Ερντογάν: «Ανοιχτοί δίαυλοι συνεργασίας» – Εμπόριο, Αιγαίο, Γάζα και Συρία στο τραπέζι

Αποστολή στην Άγκυρα: Δημήτρης Αυγελής
Με αναφορές στη Διακήρυξη της Αθήνας, στην “θετική ατζέντα” και στον στόχο αύξησης του διμερούς εμπορίου, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επιχείρησε να δώσει πλαίσιο συνέχειας στον ελληνοτουρκικό διάλογο, στις κοινές δηλώσεις μετά τις συνομιλίες με τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Ο Τούρκος πρόεδρος, που απέφυγε την οποιαδήποτε αναφορα στην Κύπρο, ξεκίνησε καλωσορίζοντας τον Έλληνα πρωθυπουργό και υπενθύμισε ότι είχε επισκεφθεί την Αθήνα στις 7 Δεκεμβρίου 2023, για την 5η συνάντηση του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας, λέγοντας ότι τότε καταγράφηκε η συμφωνία για διατήρηση ανοιχτών διαύλων και ανάπτυξη των σχέσεων με τη Διακήρυξη της Αθήνας. Στο ίδιο πνεύμα, σημείωσε ότι σήμερα οι δύο πλευρές αξιολόγησαν διεξοδικά πώς μπορούν να προωθήσουν τις σχέσεις μέσω μιας θετικής ατζέντας, ενώ εξέφρασε την εκτίμηση ότι τα έγγραφα που υπογράφηκαν θα ενισχύσουν περαιτέρω τη “συμβατική βάση” των διμερών σχέσεων.
Στο οικονομικό σκέλος, ο κ. Ερντογάν επανέλαβε τον στόχο για το διμερές εμπόριο: από τα περίπου 7 δισ. δολάρια της περασμένης χρονιάς στα 10 δισ. δολάρια, παρουσιάζοντας την επιδίωξη αυτή ως κοινή κατεύθυνση εργασίας.
Στην “βαριά” πολιτική ατζέντα, ανέφερε ότι στη συνάντηση συζητήθηκαν «με σαφήνεια και ειλικρίνεια» οι θέσεις των δύο πλευρών για Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο. Υποστήριξε ότι, παρότι τα ζητήματα είναι περίπλοκα, δεν είναι αδύνατο να επιλυθούν με βάση το διεθνές δίκαιο, με προϋπόθεση —όπως είπε— την καλή πρόθεση, τον εποικοδομητικό διάλογο και τη βούληση για λύση. Μάλιστα δήλωσε ότι διαπίστωσε σύμπλευση με τον Κυριάκο Μητσοτάκη ως προς αυτή τη γενική προσέγγιση και έκανε λόγο για πρόοδο από το 2023 και μετά στα “αλληλένδετα προβλήματα” της περιοχής του Αιγαίου.
Στην ίδια παρέμβαση ενέταξε θέματα ασφάλειας, λέγοντας ότι έθεσε εκ νέου τις τουρκικές προσδοκίες για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος.
Παράλληλα, έδωσε έμφαση στο ζήτημα των μειονοτήτων, το οποίο χαρακτήρισε “ανθρώπινο στοιχείο” των σχέσεων, σημειώνοντας ότι πρέπει να αντιμετωπίζεται με ιστορική ευθύνη. Ειδικά για τη Δυτική Θράκη, ανέφερε ότι μοιράστηκε με τον Έλληνα πρωθυπουργό τις τουρκικές προσδοκίες ώστε η “τουρκική μειονότητα” να αξιοποιεί πλήρως θρησκευτικές ελευθερίες και εκπαιδευτικές ευκαιρίες, προσθέτοντας ότι οι επαφές υψηλού επιπέδου δημιουργούν ευνοϊκό έδαφος για τέτοια ζητήματα.
Ο Τούρκος πρόεδρος τοποθέτησε τη συνάντηση και στο πλαίσιο της ευρύτερης γεωπολιτικής συγκυρίας, σημειώνοντας ότι Τουρκία και Ελλάδα, ως δύο σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ, αντιμετωπίζουν εξελίξεις που απειλούν ασφάλεια και σταθερότητα. Δήλωσε επίσης ότι η συμμετοχή της Τουρκίας στις πρόσφατες ευρωπαϊκές αμυντικές πρωτοβουλίες είναι προς το κοινό συμφέρον, η συμμετοχή της δηλαδή στο πρόγραμμα SAFE.
Στα περιφερειακά, είπε ότι αξιολόγησαν τις εξελίξεις με έμφαση στην εκεχειρία στη Γάζα και στο σχέδιο ειρήνης, ενώ απέρριψε τις πρόσφατες αποφάσεις του Ισραήλ που κατά την Άγκυρα επεκτείνουν τον έλεγχό του στη Δυτική Όχθη και αποδυναμώνουν την παλαιστινιακή διοίκηση. Τέλος, αναφέρθηκε στη Συρία, τονίζοντας την αρχή της εδαφικής ακεραιότητας και της ενότητας της χώρας και υποστηρίζοντας ότι ο “εποικοδομητικός ρόλος” που έχει αναλάβει η Τουρκία είναι σημαντικός όχι μόνο για τη Συρία αλλά και για την ασφάλεια της Ελλάδας και της Ευρώπης.
Κλείνοντας, επέμεινε ότι ως δύο σύμμαχοι οι δύο χώρες πρέπει να διατηρήσουν ανοιχτούς τους διαύλους διαλόγου που βασίζονται στη συνεργασία.