Η γήρανση πληθυσμού πιέζει τις δαπάνες υγείας και τα δημόσια ταμεία

Η γήρανση του πληθυσμού αποτελεί μεγάλη πρόκληση για τα δημόσια οικονομικά, καθώς η μείωση των γεννήσεων και η αύξηση του προσδόκιμου ζωής αυξάνουν τις δαπάνες για συντάξεις και υγειονομική περίθαλψη, ενώ μειώνουν τα έσοδα από την εργασία.
Η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με θέμα «The Impact of Ageing on the Fiscal Sustainability of EU Health Care Systems», που δημοσιεύθηκε στις 26 Ιανουαρίου, αναδεικνύει ότι η αναμενόμενη επίδραση της γήρανσης στις δημόσιες δαπάνες υγειονομικής περίθαλψης μπορεί να προσθέσουν ανησυχίες για τη δημοσιονομική βιωσιμότητα για ορισμένα κράτη μέλη.
Αυτή την πτυχή, αναφέρει η έκθεση, παρακολουθεί τακτικά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω του ευρωπαϊκού εξαμήνου και έχει απευθυνθεί με ειδικές συστάσεις ανά χώρα για την εφαρμογή καλά στοχευμένων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που βελτιώνουν την δημοσιονομική βιωσιμότητα των συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης.
Οι μεταρρυθμίσεις σε αυτόν τον τομέα έχουν λάβει περαιτέρω ώθηση μέσω του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και πρόσφατα μέσω του νέου Πλαισίου Οικονομικής Διακυβέρνησης.
Οι προβλέψεις για τις δαπάνες υγειονομικής περίθαλψης, σύμφωνα με την έκθεση, δείχνουν ότι η γήρανση του πληθυσμού θα ασκήσει σημαντική ανοδική πίεση στα δημόσια οικονομικά στην ΕΕ ήδη από τα επόμενα 10 χρόνια. Σημειώνεται ότι κοινό χαρακτηριστικό όλων των κρατών μελών της ΕΕ είναι η σταθερή γήρανση του πληθυσμού τους. Τις επόμενες δεκαετίες, η μέση ηλικία αναμένεται να αυξηθεί κατά μέσο όρο κατά 5 έτη σε ολόκληρη την ΕΕ (από 44,4 έτη το 2022 σε 49,4 έτη το 2070).
Οι δημόσιες δαπάνες υγειονομικής περίθαλψης προβλέπεται να αυξηθούν σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, αν και σε διαφορετικό βαθμό. Σε ορισμένα κράτη μέλη, η συγκράτηση των δαπανών υγειονομικής περίθαλψης, θα αποτελέσει απαραίτητη συμβολή στην άμβλυνση των ανησυχιών για τη μακροπρόθεσμη δημοσιονομική βιωσιμότητα, απαιτώντας έγκαιρες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις.
Σύμφωνα με το βασικό σενάριο, οι δημόσιες δαπάνες για την υγειονομική περίθαλψη στην ΕΕ θα αυξηθούν το 2070 κατά 0,6 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σχέση με το 2024. Κατά την ίδια περίοδο, η Βουλγαρία αναμένεται να έχει τη χαμηλότερη αύξηση με 0,2 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ, ενώ η Μάλτα θα παρουσιάσει την υψηλότερη αύξηση στις 2,1 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ. Στην Κύπρο η αύξηση το 2070 σε σχέση με το 2024 θα είναι 0,8% του ΑΕΠ, στη Γαλλία 0,7% του ΑΕΠ, στην Γερμανία 0,5%, Σλοβενία 0,9%, Δανία 0,7%, Σλοβακία 1,2%, Πορτογαλία 1,3%, Ισπανία 1,2%, Φιλανδία 0,6%, Βέλγιο 0,6%, Τσεχία 0,7%, Ελλάδα 0,8%, Ιταλία 0,6%, Λετονία 0,5%, Ιρλανδία 1,5%, Λιθουανία 0,8% του ΑΕΠ.
Ο αντίκτυπος της τεχνολογίας
Ελλείψει μεταρρυθμίσεων, υποδεικνύεται στην έκθεση, τα περισσότερα κράτη μέλη της ΕΕ θα πρέπει να χρηματοδοτήσουν το 30% και ορισμένα ακόμη και έως και το 50% της προβλεπόμενης αύξησης των δημόσιων δαπανών για την υγειονομική περίθαλψη λόγω της γήρανσης τα επόμενα δέκα χρόνια. Αυτή η αύξηση των δαπανών μπορεί να μετριαστεί μέσω βελτιώσεων στην αποτελεσματικότητα των συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης.
Από αυτή την άποψη, αναφέρει η έκθεση, ορισμένα συστήματα θεωρούνται πιο αποτελεσματικά από άλλα, Αρκετές σχετικά πρόσφατες μελέτες μακροοικονομικής αποδοτικότητας, επιχειρούν να το προσδιορίσουν συγκρίνοντας τα αποτελέσματα της υγειονομικής περίθαλψης σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ. Αυτές οι μελέτες τείνουν να χρησιμοποιούν τις δαπάνες υγειονομικής περίθαλψης, τις συμπεριφορές υγείας, τις αναλογίες πληθυσμού γιατρών, νοσηλευτών και νοσοκομειακών κλινών, τις εισροές ασθενών, το προσδόκιμο ζωής, το ποσοστό επιβίωσης των βρεφών. Στην έκθεση τονίζεται ότι στο μέλλον η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) και ο αντίκτυπος των κλιματικών αλλαγών θα χρειαστούν ιδιαίτερη προσοχή και περαιτέρω ανάλυση. Αρκετά κράτη μέλη της ΕΕ ήδη προβαίνουν σε μεταρρυθμίσεις για την άμβλυνση των επιπτώσεων στο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης.