Θέλουν να παραχωρήσουν αρμοδιότητες στον Γεν. Εισαγγελέα για παρακολουθήσεις – Έντονη αντίδραση από ΑΚΕΛ

To νομοσχέδιο για τη συνταγματική αναθεώρηση την Πέμπτη θα σταλεί στην Ολομέλεια την ερχόμενη Πέμπτη, δήλωσε ο Πρόεδρος της Επιτροπής, Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος του ΔΗΣΥ, Νίκος Τορναρίτης μετά την έκτακτη συνεδρία της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών παρά το ότι το ΑΚΕΛ αντιτίθεται στην αναθεώρηση άρθρου του Συντάγματος για την οποία απαιτείται η θετική ψήφος 38 εκ των 56 βουλευτών.
Στη συνεδρία συζητήθηκαν με τη διαδικασία του κατεπείγοντος τα νομοσχέδια για τροποποίηση της νομοθεσίας που αφορούν στον ρόλο της ΚΥΠ και στη δυνατότητα άρσης απορρήτου για την παρακολούθηση ιδιωτικών επικοινωνιών, με σκοπό την αντιμετώπιση τρομοκρατίας και οργανωμένου εγκλήματος.
Κατά τη διάρκεια της συνεδρίας τόσο ο Πρόεδρος της Επιτροπής και Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Νίκος Τορναρίτης, όσο και ο Υπουργός Δικαιοσύνης, Κώστας Φυτιρής και ο Γενικός Εισαγγελέας, Γιώργος Σαββίδης, υπογράμμισαν την ανάγκη να προχωρήσουν άμεσα προς ψήφιση τα νομοσχέδια. Στο πλαίσιο της συζήτησης κατά τη συνεδρίαση της Επιτροπής, ο κ. Τορναρίτης τόνισε τη σημασία της έγκρισης της αναθεώρησης του Άρθρου 17 του Συντάγματος από την Ολομέλεια της Επιτροπής την ερχόμενη Πέμπτη, ώστε να μπορούν ακολούθως να τεθούν προς ψήφιση τα δύο νομοσχέδια για ΚΥΠ και άρση απορρήτου.
Όπως επισήμανε ο κ. Τορναρίτης, για την αναθεώρηση του Συντάγματος απαιτείται η θετική ψήφος 38 εκ των 56 Βουλευτών. Κόκκινες γραμμές έθεσαν οι Βουλευτές του ΑΚΕΛ, οι οποίοι αντιτίθενται στην παραχώρηση αρμοδιότητας στον Γενικό Εισαγγελέα για την έγκριση της άρσης απορρήτου επικοινωνιών, ενώ στο πλαίσιο της συζήτησης ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Πανίκος Λεωνίδου, διατύπωσε εισήγηση για δημιουργία ανεξάρτητου οργάνου στο οποίο θα ανατεθεί η αρμοδιότητα αυτή.
Οι Βουλευτές του ΑΚΕΛ ζήτησαν, εξάλλου, από τον Πρόεδρο της Επιτροπής να τηρηθεί πλήρως η διαδικασία που προβλέπει ο κανονισμός της Βουλής για εξέταση των νομοσχεδίων, παρά του κατεπείγοντος χαρακτήρα με τον οποίο κατατέθηκαν προς ψήφιση από το Υπουργείο Δικαιοσύνης στις 11 Μαρτίου 2026, και ενώ αναμένεται διακοπούν οι εργασίες της σε περίπου τρεις εβδομάδες, ενόψει των βουλευτικών εκλογών του ερχόμενου Μάη.
Ο Γενικός Εισαγγελέας απηύθυνε έκκληση να εξεταστούν με θετικό πνεύμα τα νομοσχέδια, ενώ σημείωσε ότι η Κύπρος είναι ενδεχομένως η μόνη χώρα στην ΕΕ που δεν έχει στη διάθεσή της το εργαλείο που εισάγουν οι τροποποιήσεις της νομοθεσίας για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και την προστασία της ασφάλειας του κράτους. Εξέφρασε, δε, την άποψη ότι οι σημερινές συνθήκες καθιστούν ακόμα πιο έντονη την αναγκαιότητα εξοπλισμού των αρμόδιων αρχών με αυτό το «υπερόπλο», όπως είπε.
Από την πλευρά του ο Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας, Σάββας Αγγελίδης, ενημέρωσε ότι το πρωί της Παρασκευής έλαβαν και σημείωμα από Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για να συμπεριληφθούν αδικήματα που εμπίπτουν στον έλεγχο της δικής της έρευνας, αλλά και για να υπάρχουν πρόνοιες αλληλοενημέρωσης της οικείας και της ευρωπαϊκής εισαγγελίας, όταν απαιτείται από τη φύση των αδικημάτων.
Έκκληση απηύθυνε και ο Διοικητής της ΚΥΠ, Τάσος Τζιωνής, για να ψηφιστούν τα νομοσχέδια χωρίς απαγορευτικούς όρους. «Είναι απόλυτη ανάγκη να κινούμαστε ευέλικτα, ταχέως, έγκαιρα και δραστικά, με προστατευμένο το απόλυτο», είπε.
Ο Υπουργός Δικαιοσύνης, Κώστας Φυτιρής, σημείωσε ότι τα νομοσχέδια «αν ψηφιστούν, θα μας δώσουν απίστευτα δυνατά όπλα ενάντια και στο οργανωμένο έγκλημα, αλλά και όσον αφορά την προστασία της κυριαρχίας και της εθνικής ασφάλειας» και κάλεσε τους Βουλευτές να τα εξετάσουν με γνώμονα τον σκοπό αυτό. Υπογράμμισε ότι η τροποποίηση του Άρθρου 17 του συντάγματος αποτελεί το πρώτο και ιδιαίτερα σημαντικό θεσμικό βήμα και ότι «αποσκοπεί στην προσαρμογή του υφιστάμενου πλαισίου στις σύγχρονες ανάγκες ασφάλειας, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τις εξελίξεις στο πεδίο της τεχνολογίας, όσο και τις αυξανόμενες προκλήσεις που συνδέονται με την προστασία της ασφάλειας της δημοκρατίας και την αντιμετώπιση ιδιαίτερα σοβαρών μορφών εγκληματικότητας, περιλαμβανομένης της τρομοκρατίας και άλλων συναφών αδικημάτων».
Παρουσιάζοντας τις πρόνοιες των νομοσχεδίων, ο κ. Φυτιρής είπε ότι ρυθμίζεται η άρση του απορρήτου κατόπιν γραπτής έγκρισης από το Γενικό Εισαγγελέα, «όταν η επέμβαση κρίνεται αναγκαία μόνο προς το συμφέρον της πρόληψης και της αντιμετώπισης δραστηριοτήτων, που συνιστούν απειλή κατά της ασφάλειας και της κυριαρχίας της Δημοκρατίας».
Είπε, επίσης, ότι περιλαμβάνονται ρυθμίσεις που αφορούν, μεταξύ άλλων, τη δυνατότητα παρακολούθησης ιδιωτικής επικοινωνίας με σύγχρονα τεχνολογικά μέσα και λογισμικό, την αποτελεσματική συνεργασία των εγχώριων αρχών με τους παρόχους επικοινωνιών με τον σαφή καθορισμό των υποχρεώσεων αμφοτέρων, τη ρύθμιση κατασκευής και εισαγωγής συσκευών παρακολούθησης, τη θέσπιση ποινικού αδικήματος σε περίπτωση άρνησης παροχής στοιχείων.
«Με το προτεινόμενο νομοσχέδιο αποσαφηνίζεται η αποστολή της ΚΥΠ, η οποία συνίσταται στην αναζήτηση, συλλογή, αξιολόγηση ανάλυση, επεξεργασία και γνωστοποίηση πληροφοριών, που αφορούν στην ασφάλεια της Δημοκρατίας την προστασία των θεσμών και την προώθηση των εθνικών συμφερόντων», συνέχισε ο Υπουργός.
«Ταυτόχρονα προσδιορίζεται ότι η υπηρεσία επιλαμβάνεται υποθέσεων που συνιστούν ή δύνανται να συνιστούν απειλή κατά της ασφάλειας και της κυριαρχίας της Δημοκρατίας, περιλαμβανομένων δραστηριοτήτων όπως η τρομοκρατία, η κατασκοπία, η παράνομη μετανάστευση καθώς και σύγχρονες μορφές απειλών, όπως οι υβριδικές και οι κυβερνοαπειλές», πρόσθεσε. «Αυτά τα νομοσχέδια, εάν ψηφιστούν, θα αποτελέσουν σύγχρονο, σαφές και αποτελεσματικό νομικό όπλο του κράτους», κατέληξε.
Τη συμφωνία και στήριξή τους στα νομοσχέδια εξέφρασαν και η Επίτροπος Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων και το Τμήμα Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών του Υφυπουργείου Καινοτομίας.
Συμφωνία εξέφρασε εκ μέρους του Δικηγορικού Συλλόγου ο Πρόεδρός του, Μιχάλης Βορκάς, επισημαίνοντας, όμως, ότι ο Σύλλογος δεν είχε κληθεί να συμμετάσχει σε διαβούλευση και ότι ενημερώθηκε για το περιεχόμενο των νομοσχεδίων αργά το απόγευμα της Πέμπτης.
Αναφέροντας ότι πρόθεση του Δικηγορικού Συλλόγου δεν είναι να δημιουργήσει εμπόδια στην ψήφιση των νομοσχεδίων, ο κ. Βορκάς ανέφερε ότι είναι σημαντικό να ληφθεί υπόψη η νομολογία του Δικαστηρίου της ΕΕ για το ποιος θα δίνει τις εγκρίσεις για άρση απορρήτου, παραπέμποντας στην απόφαση που αναφέρει ότι θα πρέπει να υπάρχει έλεγχος από δικαστήριο ή από ανεξάρτητη διοικητική αρχή. «Εάν δεν θέλουμε να υπάρξουν προβλήματα την επόμενη μέρα, εισήγησή μας είναι να το δείτε προσεκτικά», είπε ο κ. Βορκάς προς τον Πρόεδρο της Επιτροπής.
Εξάλλου, στη νομολογία αυτή του Δικαστηρίου της ΕΕ παρέπεμψε ο κ. Βορκάς, απαντώντας αργότερα σε ερώτηση του Βουλευτή του ΑΚΕΛ, Άριστου Δαμιανού, για το κατά πόσο μπορεί να βρεθεί εκτεθειμένη η Κυπριακή Δημοκρατία λόγω σύγκρουσης συμφέροντος σε ό,τι αφορά την έγκριση άρσης απορρήτου από τον ίδιο θεσμό που έχει και την αρμοδιότητα για άσκηση ποινικής δίωξης.
Στο πλαίσιο της κατ’ άρθρο συζήτησης, οι Βουλευτές του ΑΚΕΛ ζήτησαν, επίσης, να επανέλθουν οι αναφορές για σεβασμό στα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα και στο Σύνταγμα, που είχαν αφαιρεθεί από άρθρο του τροποποιητικού νομοσχεδίου για την ΚΥΠ. Ζήτησαν, επίσης, να διαγραφεί η πρόνοια για εξαγωγή κατασκοπευτικών λογισμικών που παράγονται στην Κύπρο, και να διατηρηθεί μόνο η δυνατότητα χρήσης των εργαλείων αυτών από την ΚΥΠ και την Αστυνομία Κύπρου.
Σε δηλώσεις του μετά τη συνεδρίαση, ο Πρόεδρος της Επιτροπής και Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Νίκος Τορναρίτης, καλώντας τους Βουλευτές να στηρίξουν τα νομοσχέδια, επανέλαβε ότι «η Κύπρος αυτή τη στιγμή είναι το μόνο κράτος μέλος της ΕΕ που δεν έχει δώσει ακόμη αυτό το εργαλείο είτε στη κρατική υπηρεσία πληροφοριών είτε στα όργανα της τάξης στην αστυνομία ως αποτέλεσμα το οργανωμένο έγκλημα ή την τρομοκρατία».
Πρόσθεσε ότι «στα νομοσχέδια υπάρχουν και ασφαλιστικές δικλείδες προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και αυστηρότατες ποινές για όσους καταχραστούν την εξουσία που τους παρέχει ο νόμος ή το Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας, με ποινή φυλάκισης μέχρι 10 χρόνια για όσους προχωρήσουν σε παράνομη παρακολούθηση τηλεφώνου».
«Η Βουλή των Αντιπροσώπων οφείλει να αρθεί στο ύψος των περιστάσεων», είπε ο κ. Τορναρίτης, επισημαίνοντας και τη διεθνή συγκυρία. «Πρέπει να τρέξουμε και να ψηφίσουμε τα συγκεκριμένα νομοθετήματα πριν τη λήξη της παρούσας βουλευτικής περιόδου», σημείωσε.
Ανέφερε, ακόμα, ότι έχει δώσει οδηγίες στη Γραμματεία να στείλει το νομοσχέδιο για τη συνταγματική αναθεώρηση την Πέμπτη στην Ολομέλεια, προσθέτοντας ότι μέχρι τότε υπάρχει αρκετό διάστημα και για περαιτέρω διαβούλευση μεταξύ των κομμάτων, ενώ σημείωσε ότι υπάρχει περιθώριο ακόμα και για μία αναβολή, βάσει του κανονισμού της Βουλής.
«Θα υπάρξουν περαιτέρω ενημερώσεις στα κόμματα και ευελπιστώ ότι στο τέλος θα λάβουμε την καλύτερη των αποφάσεων για να υπερασπιστούμε πρώτα και πάνω από όλα την Κυπριακή Δημοκρατία», είπε.