Η κακομεταχείριση πτωμάτων ζώων

Του Χαράλαμπου Θεοπέμπτου, Βουλευτή επαρχίας Λευκωσίας - Κίνημα Οικολόγων - Συνεργασία Πολιτών
Μετά από τις άσχημες εικόνες που είδαμε όλοι με την κακομεταχείριση της χελώνας στην Χλώρακα, διαφάνηκε στην σχετική συζήτηση στην Επιτροπή Περιβάλλοντος της Βουλής, ότι χρειάζεται πιο καλή ενημέρωση, εκπαίδευση και υιοθέτηση πρωτοκόλλων διαχείρισης τέτοιων περιπτώσεων αλλά και ότι υπάρχει ένα κενό στη νομοθεσία.
Ένα άλλο πρόβλημα που εμφανίστηκε είναι ότι αντί να στέλνεται το νεκρό ζώο για καταστροφή όπως γίνεται σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, μας είπαν ότι τις χελώνες τις θάβουν παραβιάζοντας έτσι την ισχύουσα ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Παράλληλα η πρακτική του να μπογιατίζεται το καβούκι για να καταστραφεί και να μην μπορεί να πουληθεί μετά, δεν εφαρμόζεται και αυτό δημιουργεί προβλήματα αφού διευκολύνει μια απαγορευμένη εμπορική πράξη.
Η «διαχείριση πτωμάτων ζώων» ρυθμίζεται αυστηρά για λόγους δημόσιας υγείας και περιβάλλοντος μέσω ευρωπαϊκών κανόνων για τα «ζωικά υποπροϊόντα» από τον Κανονισμό (ΕΚ) 1069/2009 που θέτει κανόνες για συλλογή, μεταφορά, αποθήκευση και διάθεση «ζωικών υποπροϊόντων» (όπου περιλαμβάνονται και νεκρά ζώα) με στόχο να προλαμβάνονται κίνδυνοι για δημόσια υγεία, προβλήματα στην υγεία ζώων και το περιβάλλον.
Προβλέπονται και εξαιρέσεις (π.χ. ταφή /καύση σε ειδικές περιπτώσεις όπως απομακρυσμένες περιοχές ή έκτακτες συνθήκες), αλλά πάντα υπό όρους.
Η ΕΕ δεν έχει ενιαίο «ποινικό αδίκημα» ειδικά για την προσβλητική κακομεταχείριση πτωμάτων ζώων. Αυτό παραμένει κατά βάση εθνική αρμοδιότητα, με αποτέλεσμα να υπάρχουν διαφορετικές λύσεις και διαφορετική αυστηρότητα ανάμεσα στις διάφορες χώρες.
Στην Κύπρο έχουν ήδη αυστηροποιηθεί ποινές για κακοποίηση ζώων, όμως από τα τελευταία γεγονότα αλλά και από αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αναδεικνύεται ένα μεγάλο κενό όταν η πράξη αφορά νεκρό ζώο (π.χ. δημόσια προσβολή, κακομεταχείριση πτώματος), κάτι που έχει τεθεί πλέον ανοικτά στη δημόσια συζήτηση και στο κοινοβουλευτικό επίπεδο.
Ο όρος «κακομεταχείριση πτώματος ζώου» δεν αφορά μόνο την «παράνομη απόρριψη κουφαριών», αλλά και συμπεριφορές όπως:
- δημόσια εξευτελιστική μεταχείριση ή βεβήλωση νεκρού ζώου,
- κακή /επικίνδυνη μεταφορά και χειρισμός που προσβάλλει την αξιοπρέπεια και δημιουργεί κινδύνους,
- εγκατάλειψη πτωμάτων σε δημόσιους χώρους χωρίς άμεση μέριμνα (όπου συνδέεται και με υγειονομικούς/περιβαλλοντικούς κινδύνους).
Η κάθε χώρα χειρίζεται διαφορετικά τα θέματα που συνδέονται με νεκρά ζώα όπως πχ όταν η κακοποίηση σχετίζεται με παράνομη θανάτωση, κακοποίηση πριν τον θάνατο ή δημόσια προσβολή.
Στην Κύπρο υπάρχει ήδη αυστηροποίηση για κακοποίηση ζώων στον «Περί Προστασίας και Ευημερίας των Ζώων» νόμο.
Όμως η κακομεταχείριση «νεκρού ζώου» δεν αποτυπώνεται ρητά ως αδίκημα και αυτό χρειάζεται να διορθωθεί άμεσα με μια λειτουργική, ευρωπαϊκού τύπου λύση που να περιλαμβάνει νέο αδίκημα όπως την «κακομεταχείριση νεκρού ζώου», ορισμό για εσκεμμένη εξευτελιστική, βίαιη, προσβλητική μεταχείριση ή δημόσια έκθεση και διαπόμπευση πτώματος ζώου.
Τα μέλη της Επιτροπής Περιβάλλοντος θα αναλάβουν με δική τους πρωτοβουλία να εξετάσουν και να προτείνουν νομοθετικές αλλαγές για να διορθωθεί το κενό.