Η ασυλία βουλευτή ως καταφύγιο ασυδοσίας

Το 2012 έγραψε θέμα ο Γιώργος Περδίκης στην Επιτροπή Θεσμών για να ρυθμιστεί η ασυλία των βουλευτών.
Το 2016 κατατέθηκε νομοσχέδιο στη Βουλή από τον Ιωνά Νικολάου ώστε να περιοριστεί η ασυλία μόνο στο δικαίωμα ψήφου και έκφρασης γνώμης, κατά την άσκηση των βουλευτικών τους καθηκόντων. Το 2021 κατατέθηκε ξανά το νομοσχέδιο με τροποποιήσεις. Το 2026 ισχύει αυτό που προνοούσε το Σύνταγμα του 1960. Και προχθές ακούσαμε τον πρόεδρο της επιτροπής Νομικών, όπου επανήλθε το ζήτημα, να δηλώνει ότι θα γίνει μελέτη από τις υπηρεσίες της Βουλής για το τι ισχύει σε άλλες χώρες και θα επανέλθουν.
Έτσι γίνεται κάθε φορά που βγαίνει στη φόρα μια υπόθεση που αφορά βουλευτή. Όπως τώρα με τον Νίκο Σύκα. Που ενώ η υπόθεση για την οποία ερευνάται δεν έχει καμιά σχέση με τα βουλευτικά του καθήκοντα, έχει με τον κοινό ποινικό κώδικα, αναγκαστικά τρέχει η Εισαγγελία στο Ανώτατο Δικαστήριο για να ζητήσει άρση της ασυλίας του ώστε να μπορέσει η Αστυνομία ακόμα και να τον ανακρίνει. Αλλιώς, δεν μπορεί ούτε καν να τον ρωτήσει τι έχει να πει για όσα καταγγέλθηκαν εναντίον του.
Είναι απλό, όμως, για να το ταλαιπωρούν τόσο πολύ. Μετά από τόσα χρόνια να ακούμε ότι θα γίνει μελέτη για το τι ισχύει σε άλλες χώρες. Τόσα χρόνια γιατί δεν έγινε μελέτη; Θα γίνει τώρα για να ολοκληρώσει τη θητεία της η Βουλή και να πάει το θέμα στην επόμενη, που θα είναι καινούργια και η οποία θα το αφήσει για… αργότερα διότι θα έχει πολλές εκκρεμότητες.
Είναι απλό διότι το Σύνταγμα προβλέπει ότι «οι βουλευταί δεν υπόκεινται εις ποινικήν δίωξιν και δεν ευθύνονται αστικώς ένεκεν οιασδήποτε εκφρασθείσης γνώμης ή ψήφου δοθείσης υπ’ αυτών εν τη Βουλή των Αντιπροσώπων».
Αυτό είναι το πνεύμα του προνομίου της ασυλία. Για να μην διώκονται όταν εκφράζουν γνώμη ή όταν ψηφίζουν εντός της Βουλής, όχι όταν απογειώνουν αυτοκίνητα και μαλλώνουν με τους τροχονόμους ή όταν παίρνουν μίζες από εργολάβους ή όταν κακοποιούν τις συντρόφους τους. Οι πρόνοιες που ακολουθούν την πιο πάνω παράγραφο στο Σύνταγμα, καθιστούν τη δίωξη ακόμα και για τροχαίες παρανομίες περίπλοκη. Και αυτές είναι που πρέπει να αλλάξουν. Διότι, λέει, ότι «ο βουλευτής δεν δύναται άνευ αδείας του Ανωτάτου Δικαστηρίου να διωχθεί, συλληφθεί ή φυλακισθεί εφόσον χρόνον εξακολουθεί να είναι βουλευτής».
Δηλαδή, τρέχα Εισαγγελέα να πάρεις άδεια από το Ανώτατο κάθε φορά που ένας αστυνομικός λαπορτάρει έναν βουλευτή για ταχύτητα ή για παράνομη στάθμευση. Μόνο αν η παρανομία του βουλευτή είναι για ποινή φυλάκισης άνω των πέντε χρόνων δεν χρειάζεται άδεια του Ανωτάτου, αλλά και σ΄ αυτή την περίπτωση μόνο αν συλληφθεί επ΄ αυτοφώρω.
Το γεγονός είναι ότι το πνεύμα της βουλευτικής ασυλίας αφορά την έκφραση γνώμης και τη ψήφο εντός του κοινοβουλίου. Αυτό έπρεπε να σέβονται οι βουλευτές και όχι να αφήνουν να υπάρχει η ασάφεια για να επικαλούνται την ασυλία σε βαθμό ασυδοσίας για οτιδήποτε. Θα έπρεπε οι αρχηγοί των κομμάτων και η Πρόεδρος της Βουλής, να κάνουν τις απαραίτητες θεσμικές αλλαγές και διευκρινίσεις ώστε η ασυλία να περιορίζεται στο πνεύμα για το οποίο υφίσταται. Αν χρειάζεται αλλαγή στο Σύνταγμα, να γίνει, όπως έγινε για τόσα άλλα.
Όπως έλεγε προχτές στη Βουλή ο πρόεδρος του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου, Μιχάλης Βορκάς, πρέπει να διαφυλαχθούν δύο πράγματα: ο θεσμός του βουλευτή διότι δεν μπορεί να διασύρεται, και δεύτερο να μην εκφεύγει οποιασδήποτε ευθύνης επειδή είναι βουλευτής. Πολύ σωστά. Αλλά ο θεσμός του βουλευτή διασύρεται ΚΑΙ επειδή δεν ρυθμίζουν οι βουλευτές τα της ασυλίας και αφήνουν το προνόμιο ως έχει για να το αξιοποιούν όποτε και όπως τους βολεύει.