Η Γυναίκα αντέχει, αγωνίζεται, φωτίζει

Της Ελένης Κωνσταντίνου
Η 8η του Μάρτη είναι μέρα σύμβολο. Είναι μέρα που θυμίζει τιμημένους και γεμάτους θυσίες αγώνες για την καταξίωση και την πρόοδο της γυναίκας, για την καταξίωση και την πρόοδο της ανθρωπότητας. Γιατί η ανθρωπότητα δεν πρόκειται ποτέ να φτάσει σε εκείνο το ποθούμενο επίπεδο πολιτισμού και δημοκρατίας, αν πρώτα δεν εξαλείψει στην πράξη κάθε μορφή καταπίεσης, κάθε μορφή διάκρισης και προκατάληψης σε βάρος της γυναίκας. O 20ός αιώνας υπήρξε ο αιώνας των κοσμογονικών αλλαγών για τη «γυναικεία υπόθεση». Oι γυναίκες απέκτησαν δικαίωμα ψήφου και πρωταγωνίστησαν στη σεξουαλική απελευθέρωση. Bρέθηκαν στα μεγαλύτερα αξιώματα, αλλά πλήρωσαν και το βαρύ τίμημα της παγκοσμιοποίησης.
Η γυναίκα, σε κάθε γωνιά του κόσμου, συνεχίζει να φέρει δυσανάλογο βάρος στις κρίσεις της ανθρωπότητας. Στους πολέμους είναι συχνά η πρώτη που υφίσταται τις συνέπειες της βίας και της καταστροφής. Εκτός από την απώλεια σπιτιών, αγαπημένων προσώπων και ασφάλειας, αντιμετωπίζει συχνά σεξουαλική βία, εκμετάλλευση και καταπίεση, ενώ ταυτόχρονα καλείται να φροντίζει την οικογένεια σε συνθήκες ακραίας ανασφάλειας. Η φτώχεια είναι ένας ακόμα παράγοντας που εντείνει τις ανισότητες. Οι γυναίκες αποτελούν την πλειονότητα των χαμηλόμισθων και υπαμειβόμενων εργαζομένων σε παγκόσμιο επίπεδο. Η έλλειψη πρόσβασης σε εκπαίδευση, υγειονομική περίθαλψη και οικονομικούς πόρους τις καθιστά πιο ευάλωτες στις κοινωνικές κρίσεις και περιορίζει τις δυνατότητές τους για ανεξαρτησία και ασφάλεια.
Ακόμα και σε καιρούς ειρήνης, οι γυναίκες φέρουν το βάρος της καθημερινής επιβίωσης και της οικογενειακής φροντίδας. Η απλήρωτη εργασία φροντίδας, ο καταμερισμός των ρόλων και η κοινωνική ανισότητα σημαίνουν ότι οι γυναίκες συχνά πληρώνουν το υψηλότερο τίμημα σε κάθε κρίση, οικονομική, κοινωνική ή ανθρωπιστική. Η ισότητα, επομένως, δεν είναι μόνο ζήτημα δικαιοσύνης, αλλά προϋπόθεση για την αντιμετώπιση των κρίσεων και τη δημιουργία μιας πιο δίκαιης και ασφαλούς κοινωνίας για όλους.
Oι γυναίκες όμως ποτέ δεν έπαψαν να αγωνίζονται και ούτε θα το κάνουν. Κάθε 8η του Μάρτη η σκέψη τρέχει στις πρωτοπόρες αγωνίστριες των υφαντουργείων της Νέας Υόρκης, που το 1857 ξεσηκώθηκαν διεκδικώντας καλύτερους όρους εργασίας, καλύτερο μεροκάματο. Κάθε 8η του Μάρτη η σκέψη τρέχει σε όλες τις αγωνίστριες της ζωής, στις μάνες, τις κόρες, τις αδελφές. Στις γυναίκες που αποτέλεσαν και συνεχίζουν να αποτελούν αστείρευτη πηγή έμπνευσης και δημιουργίας και που με το χαμόγελό τους συνεχίζουν να υπενθυμίζουν ότι τίποτα δεν είναι αδύνατο… μα και σε όλες αυτές που σήμερα είναι αντιμέτωπες με τη δίνη του πολέμου, με το φόβο της καταστροφής. Αυτής της καταστροφής που κουβαλούν οι μεγάλοι και τρανοί αυτού του κόσμου. Όλοι αυτοί που θυσιάζουν την ειρήνη για συμφέροντα, οικονομικά, γεωπολιτικά.
«Χαμόγελο γυναίκας»
Χαμογέλα γυναίκα
να χαμογελάς πάντα στη ζωή
ακόμα κι αν αυτή δεν σου χαμογελάει
χαμογέλα στους χαμένους έρωτες
χαμογέλα στους πόνους σου, χαμογέλα παντού.
Το δικό σου χαμόγελο θα είναι:
Φως στο δρόμο σου
φάρος για τους χαμένους ταξιδευτές.
Το χαμόγελό σου θα είναι:
Ένα μητρικό φιλί
ένα καρδιοχτύπι για τους αγαπημένους σου
μια αχτίνα του ήλιου για όλους.
Alda Merini