι μια τέτοια επίθεση από πλευράς των Ηνωμένων Πολιτειών θα στοχοποιήσει και το Ισραήλ ως ανταπάντηση από το Ιράν».
Σημείωσε ότι υπάρχουν τρεις τρόποι ενδεχόμενης αντίδρασης των ΗΠΑ.
«Ο πρώτος, ο οποίος θεωρώ είναι ο πιο απομακρυσμένος και ενδεχομένως και ο πιο επικίνδυνος και δύσκολος για τις ΗΠΑ είναι να επιχειρήσει στρατιωτική επιχείρηση χερσαίας παρέμβασης κάτι το οποίο είναι πάρα πολύ δύσκολο και το οποίο αποτέλεσμα θα είναι επίφοβο ως προς τις ΗΠΑ», είπε.
Η πιο πιθανή επιλογή, εκτίμησε ο διεθνολόγος, είναι να προχωρήσει μέσω των αμερικανικών βάσεων που υπάρχουν γύρω από το Ιράν, σε χώρες που είναι συμμαχικές με τις ΗΠΑ, σε αεροπορικά ή πυραυλικά χτυπήματα προς το Ιράν στοχεύοντας κυρίως πολιτικούς στόχους, όπως κτίρια στα της πολιτικής και θρησκευτικής ηγεσίας του Ιράν αλλά και στόχους που έχουν να κάνουν με τον στρατό και την αστυνομία, η οποία επιχειρεί να καταστείλει την εξέγερση αυτή τη στιγμή.
«Ο τρίτος τρόπος είναι ένας πιο χειρουργικός τρόπος όπως τον είδαμε στην περίπτωση της εκτέλεσης του Χανίγια του ηγέτη της Χαμάς όπου εκτελέστηκε στην Τεχεράνη όταν είχε επισκεφθεί το Ιράν για την τελετή ανακήρυξης του Προέδρου του Ιράν τότε», πρόσθεσε. Ενδεχομένως οι ΗΠΑ να το επιχειρήσουν αυτό κτυπώντας κεφαλές της πολιτικής ή της στρατιωτικής ηγεσίας του Ιράν για να αποσταθεροποιήσει ακόμα περισσότερο την κατάσταση, ανέφερε.
Η οποιαδήποτε παρέμβαση Τραμπ, σημείωσε ο κ. Χρυσοστόμου, «ενδεχομένως να γίνεται και για σκοπούς ανατροπής του καθεστώτος, που ήταν πάγιος στόχος των ΗΠΑ, όμως μπορεί να λειτουργήσει και σαν ένας μηχανισμός πίεσης, στο να έρθει σε μια κατάσταση συνδιαλλαγής ή συνεννόησης με το Ιράν, να απαιτήσει κάποιους άλλους στόχους, όπως ο έλεγχος του πυρηνικού προγράμματος και στην ουσία να μην προχωρήσει, εφόσον θα συνεννοηθεί με το καθεστώς, σε πτώση του καθεστώτος, κατά ανάλογο τρόπον, όπως έκανε με τη Βενεζουέλα». Σημείωσε ότι οι ΗΠΑ θέλουν να διασφαλίσουν τα συμφέροντά τους στην περιοχή, περιορίζοντας τη ρωσική και την κινέζικη επιρροή στο Ιράν.
Αναφερόμενος «στη θεωρητική περίπτωση» που πέφτει το καθεστώς στο Ιράν, ο κ. Χρυσοστόμου σημείωσε ότι μια ομαλή μετάβαση αυτή τη στιγμή φαντάζει ως το πιο απομακρυσμένο σενάριο, καθώς, όπως είπε, δεν υπάρχει εσωτερική αντιπολίτευση ή μια κατάσταση που μπορεί να διαδεχθεί το καθεστώς εκεί και να γίνει ομαλή μετάβαση.
«Το δεύτερο σενάριο που, ενδεχομένως είναι και πολύ πιθανό, είναι το σενάριο του χάους. Μιας εκτεταμένης και παρατεταμένης αναταραχής χωρίς να υπάρχει κεντρική εξουσία μετά την πτώση του καθεστώτος όπου και οι διαφορετικές εθνοτικές ομάδες αλλά και οι διαφορετικές ομάδες εξουσίας θα αντιπαλεύονται μέσα στο ίδιο το Ιράν μια κατάσταση ανάλογη του Ιράκ ή της Λιβύης μετά την πτώση των καθεστώτων και εκεί», πρόσθεσε.
Σύμφωνα με τον κ. Χρυσοστόμου, πολύ πιθανή επίσης είναι μία εσωτερική ανακατάταξη εντός του καθεστώτος, «δηλαδή να φύγει η εξουσία από την θρησκευτική ομάδα που είναι αυτήν της στιγμή επικεφαλής, και να πάει στη στρατιωτική ηγεσία που είναι οι Φρουροί της Επανάστασης». Σημείωσε ότι ο ρόλος των Φρουρών της Επανάστασης, το οποίο μπορεί να αριθμεί «εκατοντάδες χιλιάδες» άτομα, δεν είναι μόνος στρατιωτικός αλλά και οικονομικός και εμπορικός. Σημείωσε ότι είναι ένα δίκτυο σε όλη τη χώρα που στηρίζει το καθεστώς και έχει εκτός από ως στρατιωτική δύναμη και οικονομική και άλλη.
Ερωτηθείς για τον ρόλο του Ρεζά Παχλαβί, γιο του Σάχη του Ιράν που ανέτρεψε η ισλαμική επανάσταση το 1979, ο κ. Χρυσοστόμου είπε το ερώτημα είναι κατά πόσον ο κ. Παχλαβί μπορεί να παίξει τον ρόλο του μεταβατικού ηγέτη ή του ηγέτη της επόμενης μέρας στο Ιράν.
Σημειώνοντας ότι λείπει 50 χρόνια από την χώρα, είπε ότι «δεν έχει ούτε προσλαμβάνουσες παραστάσεις, ούτε τα βιώματα του Ιρανικού λαού, βρίσκεται εδώ και 50 χρόνια στις ΗΠΑ σε μία ‘χρυσή εξορία’, και στην ουσία θεωρείται άνθρωπος των Αμερικανών, χωρίς να έχει ουσιαστικά ερείσματα λόγω της μεγάλης απουσίας του και της απόστασης μέσα στον Ιρανικό λαό αυτήν τη στιγμή».
Ο Ιρανικός λαός, σημείωσε ο κ. Χρυσοστόμου, εξεγείρεται απέναντι σε ένα αυταρχικό καθεστώς και για λόγους οικονομικής εξαθλίωσης και για λόγους παραβίασης των ανθρωπίνων του δικαιωμάτων. «Δεν έχει όμως φιλικά αισθήματα απέναντι στις ΗΠΑ. Άρα είναι αμφίβολο κατά πόσο μπορεί ο Παχλαβί αυτήν τη στιγμή να παίξει έναν ρόλο με αποδοχή εντός του Ιρανικού λαού για την επόμενη μέρα στο Ιράν», σημείωσε.
Πηγή: ΚΥΠΕ