Η ημικρανία στις γυναίκες βγαίνει από τη «σιωπή»

Νέα ευρωπαϊκά δεδομένα και πολιτικές δεσμεύσεις ανοίγουν τον δρόμο για αλλαγή
Η ημικρανία στις γυναίκες βρέθηκε στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής συζήτησης μέσα από την εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στις 5 Μαρτίου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις Βρυξέλλες, που διοργάνωσε το The Parliament Magazine, με τίτλο «More than just a headache: Breaking the silence on under-recognised conditions». Στην εκδήλωση παρουσιάστηκαν τα ευρήματα της μεγάλης πανευρωπαϊκής έρευνας της European Migraine and Headache Alliance (EMHA) για την ημικρανία στις γυναίκες, αναδεικνύοντας ένα σοβαρό και συχνά υποτιμημένο ζήτημα δημόσιας υγείας. (Parliament Events)
Η έρευνα της EMHA, η μεγαλύτερη ευρωπαϊκή καταγραφή για την ορμονικά επηρεαζόμενη ημικρανία, πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή 5.410 γυναικών από 13 ευρωπαϊκές χώρες. Τα ευρήματα αποτυπώνουν μια ανησυχητική πραγματικότητα: η ημικρανία παραμένει υποδιαγνωσμένη, υποτιμημένη και συχνά αόρατη νευρολογική νόσος, παρά το γεγονός ότι επηρεάζει κυρίως γυναίκες σε παραγωγική ηλικία και έχει ουσιαστικό αντίκτυπο στην προσωπική, επαγγελματική και κοινωνική τους ζωή. Σε αρκετές χώρες, ένα ποσοστό του 42% των γυναικών δηλώνει ότι δεν έχει λάβει ποτέ επίσημη διάγνωση, ενώ η πρόσβαση σε εξατομικευμένες θεραπείες παραμένει περιορισμένη. Το σημαντικό είναι ότι 68% γυναίκες απάντησαν ότι δεν τους έχει ποτέ προταθεί εξατομικευμένη θεραπευτική προσέγγιση για τις κρίσεις που συνδέονται με ορμονικούς παράγοντες (European Migraine & Headache Alliance).
Η ημικρανία είναι μια νευρολογική νόσος που χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενες κρίσεις κεφαλαλγίας, συνήθως μέτριας έως σοβαρής έντασης, με παλλόμενο χαρακτήρα, που συχνά συνοδεύονται από ναυτία, φωτοφοβία, φωνοφοβία και σημαντικό περιορισμό της καθημερινής λειτουργικότητας. Δεν επηρεάζει μόνο τη σωματική υγεία, αλλά και την εργασία, την οικογενειακή ζωή, την κοινωνική συμμετοχή και την ψυχική ανθεκτικότητα των ασθενών που τη βιώνουν.
Ο Δρ. Μιχαήλ Βικέλης, νευρολόγος με εξειδίκευση στην ημικρανία, δήλωσε:
«Τα ευρήματα της ευρωπαϊκής έρευνας επιβεβαιώνουν με σαφήνεια ότι η ορμονική διάσταση της ημικρανίας δεν μπορεί πλέον να παραμένει στο περιθώριο της κλινικής πρακτικής. Οι κρίσεις συχνά μεταβάλλονται ανάλογα με τον κύκλο, την εγκυμοσύνη, την περιεμμηνόπαυση και την εμμηνόπαυση, επομένως απαιτείται πιο συστηματική διερεύνηση των ορμονικών εκλυτικών παραγόντων αλλά και καλύτερη εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας. Ιδιαίτερα στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας και σε όσες σχεδιάζουν εγκυμοσύνη, η σωστή ενημέρωση είναι κρίσιμη, καθώς υπάρχουν στοχευμένες καινοτόμες θεραπευτικές επιλογές, τις οποίες οι γυναίκες πρέπει να γνωρίζουν. Η συζήτηση με τον νευρολόγο για την την καταλληλότερη εξατομικευμένη προσέγγιση της νόσου, είναι αυτή που θα μπορέσει να περιορίσει της καθημερινότητας των ασθενών.»
Ο Δρ.Κώστας Μιχαηλίδης, Πρόεδρος της Νευρολογικής εταιρείας της Κύπρου τοποθετήθηκε επί των ευρωπαϊκών εξελίξεων.
«Οι πρόσφατες αυτές εξελίξεις αναδεικνύουν αυτό που η νευρολογική κοινότητα γνωρίζει εδώ και χρόνια: η ημικρανία είναι μια πραγματική και συχνή νευρολογική νόσος. Συγκεκριμένα στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας (19-49) αποτελεί την 1η αιτία απώλειας υγιούς ζωής από αναπηρία. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό ότι η συζήτηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο στρέφεται πλέον πιο ουσιαστικά στις ανάγκες των γυναικών. Το μήνυμά μας προς τις ασθενείς είναι σαφές: όταν τα συμπτώματα επιμένουν ή επηρεάζουν την καθημερινότητα, πρέπει να απευθύνονται στον νευρολόγο τους. Η έγκαιρη διάγνωση, η σωστή παρακολούθηση και διαχείριση με εξατομικευμένες θεραπευτικές επιλογές μπορούν να μειώσουν σημαντικά το φορτίο της νόσου και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής.»
Παράλληλα, η εκδήλωση στις Βρυξέλλες σηματοδότησε μια σημαντική πολιτική δέσμευση: η Ευρωβουλευτής Catarina Martins ανακοίνωσε ότι θα προωθήσει την ένταξη της ημικρανίας στην υπό διαμόρφωση Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τη Νευρολογική Υγεία, ενώ ζητήθηκε η ενσωμάτωσή της και στη νέα Στρατηγική για την Υγεία των Γυναικών.
Με το μήνυμα« Recognize. Diagnose. Treat.» / «Αναγνώριση – Διάγνωση – Θεραπεία», η EMHA καλεί τα κράτη‑μέλη — ανάμεσά τους και την Κύπρο — να αντιμετωπίσουν την ημικρανία ως σοβαρό ζήτημα δημόσιας υγείας, με στόχο τη βελτίωση της καθημερινότητας εκατομμυρίων γυναικών σε όλη την Ευρώπη.
Σχετικά με την EMHA
Η European Migraine and Headache Alliance εκπροσωπεί 61 οργανώσεις σε όλη την Ευρώπη, μεταφέροντας τη φωνή των ασθενών στην ευρωπαϊκή πολιτική ατζέντα.
Περισσότερα στο: www.emhalliance.org
Πηγές
1. ΕΜΗΑ: https://www.emhalliance.org/headache/#migraine
2. Gupta J, Gaurkar SS. Migraine: An Underestimated Neurological Condition Affecting Billions. Cureus. 2022 Aug 24;14(8):e28347. doi: 10.7759/cureus.28347. PMID: 36168353; PMCID: PMC9506374.
3. EMHA. (2025). Migraine in Women Survey 2025. https://www.emhalliance.org/project/the-invisible-hormonal-pattern-in-women/
4. Katsarava Z, Buse DC, Manack AN, Lipton RB. Defining the differences between episodic migraine and chronic migraine. Curr Pain Headache Rep. 2012 Feb; 16(1):86-92. doi: 10.1007/s11916-011-
5. Ornello, R., Maassen van den Brink, A., Puledda, F., Sandoe, C. H., Iannone, L. F., Pelzer, N., Lee, M. J., Haghdoost, F., Gomez-Dabo, L., Pozo-Rosich, P., Monteith, T. S., Tassorelli, C., Terwindt, G. M., & Sacco, S. (2025). Migraine management during pregnancy, breastfeeding and in women planning pregnancy. Cephalalgia, 45(11). https://doi.org/10.1177/03331024251393945 0233-z. PMID: 22083262; PMCID: PMC3258393
6. Wijeratne et al., 2025, Cell Reports Medicine 6, 102348 October 21, 2025 © 2025 The Author(s). Published by Elsevier Inc. https://doi.org/10.1016/j.xcrm.2025.102348
7. Steiner, T. J., Stovner, L. J., Jensen, R., Uluduz, D., & Katsarava, Z. (2020). Migraine remains second among the world’s causes of disability, and first among young women: Findings from GBD2019. The Journal of Headache and Pain, 21(1), Article 137. https://doi.org/10.1186/s10194-020-01208-0