Η Ευρώπη δεν μπορεί να σιωπά

Ζούμε σε επικίνδυνους καιρούς. Οι βεβαιότητες καταρρέουν και το διεθνές σύστημα μετατρέπεται ξανά σε αρένα ωμής ισχύος. Όροι όπως «διεθνές δίκαιο», «σεβασμός της κυριαρχίας» και «τάξη» ακούγονται ολοένα και περισσότερο τετριμμένοι, εύηχα ευχολόγια, όταν δεν συνοδεύονται από πραγματική δύναμη να εφαρμοστούν.
Η συζήτηση γύρω από τη Γροιλανδία δεν είναι αθώα ούτε γραφική. Είναι προειδοποίηση. Δείχνει ότι στον νέο κόσμο που αναδύεται, εδάφη, θαλάσσιες ζώνες και φυσικοί πόροι αντιμετωπίζονται ως αντικείμενα διεκδίκησης από όσους διαθέτουν ισχύ. Όταν η δύναμη προηγείται της νομιμότητας, τότε κανένα κράτος δεν μπορεί να αισθάνεται ασφαλές.
Για την Κύπρο, αυτή η πραγματικότητα είναι οδυνηρά γνώριμη. Εδώ και δεκαετίες βιώνουμε τι σημαίνει παραβίαση του διεθνούς δικαίου χωρίς συνέπειες. Η κατοχή ευρωπαϊκού εδάφους συνεχίζεται και η ατιμωρησία εκπέμπει ένα επικίνδυνο μήνυμα. Ότι όποιος έχει δύναμη μπορεί να επιβάλλεται.
Την ίδια ώρα, ο νέος συσχετισμός δυνάμεων διαμορφώνεται ξεκάθαρα από τρεις πόλους. Τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Ρωσία και την Κίνα. Τρεις παίκτες που δεν διστάζουν να επιβάλλουν τα συμφέροντά τους δια της ισχύος, στρατιωτικής, οικονομικής και πολιτικής. Απέναντί τους, η Ευρωπαϊκή Ένωση υστερεί. Υστερεί σε στρατηγική συνοχή, σε αμυντική ικανότητα και κυρίως, σε πολιτική βούληση.
Η Ευρώπη δεν μπορεί να συνεχίσει να μιλά μόνο τη γλώσσα των αξιών, όταν οι άλλοι μιλούν τη γλώσσα της ισχύος. Οι αξίες χωρίς δύναμη δεν προστατεύουν ούτε την ειρήνη ούτε τα σύνορα. Η στρατηγική αυτονομία της ΕΕ δεν είναι ιδεοληψία. Είναι αναγκαιότητα επιβίωσης σε έναν σκληρό κόσμο.
Η αδυναμία αυτή δεν είναι τυχαία. Είναι αποτέλεσμα χρόνιων αυταπατών, καθυστερήσεων και φόβου ανάληψης ευθυνών. Επί χρόνια οι περισσότεροι πίστευαν ότι η οικονομική ισχύς και η κανονιστική επιρροή αρκούν. Όμως σήμερα αποδεικνύεται πως, χωρίς αποτρεπτική δύναμη, χωρίς κοινή στρατηγική και χωρίς αποφασιστικότητα, η Ευρώπη κινδυνεύει να γίνει αντικείμενο και όχι υποκείμενο της Ιστορίας.
Σε έναν κόσμο αναθεωρητισμού, η ουδετερότητα δεν προστατεύει, η αναμονή δεν σώζει και η σιωπή κοστίζει. Η επιλογή είναι ξεκάθαρη. Είτε η Ένωση θα ωριμάσει γεωπολιτικά, είτε θα πληρώσει το τίμημα της αδράνειας. Αυτό απαιτεί ηγεσίες με θάρρος, κοινωνίες ενημερωμένες και αποφάσεις που δεν θα μετατίθενται συνεχώς για το μέλλον. Διαφορετικά, οι εξελίξεις θα μας προσπεράσουν και οι συνέπειες θα είναι βαριές και δύσκολα αναστρέψιμες για όλους. Ιδίως για μικρά κράτη πρώτης γραμμής, όπως η Κύπρος.
Γιατί αν η Ευρώπη δεν μπορεί να προστατεύσει την Κύπρο, δεν μπορεί να πείσει κανέναν ότι μπορεί να προστατεύσει τον εαυτό της. Και σε έναν κόσμο όπου ο ισχυρός επιβάλλεται, η αδυναμία δεν είναι ουδετερότητα. Είναι πρόσκληση.
*Ευρωβουλευτής ΔΗΣΥ- ΕΛΚ.