Η ιστορία ενός παλαιού αυτοκινήτου Morgan

Sevgul Uludag
Τηλ: 99966518
Οι ιδιοκτήτες του ιδιωτικού Μουσείου Ιστορικής Μοτοσυκλέτας Κύπρου προσπαθούν να ανακαλύψουν ποιος ήταν ο ιδιοκτήτης ενός παλιού αυτοκινήτου «Morgan» που αγόρασαν σε δημοπρασία πριν από δύο δεκαετίες. Πιστεύουν ότι ανήκε σε έναν Τουρκοκύπριο από την περιοχή Τσιφλικούδια της Λεμεσού, ίσως σε έναν γιατρό. Το αυτοκίνητο τώρα βρίσκεται στο μουσείο και ο Αργύρης Νικολάου, γιος του φίλου μας Αντρέα Νικολάου, ο οποίος είναι ιδιοκτήτης του μουσείου, μας τηλεφώνησε και μας είπε ότι ψάχνει τον Τ/Κ ιδιοκτήτη του. Μας έστειλε επίσης φωτογραφίες του αυτοκινήτου «Morgan» που εκτίθεται στο μουσείο, καθώς και μια παλιά διαφήμιση που δείχνει ότι ο Sabri Tahir ήταν ο αντιπρόσωπος των αυτοκινήτων «Morgan». Τον ευχαριστούμε για όλα αυτά.
Ήταν ακριβό
Ο Αργύρης Νικολάου μας λέει τι ανακάλυψε ή άκουσε για το συγκεκριμένο αυτοκίνητο: Με βάση τις ενδείξεις βρισκόταν μέχρι το 1974 στην περιοχή Τσιφλικούδια στη Λεμεσό και ανήκε σε έναν Τ/Κ που μπορεί να ήταν γιατρός. Όπως επισημαίνει «δεν ήταν εύκολο να έχεις ένα τέτοιο αυτοκίνητο εκείνη την εποχή. Ήταν ένα ακριβό αυτοκίνητο». Μας λέει επίσης ότι ο Sabri Tahir, ένας διάσημος Τ/Κ επιχειρηματίας, ήταν ο εισαγωγέας των «Morgan» εκείνη την εποχή και ότι βρήκε μια διαφήμιση του Sabri Tahir σε μια τ/κ εφημερίδα όπου παρουσιάζεται ως αντιπρόσωπος αυτών των αυτοκινήτων. Στη διαφήμιση αναφέρεται ότι τα αυτοκίνητα «Morgan» έχουν φτάσει και όσοι τα είχαν παραγγείλει θα πρέπει να τα παραλάβουν από αυτόν τις επόμενες μέρες.
Σύμφωνα με τον Αργύρη Νικολάου, αυτό το αυτοκίνητο εγκαταλείφθηκε όταν έφυγαν οι Τ/Κ από τη Λεμεσό μετά τον πόλεμο του 1974. Και ότι δεκαετίες αργότερα, ο πατέρας του, Αντρέας Νικολάου, αγόρασε αυτό το αυτοκίνητο, που ήταν σε πολύ άσχημη κατάσταση από μια κρατική δημοπρασία.
Όπως σημειώνει, ο ίδιος έκανε πολλές έρευνες για το ποιος μπορεί να ήταν ο ιδιοκτήτης αυτού του αυτοκινήτου, αλλά δεν είχαν κανένα αποτέλεσμα και ζητά τη βοήθειά μου για να μάθει, αν καταστεί δυνατόν, ποιος ήταν ο ιδιοκτήτης του αυτοκινήτου. «Με αυτό τον τρόπο», λέει, «θα μάθουμε όλη την ιστορία του».
Εκτίθεται στο μουσείο
Πριν από τρία χρόνια, μαζί με τον σύντροφο της καρδιάς μου Zeki Erkut, επισκεφθήκαμε το Μουσείο Ιστορικής Μοτοσυκλέτας Κύπρου. Ο ιδιοκτήτης αυτού του ιδιωτικού μουσείου, Ανδρέας Νικολάου, μας έδωσε πληροφορίες κατά την περιήγησή μας βλέποντας τις παλιές μοτοσυκλέτες. Είχαμε μάλιστα τραβήξει μια φωτογραφία μπροστά από το αυτοκίνητο «Morgan» μαζί με τον Zeki και τον φίλο μας Αντρέα Νικολάου, χωρίς να καταλάβουμε πραγματικά τη σημασία αυτού του αυτοκινήτου. Μόνο τώρα, ο γιος του Αντρέα, ο Αργύρης, μας επισήμανε τη σημασία αυτού του αυτοκινήτου «Morgan». Τον ευχαριστούμε πολύ που επικοινώνησε και μοιράστηκε μαζί μας αυτά που ανακάλυψε, καθώς και τις φωτογραφίες του αυτοκινήτου.
Τα βρετανικά Morgan
Σύμφωνα με τη Wikipedia, η αυτοκινητοβιομηχανία «Morgan» ιδρύθηκε από τον Henry Frederick Stanley Morgan το 1910 στη Βρετανία. Ο Morgan αποχώρησε από τη «Great Western Railway», όπου εργαζόταν, και ίδρυσε ένα συνεργείο πώλησης και συντήρησης αυτοκινήτων στη λουτρόπολη Malvern του Worcestershire. Όπως αναφέρεται στην ιστοσελίδα, «το 1909 σχεδίασε και κατασκεύασε ένα αυτοκίνητο για δική του χρήση. Ξεκίνησε την παραγωγή έναν χρόνο αργότερα και η εταιρεία γνώρισε μεγάλη επιτυχία. Η παραγωγή των τρίτροχων αυτοκινήτων έφτασε τα 1.000 μέχρι τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και συνεχίστηκε γρήγορα με μοντέλα αγώνων και ταξιδιού. Το πρώτο τετράτροχο αυτοκίνητο της Morgan κυκλοφόρησε το 1935, ενώ τα τρίτροχα αυτοκίνητα σταμάτησαν να παράγονται το 1952. Ο Morgan συνέχισε να διευθύνει την εταιρεία μέχρι τον θάνατο του το 1959 σε ηλικία 77 χρονών». Το πρώτο τετράτροχο όχημα της Morgan, που ονομάστηκε από το εργοστάσιο 4/4 επειδή είχε τετρακύλινδρο κινητήρα και τέσσερις τροχούς, κυκλοφόρησε το 1936 και τα τρίτροχα οχήματα σταδιακά καταργήθηκαν μέχρι το 1952.
Στο άρθρο του «Discovery» με τίτλο «Διαχρονική δεξιοτεχνία», αναφέρει τον Morgan, γνωστό και ως HFS, ως οραματιστή μηχανικό, που ήταν αποφασισμένος να δημιουργήσει κάτι διαφορετικό. Αυτό το πνεύμα οδήγησε στη γέννηση των πρώτων αυτοκινήτων της εταιρείας, των εμβληματικών τρίτροχων. Θεωρούμενα ως cyclecar - τα τρίτροχα οχήματα εξαιρούνταν από τον φόρο αυτοκινήτων, καθώς ταξινομούνταν ως μοτοσυκλέτες. Αυτό που έγινε γνωστό ως Runabout παρέμεινε σε παραγωγή μέχρι το ξέσπασμα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου σε δεκάδες διαφορετικές διαμορφώσεις, συμπεριλαμβανομένων απίστευτα επιτυχημένων μοντέλων αγώνων, του πρώτου μοντέλου Aero το 1920, του Super Aero το 1927 και μιας τετραθέσιας οικογενειακής έκδοσης που ονομάζονταν F-4. Κατασκεύασαν ακόμη και ένα τρίτροχο φορτηγάκι διανομής. Αυτά τα οχήματα, με τον μοναδικό σχεδιασμό και τη μηχανική τους, γρήγορα προσέλκυσαν την προσοχή, προωθώντας τη Morgan Motor Company στην πρώτη γραμμή του κόσμου της αυτοκινητοβιομηχανίας. Το 1936, όταν καταργήθηκε το Ταμείο Οδικών Φόρων και δεν υπήρχε πλέον φορολογικό πλεονέκτημα για τα τρίτροχα οχήματα, η Morgan επεκτάθηκε με το εκπληκτικό 4/4. Στην ιστορία των αυτοκινήτων Morgan, το 4/4 είναι αναμφισβήτητα το αστέρι.
Ο Erdem Oskar από την Αυδήμου
Μόλις δημοσιεύω τις φωτογραφίες και την ιστορία που μου διηγήθηκε ο Αργύρης Νικολάου στις σελίδες μου στην εφημερίδα Yeniduzen, αρχίζω να λαμβάνω τηλεφωνήματα και μηνύματα. Ένας αναγνώστης ισχυρίζεται ότι το αυτοκίνητο ανήκε στον Sabri Tahir, αλλά του λέω ότι ήταν ο εισαγωγέας των αυτοκινήτων «Morgan», όχι απαραίτητα ο ιδιοκτήτης αυτού του συγκεκριμένου αυτοκινήτου.
Η Sevgi Oskar, εγγονή του Erdem Oskar, ενός γνωστού ξενοδόχου και επιχειρηματία που πέθανε πριν από μερικά χρόνια, μου τηλεφωνεί και μου λέει ότι το αυτοκίνητο μπορεί να ανήκε στον παππού της. Το είχε κατά τη δεκαετία του 1958. Ο Erdem Oskar ήταν από την Αυδήμου και είχε επίσης μια εταιρεία ενοικίασης αυτοκινήτων στην Επισκοπή. Μετά το 1974, είχε ένα ξενοδοχείο στην Κερύνεια που ονομαζόταν «Oskar Hotel».
Σύμφωνα με την κόρη του Erdem Oskar, την κ. Hatice, ο κ. Erdem είχε φυλάξει αυτό το αυτοκίνητο σε ένα γκαράζ. «Γεννήθηκα το 1963», λέει. «Κράτησε το αυτοκίνητο για να μας το δώσει όταν μεγαλώσουμε». Η κόρη του Hatice λέει ότι έχουν φωτογραφίες του πατέρα της Erdem Oskar, να κάθεται στο αυτοκίνητο, και υπόσχεται να τις βρει για να τις δημοσιεύσουμε.
Ρωτώ επίσης τον ξάδελφο μου Tamer Zaim, ο οποίος ασχολείται με κλασικά αυτοκίνητα και έχει στην κατοχή του αρκετά. Ο προπαππούς του Tamer ήταν ο Ahmet Zaim από την Αυδήμου (Evdim) και ήταν μεγάλος γαιοκτήμονας. Ο Tamer λέει ότι ο παππούς του Erdem Oskar ήταν ο διαχειριστής της περιουσίας και της γης του Ahmet Zaim και ότι οι δύο οικογένειες είχαν πολύ στενές σχέσεις. Λέει ότι «Zaim» σημαίνει κάτι σαν Αγάς (Agha). Ο Tamer θυμάται αμυδρά ότι ίσως ο αδελφός του κ. Erdem έμενε για κάποιο διάστημα κατά τη διάρκεια των σχολικών χρόνων στο σπίτι της γιαγιάς του Sherife Zaim (θεία μου). Ότι υπήρχαν πολύ καλές σχέσεις μεταξύ των δύο οικογενειών.
Ο Semavi Ashik, ένας άλλος ξάδελφός μου που επίσης ασχολείται με κλασικά αυτοκίνητα, μου τηλεφωνά και μου λέει ότι ο αριθμός εγγραφής του αυτοκινήτου που χρησιμοποιούσε ο Erdem Oskar ήταν BB310. Ο Hasan Kahvecioghlou, ένας γνωστός δημοσιογράφος που βοήθησε τον Erdem Oskar να γράψει την ιστορία της ζωής του, μου τηλεφωνά στη συνέχεια. Λέει ότι το αυτοκίνητο ανήκει στον Erdem Oskar και ότι πρέπει να τηλεφωνήσω στη σύζυγό του, την κυρία Neshe Oskar. «Όταν ήταν αρραβωνιασμένοι, ο Erdem Oskar είχε αυτό το αυτοκίνητο», μου λέει και μου στέλνει τον αριθμό της. «Μπορεί να έχει ακόμα και τα χαρτιά του αυτοκινήτου», λέει.
Θα συνεχίσω τις έρευνές μου για το αυτοκίνητο Morgan που βρίσκεται τώρα στο Μουσείο Ιστορικής Μοτοσυκλέτας στη Λευκωσία.