Η ΕΚΤ ρισκάρει την ανεξαρτησία της με σενάρια πρόωρης αποχώρησης Λαγκάρντ

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ενδέχεται να βρεθεί στο επίκεντρο έντονων πολιτικών πιέσεων, καθώς πληθαίνουν τα σενάρια περί πρόωρης αποχώρησης της προέδρου της, Κριστίν Λαγκάρντ, πριν από τη λήξη της θητείας της τον Οκτώβριο του 2027. Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, η Λαγκάρντ φέρεται να εξετάζει το ενδεχόμενο να αποχωρήσει νωρίτερα, ώστε ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς να συμφωνήσουν εγκαίρως στον διάδοχό της.
Η συγκυρία θεωρείται πολιτικά κρίσιμη, καθώς συμπίπτει με τις γαλλικές προεδρικές εκλογές του 2027, στις οποίες η ακροδεξιά Εθνικός Συναγερμός υπό τη Μαρίν Λεπέν εμφανίζεται ενισχυμένη στις δημοσκοπήσεις. Πηγές εκτιμούν ότι μια πρόωρη αλλαγή στην ηγεσία της ΕΚΤ θα μπορούσε να περιορίσει την επιρροή ενός ενδεχόμενου ακροδεξιού προέδρου στον διορισμό του επόμενου επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας.
Ωστόσο, αναλυτές προειδοποιούν ότι μια τέτοια στρατηγική ενέχει σοβαρούς κινδύνους για την ανεξαρτησία της ΕΚΤ. Όπως δήλωσε στο Bloomberg ο Andrew Kenningham της Capital Economics, οι πολιτικοί «πειραματίζονται με τους κανόνες» ώστε να διασφαλίσουν τον διορισμό προτιμώμενων προσώπων, κάτι που υπονομεύει την εικόνα της ΕΚΤ ως μιας από τις πιο ανεξάρτητες κεντρικές τράπεζες παγκοσμίως.
Πολιτικές πιέσεις και διεθνείς ανησυχίες
Η ΕΚΤ διαμορφώνει τα επιτόκια για περίπου 350 εκατομμύρια πολίτες σε 21 χώρες, επιβλέπει χρηματοπιστωτικούς κινδύνους και διασφαλίζει τη σταθερότητα του ευρώ, του δεύτερου σημαντικότερου αποθεματικού νομίσματος διεθνώς. Οι ανησυχίες για πολιτικές παρεμβάσεις στις κεντρικές τράπεζες έχουν ενταθεί διεθνώς, ιδίως μετά τις επιθέσεις του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κατά της Federal Reserve και του επικεφαλής της Τζερόμ Πάουελ.
Στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι μια προσπάθεια «προληπτικού ελέγχου» των διορισμών στην ΕΚΤ θα μπορούσε να γυρίσει μπούμερανγκ, ενισχύοντας πολιτικές φωνές που ήδη αμφισβητούν τον ρόλο και τις αποφάσεις της κεντρικής τράπεζας.
Η συζήτηση εντείνεται καθώς στελέχη της ακροδεξιάς, όπως ο Ζορντάν Μπαρντελά, έχουν δηλώσει ότι θα πίεζαν την ΕΚΤ να επανεκκινήσει την ποσοτική χαλάρωση για τη στήριξη των δημόσιων οικονομικών της Γαλλίας – μια πρακτική που απαγορεύεται από το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο.
Διχασμός μεταξύ οικονομολόγων
Ορισμένοι αναλυτές θεωρούν ότι μια πρόωρη αποχώρηση της Λαγκάρντ θα μπορούσε να λειτουργήσει ως προληπτική κίνηση προστασίας της ανεξαρτησίας της ΕΚΤ. Ο Alexander Kriwoluzky του DIW υποστήριξε ότι θα δημιουργούσε τον απαραίτητο χρόνο για την επιλογή διαδόχου που θα υπερασπιστεί τον θεσμικό ρόλο της τράπεζας.
Άλλοι, όπως ο Holger Schmieding της Berenberg, σημειώνουν ότι οι διορισμοί σε κορυφαίες θέσεις κεντρικών τραπεζών είναι αναπόφευκτα πολιτικοί, ωστόσο η ΕΚΤ διαθέτει ισχυρότερα εχέγγυα ανεξαρτησίας σε σύγκριση με άλλους θεσμούς.
Θεσμικός κίνδυνος και δημοκρατική νομιμοποίηση
Οι εικασίες για αποχώρηση της Λαγκάρντ έχουν συνδεθεί και με το World Economic Forum, ενώ αναζωπυρώθηκαν μετά την ανακοίνωση του Γάλλου κεντρικού τραπεζίτη Φρανσουά Βιλερουά ντε Γκαλό ότι θα αποχωρήσει πρόωρα από τη θέση του.
Εκπρόσωπος της ΕΚΤ δήλωσε πρόσφατα ότι η Λαγκάρντ δεν έχει λάβει καμία απόφαση, αν και η στάση αυτή θεωρήθηκε λιγότερο κατηγορηματική σε σχέση με παλαιότερες δηλώσεις της.
Ο πρόεδρος της Bundesbank, Joachim Nagel, προειδοποίησε για τον κίνδυνο οι κεντρικές τράπεζες να διολισθήσουν προς την εξυπηρέτηση δημοσιονομικών στόχων, υπογραμμίζοντας ότι τέτοιες εξελίξεις θα μπορούσαν να αποτελέσουν επικίνδυνο προηγούμενο.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι αν η πρόωρη αποχώρηση της Λαγκάρντ εκληφθεί ως προσπάθεια επηρεασμού του πολιτικού κύκλου, θα μπορούσε να υπονομεύσει τη δημοκρατική νομιμοποίηση και να δυσκολέψει την υπεράσπιση της αποπολιτικοποίησης της νομισματικής πολιτικής.
Capital.gr