Του Πατριάρχη
Ο Ντόναλντ Τραμπ μοιάζει να πίστεψε ότι μπορεί να κάνει στο Ιράν αυτό που κάθε ανόητος ηγέτης φαντάζεται όταν κοιτά τον χάρτη από απόσταση ασφαλείας. Λίγες βδομάδες βομβαρδισμών, μερικές θριαμβευτικές δηλώσεις, μια φωτογραφία «νικητή» και μετά λήξη συναγερμού. Η πραγματικότητα όμως, σχεδόν πάντα επιμένει να χαλάει τα πολιτικά παραμύθια και συχνά οδηγεί σε περιπέτειες που ούτε καν στους εφιάλτες τους δεν θα έβλεπαν οι σύγχρονοι «στρατηλάτες». Ο υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών Μάρκο Ρούμπιο είπε ότι οι αμερικανικοί στόχοι μπορούν να επιτευχθούν χωρίς χερσαία στρατεύματα και μέσα σε λίγες εβδομάδες. Την ίδια ώρα όμως η Ουάσιγκτον στέλνει πρόσθετες δυνάμεις στην περιοχή ώστε ο Πρόεδρος να έχει, όπως λέγεται, «όλες τις επιλογές» διαθέσιμες. Όταν μια κυβέρνηση μιλάει για σύντομο πόλεμο αλλά διατηρεί ανοιχτό το ενδεχόμενο της χερσαίας εμπλοκής, τότε είτε δεν έχει σχέδιο είτε έχει κακό σχέδιο.
Αναπόφευκτη η σύγκριση με τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Και ο Πούτιν μπήκε στην Ουκρανία με την έπαρση του ηγεμόνα που θεωρούσε ότι το Κίεβο θα λυγίσει γρήγορα, ότι η αντίσταση θα είναι συμβολική και ότι η στρατιωτική υπεροχή αρκεί για να τελειώνει η υπόθεση. Μέσα σε λίγες ημέρες αποδείχθηκε ότι η Μόσχα είχε υποτιμήσει τον αντίπαλο και υπερεκτιμήσει τον εαυτό της. Από τις 25 Φεβρουαρίου 2022 ότι οι ρωσικές δυνάμεις συναντούσαν ισχυρότερη αντίσταση από όση ανέμεναν, ενώ η ρωσική προέλαση έξω από το Κίεβο αναχαιτίστηκε και η Μόσχα αναγκάστηκε να υποχωρήσει από τη βόρεια Ουκρανία.
Η αλαζονεία έχει πάντα την ίδια δομή.
Πρώτα γεννά την ψευδαίσθηση του εύκολου θριάμβου, ύστερα παράγει λανθασμένη εκτίμηση για την αντοχή του αντιπάλου και το τέλος σπρώχνει τον ηγέτη σε μεγαλύτερη κλιμάκωση για να καλύψει το αρχικό του σφάλμα. Αυτό συνέβη με τον Πούτιν στην Ουκρανία και φαίνεται πως θα συμβεί και με τον Τραμπ στο Ιράν. Παρά τις θριαμβολογίες, οι αμερικανικές υπηρεσίες μπορούν να επιβεβαιώσουν με βεβαιότητα πως έχει καταστραφεί μόνο το ένα τρίτο του ιρανικού πυραυλικού οπλοστασίου, ενώ το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει σημαντική επιχειρησιακή ικανότητα και να συνεχίζει τις επιθέσεις. Αυτό δεν είναι εικόνα «τελειωμένου πολέμου». Είναι εικόνα σύγκρουσης που μπορεί να βαθαίνει όσο περισσότερο η πολιτική ηγεσία αρνείται να δει τα όριά της.
Υπάρχει βέβαια μια μεγάλη διαφορά. Ο Πούτιν εισέβαλε για να υποτάξει μια χώρα και να τη διαγράψει ως κυρίαρχο κράτος. Το ιρανικό θεοκρατικό καθεστώς, αντιθέτως, είναι πράγματι πηγή αστάθειας, τρόμου και περιφερειακής βίας και η ανάγκη αποδυνάμωσής του είναι υπαρκτή. Αυτό όμως δεν καθιστά σοφή κάθε αμερικανική επιλογή, ούτε μετατρέπει τον τυχοδιωκτισμό σε στρατηγική. Ένας πόλεμος με το Ιράν είναι σύγκρουση με τεράστιο γεωπολιτικό, ενεργειακό και στρατιωτικό βάθος και όποιος μπαίνει σε τέτοιο πεδίο με αλαζονεία, συνήθως καταλήγει να υπηρετεί το χάος που δήθεν ήρθε να εξαλείψει.
Ο Πούτιν νόμισε ότι η Ιστορία θα τον υπακούσει και δεν τον υπάκουσε. Ο Τραμπ δείχνει να πιστεύει το ίδιο. Η Ιστορία έχει τη κακή συνήθεια να τιμωρεί πρώτα τους αλαζόνες και μετά τους λαούς που έπεσαν στα χέρια τους.
Η αλαζονεία ως στρατηγική τύφλωση
Στο άρθρο, ο Πατριάρχης αναλύει την αλαζονεία ως μια στρατηγική τύφλωση που οδηγεί σε λανθασμένες αποφάσεις και κλιμάκωση των συγκρούσεων. Αναφέρεται στα παραδείγματα του Ντόναλντ Τραμπ στο Ιράν και του Βλαντίμιρ Πούτιν στην Ουκρανία, όπου η υπερβολική αυτοπεποίθηση και η υποτίμηση του αντιπάλου οδήγησαν σε προβλήματα και πιθανή κλιμάκωση. Ο συγγραφέας επισημαίνει ότι η αλαζονεία ξεκινά με την ψευδαίσθηση ενός εύκολου θριάμβου, συνεχίζεται με την λανθασμένη εκτίμηση της αντοχής του αντιπάλου και καταλήγει σε μεγαλύτερη κλιμάκωση για να καλυφθούν τα αρχικά λάθη. Στην περίπτωση του Ιράν, παρά τις θριαμβολογίες, οι αμερικανικές υπηρεσίες εκτιμούν ότι έχει καταστραφεί μόνο το ένα τρίτο του ιρανικού πυραυλικού οπλοστασίου, ενώ το Ιράν διατηρεί σημαντική επιχειρησιακή ικανότητα. Παρόλα αυτά, ο συγγραφέας αναγνωρίζει ότι το ιρανικό καθεστώς είναι πηγή αστάθειας και βίας, και η αποδυνάμωσή του είναι επιθυμητή. Ωστόσο, αυτό δεν δικαιολογεί κάθε αμερικανική επιλογή και τον τυχοδιωκτισμό. Ένας πόλεμος με το Ιράν θα έχει τεράστιες γεωπολιτικές, ενεργειακές και στρατιωτικές συνέπειες. Ο Πατριάρχης καταλήγει τονίζοντας ότι η Ιστορία τιμωρεί όσους νομίζουν ότι μπορούν να την υποτάξουν, όπως συνέβη με τον Πούτιν στην Ουκρανία και φαίνεται να συμβαίνει με τον Τραμπ στο Ιράν. Η αλαζονεία, επομένως, αποτελεί μια επικίνδυνη στρατηγική που οδηγεί σε χάος και καταστροφή.
