Ιράν μετά τον Χαμενεΐ: Ποιος αναλαμβάνει την εξουσία

Η διαδικασία μετάβασης στην ηγεσία του Ιράν ξεκινά άμεσα μετά τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, με την Τεχεράνη να ενεργοποιεί τις προβλέψεις του Συντάγματος για προσωρινή άσκηση των καθηκόντων έως την εκλογή νέου ανώτατου ηγέτη.
Ο επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, Αλί Λαριτζανί, ανακοίνωσε ότι η διαδικασία μετάβασης ξεκινά από σήμερα και ότι «σύντομα θα συσταθεί προσωρινό συμβούλιο ηγεσίας», το οποίο θα αναλάβει τις ευθύνες έως την εκλογή του επόμενου ηγέτη. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι δεν θα γίνουν ανεκτές απόπειρες διχασμού της χώρας, καλώντας τους Ιρανούς σε ενότητα.
Τι προβλέπει το Σύνταγμα
Το Άρθρο 111 του ιρανικού Συντάγματος ορίζει ότι, σε περίπτωση θανάτου ή αδυναμίας άσκησης καθηκόντων του ανώτατου ηγέτη, συγκροτείται προσωρινό συμβούλιο που αναλαμβάνει τις αρμοδιότητες μέχρι την εκλογή νέου.
Το σώμα αυτό αποτελείται από:
-
τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Μασούντ Πεζεσκιάν,
-
τον επικεφαλής της Δικαστικής Εξουσίας, Γκολάμ-Χοσεΐν Μοχσενί-Ετζεΐ,
-
και έναν κληρικό-νομικό από το Συμβούλιο των Φρουρών του Συντάγματος.
Το προσωρινό αυτό όργανο ασκεί καθήκοντα μέχρις ότου η Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων προχωρήσει στην επίσημη εκλογή νέου ανώτατου ηγέτη. Η Συνέλευση, που αποτελείται από εκλεγμένους κληρικούς, έχει τη συνταγματική αρμοδιότητα επιλογής και παύσης του ανώτατου ηγέτη.
Παρέμβαση Παχλαβί και κάλεσμα για «μετάβαση»
Την ίδια ώρα, ο γιος του τελευταίου σάχη του Ιράν, Ρεζά Παχλαβί, υποστήριξε ότι με τον θάνατο του Χαμενεΐ η Ισλαμική Δημοκρατία «έφτασε στο τέλος της» και θα βρεθεί «στον σκουπιδοτενεκέ της Ιστορίας».
Με ανάρτησή του και σε άρθρο του στην The Washington Post, ευχαρίστησε τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ για τα πλήγματα των ΗΠΑ κατά του Ιράν και δήλωσε έτοιμος να ηγηθεί μιας μεταβατικής περιόδου.
Ο Παχλαβί διευκρίνισε ότι ο ρόλος του θα ήταν μεταβατικός και ότι θα ακολουθούσε:
-
σύνταξη νέου Συντάγματος,
-
δημοψήφισμα,
-
και ελεύθερες εκλογές υπό διεθνή εποπτεία.
Παράλληλα κάλεσε τις ένοπλες δυνάμεις και τις δυνάμεις ασφαλείας να μην στηρίξουν «το καθεστώς που καταρρέει» και ζήτησε από τους πολίτες να παραμείνουν σε εγρήγορση.
Η επόμενη φάση
Σε θεσμικό επίπεδο, η μετάβαση φαίνεται να κινείται εντός του πλαισίου που προβλέπει το Σύνταγμα, με τη συγκρότηση προσωρινού συμβουλίου και την ενεργοποίηση της Συνέλευσης των Εμπειρογνωμόνων.
Ωστόσο, σε πολιτικό επίπεδο, η παρέμβαση Παχλαβί και η ρητορική περί κατάρρευσης της Ισλαμικής Δημοκρατίας καταδεικνύουν ότι η διαδικασία διαδοχής δεν εξελίσσεται μόνο ως εσωτερική θεσμική υπόθεση, αλλά και ως πεδίο ευρύτερης πολιτικής αντιπαράθεσης για το μέλλον της χώρας.
Με πληρορίες από ΑΠΕ - ΜΠΕ και Al Jazeera